Interpretacja indywidualna z dnia 24 kwietnia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-1.4012.106.2026.3.DP
Dla zasądzonego świadczenia z tytułu roboty hydraulicznej wykonanej w ramach jednej umowy w 2019 r., uprzednio nierozliczonego, obowiązek podatkowy w podatku VAT nie powstaje z uwagi na zaistniałe przedawnienie zobowiązania podatkowego.
Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 12 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od towarów i usług w zakresie powstania obowiązku podatkowego z tytułu wynagrodzenia za wykonane w 2019 r. roboty hydrauliczne. Uzupełnił go Pan pismami:
- z 23 marca 2026 r. (wpływ 25 marca 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie,
- z 10 kwietnia 2026 r. (wpływ 16 kwietnia 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
1. Opis zaistniałego stanu faktycznego
Wnioskodawca w 2019 r., prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą jako czynny podatnik podatku od towarów i usług (VAT), wykonał na rzecz kontrahenta roboty hydrauliczne.
Za podstawowy zakres robót została wystawiona faktura VAT na kwotę 117.500 zł, która została zapłacona i prawidłowo rozliczona podatkowo (VAT oraz podatek dochodowy).
Strony uzgodniły, że po wykonaniu dodatkowych robót hydraulicznych zostanie sporządzony kosztorys powykonawczy różnicowy, a należność wynikająca z tego kosztorysu zostanie niezwłocznie uregulowana.
Po wykonaniu dodatkowych robót sporządzono kosztorys różnicowy i przekazano go kontrahentowi. Strony prowadziły rozmowy w celu polubownego rozliczenia należności. Kontrahent wnosił o obniżenie wskazanej kwoty. W toku negocjacji Wnioskodawca obniżył pierwotnie wyliczoną należność do kwoty około 81.000 zł. Mimo dokonanej korekty kontrahent nie uznał tej kwoty w całości.
Kontrahent dokonał następnie samodzielnej wyceny dodatkowych robót i wskazał, że w jego ocenie należna kwota wynosi 35.000 zł netto plus VAT, żądając wystawienia faktury na tę kwotę. Wnioskodawca wystawił fakturę VAT zgodnie z tą wyceną, a należność została uregulowana w 2020 r. i prawidłowo rozliczona podatkowo.
Pozostała część wynagrodzenia za roboty hydrauliczne wykonane w 2019 r. nie została uznana przez kontrahenta i stała się przedmiotem sporu pomiędzy stronami. W pozwie Wnioskodawca dochodził kwoty 57.000 zł tytułem wynagrodzenia za wykonane roboty hydrauliczne.
W toku postępowania sądowego przeprowadzono dowód z opinii biegłego sądowego w celu ustalenia rzeczywistego zakresu oraz wartości wykonanych robót. Wnioskodawca poniósł koszty związane z opinią biegłego. Opinia ta służyła zweryfikowaniu oraz skorygowaniu kosztorysu różnicowego, który był przedmiotem sporu między stronami.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w A. (…) Wydział Gospodarczy I instancji z dnia (…) 2024 roku, sygn. akt (…), zasądzono na rzecz Wnioskodawcy kwotę 28.749,01 zł (dwadzieścia osiem tysięcy siedemset czterdzieści dziewięć złotych jeden grosz). Wyrok został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w B. (…) Wydział Gospodarczy II instancji z dnia (…) 2025 roku, sygn. akt (…), który oddalił apelację. Tym samym prawomocnie ustalona należność wyniosła 28.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Ponadto Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.
Do czasu prawomocnego zakończenia postępowania roszczenie Wnioskodawcy miało charakter rzeczywiście sporny i niepewny zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Istniało realne ryzyko, że roszczenie nie zostanie uwzględnione w całości albo w ogóle, a jego ostateczna wartość wymagała ustaleń specjalistycznych.
W konsekwencji Wnioskodawca nie posiadał podstaw do uznania, że powstała bezsporna i definitywna wierzytelność mogąca stanowić podstawę do wystawienia faktury VAT oraz rozpoznania przychodu podatkowego w części spornej.
Działalność gospodarcza Wnioskodawcy jest obecnie zawieszona.
