Interpretacja indywidualna z dnia 24 kwietnia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP2-2.4010.167.2026.2.AP
Przeniesienie wierzytelności kredytowych wraz z odpisami na straty kredytowe do ewidencji pozabilansowej jest neutralne na gruncie CIT, nie powodując obowiązku rozpoznania przychodu czy utraty prawa do zaliczania odpisów do kosztów uzyskania przychodów.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie skutków podatkowych wynikających z przeniesienia wierzytelności do ewidencji pozabilansowej.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest (…) bankiem (…).
Na podstawie art. 45 ust. 1b ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 120 z późn. zm., dalej: „UoR”) Bank sporządza sprawozdania finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości, Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz związanymi z nimi interpretacjami ogłoszonymi w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej (dalej odpowiednio: „MSR” i „MSSF”).
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Bank (jako kredytodawca/pożyczkodawca) udziela odpowiednio kredytów i pożyczek (dalej łącznie: „Finansowania”), które są dla Banku źródłem przychodu, w tym przychodu podatkowego, z tytułu odsetek, prowizji i innych opłat. Przed udzieleniem Finansowań Bank dokonuje oceny zdolności kredytowej klienta, tak aby zminimalizować ryzyko braku spłaty udzielanego Finansowania. Pomimo funkcjonowania wielu elementów mających na celu ograniczenie ryzyka kredytowego klienta (np. badanie zdolności kredytowej klienta, wymagania w zakresie zabezpieczeń), występują przypadki opóźnień w spłacie Finansowań lub też brak spłaty całości lub części Finansowań.
Bank podejmuje określone działania windykacyjne i egzekucyjne w celu odzyskania niespłaconych należności wynikających z udzielanych Finansowań. Działania te są zazwyczaj działaniami wieloletnimi, obarczonymi dużymi kosztami oraz ryzykiem niepewności co do ich skuteczności.
Od 1 stycznia 2018 r. Bank stosuje Międzynarodowy Standard Sprawozdawczości Finansowej nr 9: Instrumenty finansowe (dalej: „MSSF 9”), który to standard wprowadził zmiany dotyczące aktywów finansowych w porównaniu do poprzednio obowiązującego Międzynarodowego Standardu Rachunkowości nr 39: Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena.
Zgodnie z MSSF 9 Bank jest zobowiązany tworzyć odpisy na oczekiwane straty kredytowe już na moment początkowego ujęcia ekspozycji kredytowej w księgach rachunkowych.
Z perspektywy podatku dochodowego Bank zalicza odpisy na oczekiwane straty kredytowe dokonane od Finansowań do swoich kosztów uzyskania przychodów zgodnie z zasadami ustalonymi przez przepisy ustawy o CIT.
W dynamicznie zmieniającej się sytuacji ekonomicznej dłużników i przeciągających się z przyczyn niezależnych od Banku działaniach windykacyjnych (np. długie oczekiwanie na terminy w sądach) często ma miejsce sytuacja, kiedy wierzytelność wynikająca z udzielonych Finansowań jest nieściągalna i zgodnie z MSSF, w wyniku braku perspektyw na odzyskanie wierzytelności, nastąpiła przesłanka wyłączenia należności jako aktywa finansowego z ksiąg Banku, a nie zostały spełnione równocześnie przesłanki uznania jej za koszt podatkowy zgodnie z przepisami ustawy o CIT. W odniesieniu do niektórych z wierzytelności, na które utworzone zostały odpisy na oczekiwane straty kredytowe, z uwagi na sytuację dłużnika i perspektywy co do możliwości dalszego dochodzenia wierzytelności, Bank obniża wartość bilansową brutto składnika aktywów finansowych w przypadku, gdy nie ma uzasadnionych perspektyw na odzyskanie danego składnika aktywów finansowych w całości lub części. Kwoty należności kredytowych usuniętych ze sprawozdania, odzyskane w późniejszych okresach będą pomniejszały wartość odpisów utworzonych z tytułu utraty wartości w rachunku zysków i strat.
Przenoszenie wierzytelności do ewidencji pozabilansowej mieści się w standardach rachunkowości właściwych dla banków niestosujących międzynarodowych, lecz krajowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z 1 października 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości banków (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 957 z późn. zm.).
Usunięcie składnika aktywów w całości lub części wraz z odpisem, w tym przypadku ma charakter techniczny i nie powoduje zmian w sytuacji prawnej i faktycznej - w dalszym ciągu są przedmiotem działań służących odzyskaniu należności. Bank nadal będzie monitorował sytuację dłużników, jak również będzie prowadził dostępne działania mające na celu odzyskanie wierzytelności. Dopiero z chwilą rezygnacji Banku z dochodzenia wierzytelności wskutek utraty możliwości ściągnięcia długu (np. w przypadku zajścia udokumentowania nieściągalności w rozumieniu art. 16 ust. 2 ustawy o CIT), przedawnienia lub umorzenia należności, Bank podejmie decyzję o ich umorzeniu.
