AKTUALNOŚCI
Jak przebiega kontrola wykorzystywania zwolnienia lekarskiego po zmianach
Nowelizacja ustawy zasiłkowej doprecyzowała zasady sprawdzania, czy e-ZLA jest wykorzystywane zgodnie z jego celem. Najważniejsze zmiany to określenie: uprawnień osób przeprowadzających czynności sprawdzające, w tym możliwość legitymowania ubezpieczonego, obowiązków osoby kontrolowanej, zasad sporządzania protokołu oraz trybu zgłaszania zastrzeżeń do jego ustaleń.
Przeciwdziałanie nadużyciom związanym z korzystaniem ze zwolnień lekarskich stanowi istotny element systemu ubezpieczeń społecznych. Z tego względu ustawodawca wyposażył płatnika zasiłku – płatnika składek albo Zakład Ubezpieczeń Społecznych – w instrumenty służące weryfikacji, czy e-ZLA są wykorzystywane zgodnie z jego celem.
Przepisy regulujące kontrolę zwolnień lekarskich zostały istotnie zmienione nowelizacją ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej: ustawa zasiłkowa), obowiązującą w tym zakresie od 13 kwietnia. [ramka] Wprowadziła ona art. 68a–68g do ustawy zasiłkowej oraz w znacznym stopniu rozbudowała treść art. 68.
Nowości obowiązujące od 13 kwietnia
▶ Doprecyzowany ustawą zakres podmiotowy kontroli – ZUS może kontrolować także osoby pobierające świadczenia po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy zgodnie z ich celem. Kontrola obejmuje również osoby objęte decyzją o odsunięciu od pracy, kwarantanną, izolacją domową albo izolacją.
▶ Ustawa wprost wskazuje, kto kontroluje – w przypadku płatników zgłaszających do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 ubezpieczonych kontrolę mogą prowadzić zarówno sam płatnik, jak i ZUS – na wniosek płatnika lub z urzędu.
– obejmuje ona zwolnienia z tytułu niezdolności do pracy, za które przysługuje zasiłek chorobowy, wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, o którym mowa w art. 92 k.p., zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie rehabilitacyjne. Kontrola polega na ustaleniu, czy osoba kontrolowana nie podejmuje działań określonych w art. 17 ust. 1 ustawy systemowej, czyli czy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy nie wykonuje pracy zarobkowej lub nie podejmuje aktywności niezgodnej z celem tego zwolnienia. W przypadku opieki bada się dodatkowo, czy nie ma innego domownika mogącego zapewnić opiekę, z wyjątkiem opieki nad chorym dzieckiem do dwóch lat.