2. Opis zdarzenia przyszłego
Zapłata prawomocnie zasądzonej kwoty 28.749,01 zł wraz z odsetkami ustawowymi może nastąpić dobrowolnie ze strony dłużnika albo - w przypadku braku zapłaty - w drodze postępowania egzekucyjnego. Wnioskodawca rozważa skierowanie sprawy do egzekucji komorniczej. Z uzyskanych informacji wynika, że komornik wykonuje wyrok poprzez ściągnięcie należności od dłużnika i nie odnosi się do kwestii podatkowych związanych z wystawianiem faktur ani momentem rozliczenia podatku.
W przypadku wszczęcia egzekucji należność może być przekazywana w nieokreślonych odstępach czasu i w różnych wysokościach, w zależności od skuteczności postępowania, które może trwać dłuższy okres czasu.
Nie można również wykluczyć, że dłużnik dokona zapłaty w całości lub w części przed podjęciem działań egzekucyjnych albo przed wydaniem interpretacji indywidualnej.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego - pismo z 23 marca 2026 r.
Wnioskodawca prowadził jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie usług hydraulicznych oraz robót budowlano-instalacyjnych. Działalność była prowadzona od 15 sierpnia 1990 r. do 30 grudnia 2021 r. Z dniem 30 grudnia 2021 r. działalność została zawieszona i pozostaje w stanie zawieszenia do chwili obecnej.
W latach od 2019 r. do dnia zawieszenia działalności gospodarczej Wnioskodawca był opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych według podatku liniowego.
Wnioskodawca prowadził podatkową księgę przychodów i rozchodów. Wnioskodawca był czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT) w okresie od 5 lipca 1993 r. do chwili obecnej i w tym czasie miał obowiązek wystawiania faktur VAT.
W 2019 r. Wnioskodawca wykonywał na rzecz kontrahenta roboty hydrauliczne w ramach jednej inwestycji i jednej umowy. W trakcie realizacji robót doszło do istotnej i nieprzewidywalnej zmiany zakresu prac w ramach tej samej inwestycji oraz tej samej umowy łączącej Wykonawcę i Kontrahenta. Już na etapie rozpoczęcia robót rzeczywisty przebieg trasy kanalizacji deszczowej odbiegał od tego, który był podstawą zawarcia umowy.
Kluczową okolicznością sprawy jest fakt, że Kontrahent dysponował projektem, który nie był zatwierdzony przez właściwy organ, tj. Urząd Miasta (…), a tym samym nie stanowił kompletnej i ostatecznej dokumentacji projektowej. W praktyce Wykonawcy nie przekazano jednolitej, spójnej dokumentacji technicznej obejmującej całość inwestycji. Zamiast tego przebieg trasy kanalizacji był przekazywany etapowo, w sposób nieformalny, na kartkach formatu A4, obejmujących jedynie fragmenty robót. Wykonawca nie miał możliwości zapoznania się z całościowym przebiegiem trasy ani z jej docelowym układem, w szczególności nie znał miejsca docelowego włączenia do istniejącej sieci kanalizacyjnej tzw. „wcinki”. W pierwotnym założeniu trasa kanalizacji była krótsza. Jednak ze względu na inne miejsce „wcinki” trasa uległa wydłużeniu, zwiększyła się liczba studni, a jednocześnie uległa zmianie średnica rur.
Powyższe okoliczności spowodowały, że zakres prac był w trakcie realizacji wielokrotnie modyfikowany, a Wykonawca był zmuszony do wykonywania dodatkowych prac wynikających bezpośrednio z narzucanych zmian. Prace te nie stanowiły odrębnych robót ani nowych zleceń, lecz były integralną częścią tej samej roboty budowlanej realizowanej w ramach jednej umowy. To właśnie brak docelowej, zatwierdzonej dokumentacji oraz etapowe i zmienne wytyczne dotyczące przebiegu trasy stanowiły główną przyczynę powstania różnic kosztowych.
Za podstawowy zakres robót została wystawiona faktura VAT na kwotę 117.500 zł, która została zapłacona i prawidłowo rozliczona podatkowo. Następnie kontrahent uznał dalszą część wynagrodzenia w kwocie 35.000 zł, która również została zafakturowana i prawidłowo rozliczona podatkowo. Od wskazanych kwot został należycie wykazany i odprowadzony podatek od towarów i usług (VAT), jak również podatek dochodowy opodatkowany według stawki liniowej.