Pytania
Czy przeniesienie wierzytelności kredytowych wraz z odpowiadającymi im odpisami na straty kredytowe do ewidencji pozabilansowej będzie neutralne na gruncie ustawy o CIT, tj.:
1.nie powoduje i nie spowoduje w przyszłości obowiązku rozpoznania przychodu podatkowego przez Bank oraz nie pozbawia/nie pozbawi Banku prawa do utrzymania w kosztach uzyskania przychodów kosztów odpisów, które uprzednio były rozpoznane jako koszty uzyskania przychodów zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 26c ustawy o CIT;
2.nie pozbawia i nie pozbawi Banku prawa rozpoznania w przyszłości kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpisów od należności kredytowych przeniesionych do ewidencji pozabilansowej, których nieściągalność została/zostanie uprawdopodobniona zgodnie z art. 16 ust. 2a ustawy o CIT;
3.nie pozbawia i nie pozbawi Banku prawa rozpoznania w przyszłości kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpisania z ewidencji pozabilansowej wierzytelności jako nieściągalnych zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o CIT?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Banku, przeniesienie wierzytelności kredytowych wraz z odpowiadającymi im odpisami na straty kredytowe do ewidencji pozabilansowej będzie neutralne na gruncie ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 554, dalej: „ustawa o CIT”), tj.:
1.nie powoduje i nie spowoduje w przyszłości obowiązku rozpoznania przychodu podatkowego przez Bank oraz nie pozbawia/nie pozbawi Banku prawa do utrzymania w kosztach uzyskania przychodów kosztów odpisów, które uprzednio były rozpoznane jako koszty uzyskania przychodów zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 26c ustawy o CIT,
2.nie pozbawia i nie pozbawi Banku prawa rozpoznania w przyszłości kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpisów od należności kredytowych przeniesionych do ewidencji pozabilansowej, których nieściągalność została/zostanie uprawdopodobniona zgodnie z art. 16 ust. 2a ustawy o CIT,
3.nie pozbawia i nie pozbawi Banku prawa rozpoznania w przyszłości kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpisania z ewidencji pozabilansowej wierzytelności jako nieściągalnych zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o CIT.
Uzasadnienie
Według przepisu art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. b ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, z wyjątkiem wymagalnych a nieściągalnych kredytów (pożyczek) pomniejszonych o kwotę odsetek, opłat i prowizji oraz o równowartość odpisów na straty kredytowe albo odpisów aktualizujących wartość należności, utworzonych na te kredyty (pożyczki), zaliczonych uprzednio do kosztów uzyskania przychodów - w przypadku, gdy te kredyty (pożyczki) udzielone zostały przez jednostkę organizacyjną, której działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnioną do udzielania kredytów (pożyczek) na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady jej funkcjonowania.
Skutki podatkowe przenoszenia przez banki wierzytelności kredytowych wraz z odpisami do ewidencji pozabilansowej nie zostały wprost uregulowane przepisami ustawy o CIT, ale zostały potwierdzone przez Ministerstwo Finansów oraz utrwaloną linię interpretacyjną organów podatkowych.
Zgodnie z § 34 rozporządzenia Ministra Finansów z 1 października 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości banków, bank może odpisać należność stanowiącą ekspozycję kredytową w ciężar utworzonej na nią rezerwy celowej i przenieść do ewidencji pozabilansowej do czasu jej umorzenia, przedawnienia lub spłaty. Wraz z przeniesieniem należności do ewidencji pozabilansowej Bank przenosi również odpowiadającą jej rezerwę celową.
Przepisy prawa nie wskazują, w jaki sposób technicznie ma nastąpić przeniesienie wierzytelności z ewidencji bilansowej do ewidencji pozabilansowej. Przeprowadzenie czynności operacyjnej przeniesienia wierzytelności kredytowej wraz z utworzonym na nią odpisem do ewidencji pozabilansowej wymaga uprzedniego odpisania tej należności na poziomie bilansu (zgodnie z zasadą dwustronnego zapisu) i wprowadzenie należności kredytowej oraz odpisu do ewidencji pozabilansowej. Z uwagi na odmienne zasady ewidencji bilansowej oraz pozabilansowej, przeniesienie należności wraz z odpisem nie może być dokonane bez uprzedniego ich odpisania na poziomie bilansu.
Przeniesienie kredytu (pożyczki) wraz z odpisami z ewidencji bilansowej do ewidencji pozabilansowej nie wpływa jednak na podstawę opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych, ponieważ nie stanowi odpisania wierzytelności w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT. Dopiero usunięcie kredytu (pożyczki) wraz z odpisem z ewidencji pozabilansowej stanowi czynność odpisania w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT.