Po zakończeniu prac sporządzono kosztorys różnicowy powykonawczy, którego celem było odzwierciedlenie rzeczywistego zakresu i kosztów wykonania tej samej roboty budowlanej, z uwzględnieniem wszystkich zmian wynikających z przekazywanej w trakcie realizacji dokumentacji. Kosztorys ten wykazał istotną różnicę pomiędzy pierwotnie przyjętym wynagrodzeniem a faktycznymi kosztami poniesionymi przez Wykonawcę, w szczególności w zakresie materiałów oraz robocizny.
Kontrahent nie uznał sporządzonego kosztorysu i dokonał jednostronnej wyceny wykonanych prac, określając ich wartość na kwotę 35.000 zł, która nie odpowiadała rzeczywistemu zakresowi robót ani poniesionym kosztom. Wobec powyższego powstał spór pomiędzy stronami, który został skierowany na drogę postępowania sądowego. W toku postępowania przeprowadzono dowód z opinii biegłego sądowego, który w sposób obiektywny ustalił rzeczywisty zakres robót oraz zasadność roszczenia Wykonawcy.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w A. z dnia (…) 2024 r., sygn. akt (…), zasądzono na rzecz Wnioskodawcy kwotę 28.749,01 zł. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia (…) 2025 r., sygn. akt (…), wskutek czego należność została prawomocnie ustalona.
Kwota 28.749,01 zł stanowi dopłatę do wynagrodzenia za wykonanie tej samej roboty budowlanej, odpowiadającą rzeczywiście poniesionym kosztom, które nie zostały uwzględnione przez Kontrahenta. Kwota ta nie stanowi odszkodowania ani wynagrodzenia za nowe, odrębne świadczenie, lecz wyłącznie uzupełnienie wynagrodzenia za tę samą usługę budowlaną, której zakres był w trakcie realizacji wielokrotnie i istotnie modyfikowany przez Kontrahenta.
Mając powyższe na uwadze, zasądzona kwota 28.749,01 zł stanowi korektę zwiększającą wynagrodzenie za tę samą usługę budowlaną, wynikającą z ostatecznego ustalenia jej wartości w toku postępowania sądowego, a nie wynagrodzenie za nowe zdarzenie gospodarcze.
Na dzień sporządzenia niniejszego uzupełnienia Wnioskodawca nie wystawił faktury VAT na kwotę zasądzoną przez sąd. Wnioskodawca nie otrzymał zapłaty tej kwoty. Kontrahent mimo wezwania do zapłaty uchyla się od jej uregulowania. Z dniem 13 marca 2026 r. należność została skierowana do postępowania egzekucyjnego - Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w A. sygn. (…).
W konsekwencji całość wynagrodzenia za wykonaną robotę budowlaną w zakresie uznanym przez kontrahenta została już uprzednio opodatkowana. Kwota 28.749,01 zł nie dokumentuje nowego zdarzenia gospodarczego, lecz stanowi dopłatę do wynagrodzenia za tę samą usługę, której wartość została ostatecznie ustalona dopiero na podstawie prawomocnego wyroku sądu.
W 2019 r. doszło do faktycznego wykonania robót budowlanych w zakresie objętym zawartą umową, obejmujących prace hydrauliczne związane z realizacją kanalizacji deszczowej. Należy podkreślić, że mimo iż zakres tych prac w toku realizacji ulegał zmianom, modyfikacje te wynikały wyłącznie z okoliczności leżących po stronie inwestycji - niezatwierdzonej dokumentacji projektowej oraz ze zmieniającego się przebiegu trasy kanalizacji.
W konsekwencji wykonywane prace nie stanowiły odrębnych, dodatkowych robót, lecz były integralną częścią jednej i tej samej usługi budowlanej realizowanej w ramach jednej umowy.
Zmiany zakresu miały charakter techniczny i organizacyjny, typowy dla procesu budowlanego, i nie prowadziły do powstania nowego, niezależnego świadczenia.
Tym samym wszystkie wykonane w 2019 r. roboty należy traktować jako element jednego, niepodzielnego świadczenia, realizowanego w ramach tej samej inwestycji i tego samego stosunku umownego.
Wnioskodawca nie wystawił faktury na całość wynagrodzenia za wykonane prace, ponieważ pomiędzy stronami powstał rzeczywisty spór co do zakresu robót, ich zasadności i wysokości należnego wynagrodzenia. Kontrahent nie uznał kosztorysu powykonawczego, różnicowego odzwierciedlającego rzeczywisty zakres i koszt wykonanych prac, przyjmując własną, niższą wycenę. Wysokość należności została ostatecznie ustalona dopiero w toku postępowania sądowego.
Kwota 28.749,01 zł zasądzona przez sąd stanowi dopłatę do wynagrodzenia za wykonanie tej samej roboty budowlanej, a więc korektę zwiększającą wynagrodzenie za usługę już wcześniej wykonaną. Nie jest to odszkodowanie ani zapłata za nowe, odrębne świadczenie.
W sprawie wystąpiły okoliczności mające znaczenie dla biegu przedawnienia w postaci postępowania sądowego dotyczącego tej należności oraz skierowania należności do egzekucji - Wyrok Sądu Rejonowego w A. z dnia (…) 2024 r. sygn. akt. (…) zaopatrzony w klauzulę wykonalności z dnia 17 lutego 2026 r.; wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia (…) 2025 r. sygn. akt (…) zaopatrzony w klauzulę wykonalności z dnia 17 lutego 2026 r. oraz Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w A. sygn. akt (…) z dnia 13 marca 2026 r. (złożono).
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego - pismo z 10 kwietnia 2026 r.
W związku ze złożonym wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej oraz jego uzupełnieniem, Wnioskodawca niniejszym informuje o zmianie stanu faktycznego, która nastąpiła po dacie złożenia wniosku.
Po złożeniu wniosku, w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego, doszło do wyegzekwowania należności objętej prawomocnym wyrokiem sądu, tj. kwoty 28 749,01 zł wraz z należnymi odsetkami. Tym samym należność, która na moment składania wniosku pozostawała nieotrzymana i niepewna, została faktycznie uzyskana przez Wnioskodawcę.
W pozostałym zakresie przedstawiony we wniosku stan faktyczny pozostaje bez zmian, w szczególności charakter zasądzonej kwoty jako dopłaty do wynagrodzenia za tę samą usługę budowlaną.
Wnioskodawca wnosi o uwzględnienie powyższej zmiany przy rozpatrywaniu wniosku oraz dokonanie oceny skutków podatkowych w odniesieniu do aktualnego stanu faktycznego.
Pytanie, ostatecznie sformułowane w piśmie z 23 marca 2026 r.
Czy w przedstawionym stanie faktycznym zasądzona prawomocnym wyrokiem sądu kwota 28.749,01 zł, stanowiąca dopłatę do wynagrodzenia za tę samą usługę budowlaną już wcześniej wykonaną i opodatkowaną, powoduje powstanie po stronie Wnioskodawcy obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług (VAT) oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych przed momentem faktycznego otrzymania zapłaty, jeżeli kwota ta nie została jeszcze uregulowana, nie została udokumentowana fakturą VAT i jest dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym?
Pana stanowisko w sprawie, przedstawione w piśmie z 23 marca 2026 r.
Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym stanie faktycznym nie powstaje obowiązek podatkowy ani w podatku od towarów i usług, ani w podatku dochodowym od osób fizycznych w odniesieniu do kwoty 28.749,01 zł zasądzonej prawomocnym wyrokiem sądu do momentu faktycznego otrzymania zapłaty.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zasądzona kwota nie stanowi wynagrodzenia za odrębne świadczenie, lecz jest wyłącznie dopłatą do wynagrodzenia za tę samą usługę budowlaną, która została już uprzednio wykonana i opodatkowana. Wnioskodawca od wynagrodzenia udokumentowanego fakturami na kwoty 117.500 zł oraz 35.000 zł odprowadził należny podatek od towarów i usług oraz podatek dochodowy opodatkowany według stawki liniowej.
Obowiązek podatkowy co do zasady wiąże się z wykonaniem usługi oraz powstaniem rzeczywistego wynagrodzenia za jej wykonanie. W niniejszej sprawie świadczenie zostało wykonane wcześniej i było już przedmiotem rozliczenia oraz opodatkowania w zakresie uznanym przez kontrahenta.
Kwota 28.749,01 zł została ustalona dopiero w wyniku postępowania sądowego i stanowi wyrównanie, czyli korektę zwiększającą wynagrodzenie za tę samą usługę, a nie zapłatę za nowe świadczenie ani odrębne zdarzenie gospodarcze.
Na dzień sporządzenia wniosku i jego uzupełnienia Wnioskodawca nie otrzymał zapłaty zasądzonej kwoty i nie wystawił faktury dokumentującej tej należności. Co istotne, należność ta jest obecnie dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym, a jej faktyczne uzyskanie pozostaje niepewne i uzależnione od skuteczności działań egzekucyjnych.