Neutralność podatkową przeniesienia do ewidencji pozabilansowej potwierdza stanowisko Ministra Finansów, zamieszczone w piśmie adresowanym do Związku Banków Polskich z 12 lipca 2004 r. Nr PB-3/379-8214-184/HS/04 dotyczącym zaliczania do kosztów uzyskania przychodów należności odpisanych do ewidencji pozabilansowej na podstawie polskich przepisów o rachunkowości. W piśmie tym Minister Finansów przyznał, że czynność przeniesienia ekspozycji kredytowej do ewidencji pozabilansowej ma charakter techniczny i nie powoduje umorzenia należności z tytułu kredytów (pożyczek) zakwalifikowanych przez bank do kategorii „stracone” oraz, że przeniesienie utworzonych na tę należność rezerw celowych z ewidencji bilansowej do pozabilansowej ma wyłącznie charakter techniczny i jest w świetle ustawy o CIT operacją neutralną podatkowo.
Ministerstwo Finansów w piśmie z 12 kwietnia 2006 r. (znak: PB4/ML-8213-428-51/06), skierowanym do Związku Banków Polskich, potwierdziło również, że powyższe wnioski mają odpowiednie zastosowanie także do banków stosujących MSR, w odniesieniu do przenoszonych do ewidencji pozabilansowej wierzytelności wraz z utworzonymi na nie odpisami aktualizującymi: „Banki sporządzające sprawozdania finansowe zgodnie z MSR mają możliwość przenoszenia spisywanej należności wraz z odpisem aktualizującym do ewidencji pozabilansowej analogicznie jak to ma miejsce w przypadku banków sporządzających sprawozdania finansowe według polskich zasad rachunkowości, gdzie czynności takich dokonuje się w stosunku do należności wraz z odpowiadającymi im rezerwami celowymi”.
Ponadto, w wyjaśnieniach „Stosowanie przepisów przejściowych dla banków sporządzających od dnia 1 stycznia 2018 r. sprawozdania finansowe zgodnie z MSSF 9 (art. 12 ustawy nowelizującej z dnia 27 października 2017 r.)” z dnia 21 maja 2018 r. kierowanych do całego sektora bankowego, zamieszczonych na stronach Ministerstwa Finansów, zostało zamieszczone obszerne uzasadnienie wprowadzonych zmian podatkowych, z których wyraźnie wynika, iż przepisy wprowadzają uproszczenia kalkulacyjne i mają charakter dostosowawczy w zakresie MSSF 9. Skoro więc są to przepisy dostosowawcze i ich intencją nie jest modyfikacja istoty dotychczasowych przepisów prawa podatkowego w zakresie odpisów na straty kredytowe (za wyjątkiem wprowadzenia uproszczeń ewidencyjnych), to tym samym należy uznać, iż uprzednio prezentowane przez Ministerstwo Finansów stanowisko pozostaje aktualne w zakresie uprawnienia do rozpoznania kosztów podatkowych wierzytelności przenoszonych do ewidencji pozabilansowej.
Przedstawione stanowisko Banku, zgodnie z którym przeniesienie wierzytelności do ewidencji pozabilansowej jest czynnością o charakterze technicznym, neutralną na gruncie ustawy o CIT, zostało potwierdzone w licznych interpretacjach indywidualnych przepisów prawa podatkowego. Poniżej Bank prezentuje przykładowe interpretacje indywidualne:
- Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 kwietnia 2018 r. (0114-KDIP2-3.4010.65.2018.1.JBB),
- Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 31 stycznia 2019 r. (0114-KDIP2-3.4010.277.2018.1.MS),
- Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 20 sierpnia 2020 r. (0114-KDIP2-2.4010.164.2020.1.AM),
- Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 14 października 2022 r. (0114-KDIP2-2.4010.65.2022.1.SP),
- Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 30 grudnia 2022 r. (0111-KDIB1-2.4010.708.2022.1.DP).
Podsumowując, w ocenie Banku, przeniesienie kredytów (pożyczek) z ewidencji bilansowej, wraz z odpowiadającymi im odpisami do ewidencji pozabilansowej jest neutralne na gruncie ustawy o CIT tj.:
1.nie powoduje i nie spowoduje obowiązku rozpoznania przychodu podatkowego przez Bank oraz nie pozbawia/nie pozbawi Banku prawa do utrzymania w kosztach uzyskania przychodów kosztów odpisów, które uprzednio były rozpoznane jako koszty uzyskania przychodów zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 26c ustawy o CIT,
2.nie pozbawia i nie pozbawi Banku prawa rozpoznania w przyszłości kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpisów od należności kredytowych przeniesionych do ewidencji pozabilansowej, których nieściągalność została/zostanie uprawdopodobniona zgodnie z art. 16 ust. 2a ustawy o CIT,
3.nie pozbawia i nie pozbawi Banku prawa rozpoznania w przyszłości kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpisania z ewidencji pozabilansowej wierzytelności jako nieściągalnych zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o CIT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
- stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia;
- zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Odnosząc się do przywołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazać należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.
Informacja o zwrocie nadpłaty
W związku z tym, że dokonali Państwo opłaty wyższej od kwoty należnej, nadpłatę w wysokości 40 zł zwrócimy Państwu na rachunek bankowy, z którego dokonano wpłaty.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności, będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej.