W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy, brak jest podstaw do uznania, że obowiązek podatkowy powstał już na moment wydania wyroku, skoro dopłata nie została faktycznie otrzymana, nie została udokumentowana fakturą, a jej uzyskanie nie ma charakteru pewnego i definitywnego.
Analogicznie należy wskazać, że dla powstania przychodu podatkowego konieczne jest, aby miał on charakter realny, definitywny i niebudzący wątpliwości co do jego otrzymania. W niniejszej sprawie należność ta przez długi okres miała charakter sporny, a jej wysokość została ostatecznie ustalona dopiero prawomocnym wyrokiem sądu.
Obecnie należność ta pozostaje nieotrzymana i jest dochodzona w egzekucji. Kontrahent uchyla się od zapłaty mimo wezwania do zapłaty, co dodatkowo potwierdza brak pewności co do jej faktycznego uzyskania.
Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której Wnioskodawca byłby zobowiązany do zapłaty podatku od kwoty, której faktycznie nie otrzymał i co do której brak jest pewności jej uzyskania, co pozostawałoby w sprzeczności z zasadą realności opodatkowania.
W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, obowiązek podatkowy zarówno w podatku od towarów i usług, jak i w podatku dochodowym od osób fizycznych może powstać dopiero w momencie faktycznego otrzymania zapłaty zasądzonej kwoty, ewentualnie w momencie wystawienia faktury dokumentującej tę należność.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług określa ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwana dalej ustawą lub ustawą o VAT.
Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów i które polega na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania, stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy. Muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
- w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia;
- świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).
Art. 19a ust. 1 ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.
Art. 19 ust. 3 ustawy:
Usługę, dla której w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi. Usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.
Art. 19a ust. 5 pkt 3) lit. a ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury w przypadkach, o których mowa w art. 106b ust. 1, z tytułu świadczenia usług budowlanych lub budowlano-montażowych.
Art. 19a ust. 7 ustawy:
W przypadkach, o których mowa w ust. 5 pkt 3 i 4, gdy podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminów wystawienia faktury określonych w art. 106i ust. 3 i 4, a w przypadku gdy nie określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności.
Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego. Powołany wyżej przepis art. 19a ust. 1 ustawy formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten okres.
W dalszych przepisach ustawy zawarte są regulacje szczególne.
Dla usług budowlanych lub budowlano montażowych obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury. Natomiast, gdy podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminów wystawienia faktury. Z kolei, gdy nie wskazano tego terminu - z chwilą upływu terminu płatności.
Zasady dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu regulują przepisy art. 106a-106s ustawy.
Art. 2 pkt 31 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o fakturze – rozumie się przez to dokument w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie.
Art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
Art. 106i ust. 3 pkt 1) ustawy:
Fakturę wystawia się nie później niż 30. dnia od dnia wykonania usług - w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a.
Faktura jest dokumentem potwierdzającym zaistnienie zdarzenia gospodarczego (potwierdzeniem nabycia określonych towarów i usług lub też otrzymania zaliczki) i nierozerwalnie związana jest z powstaniem obowiązku podatkowego. Wystawienie faktury należy rozumieć jako sporządzenie ww. dokumentu oraz jego przekazanie innemu podmiotowi (nabywcy), a przez to wprowadzenie faktury do obrotu prawnego.
W analizowanej sprawie nie ulega wątpliwości, że w 2019 r. wyświadczył Pan usługę na rzecz Kontrahenta w postaci robót hydraulicznych, za którą otrzymał Pan wynagrodzenie w kwocie 117.500 zł, natomiast część wynagrodzenia pozostała sporna i nie została przez Kontrahenta uregulowana. Wystąpił Pan do sądu z pozwem przeciwko kontrahentowi. 31 października 2025 r. Sąd Okręgowy w B. utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w A., którym zasądzono na Pana rzecz kwotę 28.749,01 zł. W 2026 r. w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego, doszło do wyegzekwowania należności objętej prawomocnym wyrokiem sądu, tj. kwoty 28 749,01 zł wraz z należnymi odsetkami - i ją Pan otrzymał.
Pana wątpliwości dotyczą momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu otrzymania kwoty zasądzonej przez Sąd.
Z uwagi na przedstawiony we wniosku zakres oraz Pana wątpliwości należy wskazać na przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), zwanej dalej „Ordynacją podatkową” dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej:
Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania.
Art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej:
Zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia.
Art. 70 § 1, § 6, § 7 Ordynacji podatkowej:
§ 1. Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
§ 6. Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem:
1)wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania;
2)wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania;
3)wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa;
4)doręczenia postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33d § 2, lub doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;
5)doręczenia zawiadomienia o przystąpieniu do zabezpieczenia w przypadkach określonych w art. 32a § 3 i art. 35 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm.);
6)wystąpienia przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, na wniosek strony, o którym mowa w art. 119h § 2, o opinię Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania, zwanej dalej „Radą”, co do zasadności zastosowania art. 119a lub środków ograniczających umowne korzyści.
§ 7. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu:
1)prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe;
2)doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności;
3)uprawomocnienia się orzeczenia sądu powszechnego w sprawie ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa;
4)wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu;
5)zakończenia postępowania zabezpieczającego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;
6)doręczenia stronie opinii Rady wydanej po wystąpieniu przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, na wniosek strony, o którym mowa wart. 119h § 2, co do zasadności zastosowaniaart. 119a lub środków ograniczających umowne korzyści, lub po dniu upływu terminu na wydanie tej opinii.
Jak już wskazano, Pana wątpliwości dotyczą momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu otrzymania kwoty zasądzonej przez Sąd.
Za datę wykonania usługi budowlanej lub budowlano-montażowej należy przyjąć datę faktycznego wykonania usługi, tj. dzień, w którym – w związku z wykonaniem określonej umową usługi lub jej części (jeżeli usługa jest przyjmowana częściowo) doszło do faktycznego zakończenia prac lub ich części – wykonawca zgłasza je do odbioru (w opinii wykonawcy usługi lub ich część są gotowe do ich przyjęcia przez nabywcę usługi).
Zatem obowiązek podatkowy z tytułu usług i dostawy towarów na rzecz Kontrahenta powstał w 2019 r. Upływ wynikającego z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług terminu na wystawienie faktury nie oznacza, że przestał ciążyć na Panu obowiązek jej wystawienia. Przeciwnie, zobowiązany był Pan wystawić fakturę dokumentującą wyświadczoną usługę.
Jednak w zaistniałej sytuacji należy przeanalizować regulacje prawne dotyczące przedawnienia.
W odniesieniu do okresu, który uległ przedawnieniu nie mogą być dokonywane żadne czynności ani zwiększające zobowiązanie podatkowe, ani zmniejszające zobowiązanie podatkowe, ani potwierdzające za pomocą faktur wykonanie czynności (dostaw/usług). Podatnik nie jest tym samym zobowiązany do wystawiania, posiadania dokumentów oraz ewidencji prowadzonych dla celów rozliczania podatku za okresy, które uległy przedawnieniu.
Przedawnienie oznacza, że po upływie określonego czasu od momentu powstania zobowiązania podatkowego zobowiązanie to wygasa, a organ podatkowy, po upływie terminu przedawnienia, nie może domagać się uregulowania (nie ma możliwości wyegzekwowania) należnego świadczenia. Należy przy tym zauważyć, że przedawnienie następuje z mocy prawa.
Z Pana wniosku wynika, że w pozwie dochodził Pan kwoty 57.000 zł tytułem wynagrodzenia za wykonane roboty hydrauliczne. W toku postępowania sądowego przeprowadzono dowód z opinii biegłego sądowego w celu ustalenia rzeczywistego zakresu oraz wartości wykonanych robót. Opinia ta służyła zweryfikowaniu oraz skorygowaniu kosztorysu różnicowego, który był przedmiotem sporu między Panem a Kontrahentem. Sąd rejonowy zasądził na Pana rzecz kwotę z 28.749,01 zł, a wyrok ten utrzymany został przez sąd okręgowy. Ponadto wskazał Pan, że na skutek postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego uzyskał Pan już zasądzoną należność.
Należy podkreślić, że roboty hydrauliczne wykonał Pan w 2019 r.
Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego zaczyna biec od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, czyli z pierwszym dniem następnego roku, a kończy się z upływem 5 lat. Zatem termin początkowy i końcowy przedawnienia podatkowego wyznacza termin płatności tegoż zobowiązania (z zastrzeżeniem instytucji zawieszenia i przerwania biegu przedawnienia, które wpływają na końcowy termin przedawnienia).
Zatem zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za okres rozliczeniowy 2019 r. uległo już przedawnieniu zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.
W Pana ocenie w sprawie wystąpiły okoliczności mające znaczenie dla biegu przedawnienia w postaci postępowania sądowego dotyczącego tej należności oraz skierowania należności do egzekucji.
Jak już wyżej wskazano, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 3 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Regulacja ta jest skorelowana z treścią art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym:
Jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa.
Art. 189 i 1891 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 463):
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
Uprawnienie, o którym mowa w art. 189, przysługuje również, w toku prowadzonego postępowania, organowi podatkowemu, jeżeli ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa jest niezbędne dla oceny skutków podatkowych.
Wprowadzenie przewidzianej w art. 70 § 6 pkt 3 Ordynacji przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego podyktowane było tym, by w sytuacji stwierdzenia przez organ w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy istotnych wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, uzasadniających wystąpienie w trybie art. 199a do sądu cywilnego o ich rozstrzygnięcie, organ ten miał szansę uwzględnić wynik tego postępowania w wydanym rozstrzygnięciu. W przeciwnym razie występowanie do sądu cywilnego o rozstrzygnięcie istotnych wątpliwości, co do okoliczności mających wpływ na kształt zobowiązania podatkowego byłoby pozbawione sensu, z uwagi na brak możliwości zastosowania się do uzyskanego w tym postępowaniu orzeczenia sądu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych stwierdza się, że do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 3 Ordynacji podatkowej dochodzi tylko w sytuacji, gdy organ prowadzący postępowanie podatkowe sam zwróci się do właściwego sądu powszechnego, w trybie przewidzianym w art. 199a Ordynacji podatkowej, o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa.
W wyroku z 2 kwietnia 2019 r. sygn. akt II FSK 3385/18Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że:
„Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia w przypadku wystąpienia do sądu z powództwem w celu rozstrzygnięcia kwestii istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa na podstawie art. 199a § 3 O.p. Pomimo, że jest to instytucja związana z postępowaniem dowodowym i ustaleniem stanu faktycznego w postępowaniu podatkowym, to orzeczenie o istnieniu bądź nieistnieniu stosunku prawnego lub prawa spełnia przesłanki zagadnienia wstępnego. Należy podkreślić, że przepis art. 199a § 3 O.p. przyznaje organowi podatkowemu kompetencję do wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa - w przypadku ziszczenia się sytuacji określonych w tym przepisie.
Przenosząc powyższe rozważania na przedstawione przez Pana okoliczności należy zauważyć, że z powództwem cywilnym do sądu powszechnego wystąpiła jedna ze stron umowy o świadczenie usług hydraulicznych, a nie organ podatkowy w trybie art. 199a Ordynacji podatkowej.
Zatem nie ma podstaw do stwierdzenia, że w Pana sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, ponieważ to Pan, a nie organ podatkowy wystąpił z powództwem do sądu powszechnego. Oznacza to - jak wskazano powyżej - że zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za okres rozliczeniowy 2019 r. uległo już przedawnieniu zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.
Prawomocnie zasądzona kwota 28.749,01 zł z tytułu wynagrodzenia za wykonane w 2019 r. roboty hydrauliczne otrzymana w 2026 r., nieobjęta wcześniej fakturą i nierozliczona podatkowo, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, nie będzie skutkowała powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług.
Istotą przedawnienia jest bowiem to, że wskutek upływu określonego czasu zobowiązanie podatkowe wygasa z mocy prawa (przestaje istnieć stosunek zobowiązaniowy pomiędzy wierzycielem publicznoprawnym a podatnikiem). Tym samym podatnik po upływie terminu z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej nie ma obowiązku i nie ma możliwości wykazania podatku należnego z tytułu wykonanych czynności (nie można wykazać podatku należnego z tytułu zdarzenia objętego zobowiązaniem podatkowym, które uległo już przedawnieniu). Podatnik (usługodawca) nie ma również prawa do wystawienia faktury dokumentującej te czynności (wystawiona w tej sytuacji faktura dotyczyłaby bowiem okresu przedawnionego). Prawa i obowiązki w zakresie rozliczenia podatku należnego (w tym poprzez korektę deklaracji podatkowej) i wystawienia faktury dokumentującej wykonane czynności podlegające opodatkowaniu VAT istnieją dopóty, dopóki zobowiązanie podatkowe za dany okres rozliczeniowy nie ulegnie przedawnieniu. Jeżeli bowiem przedawnia się zobowiązanie podatkowe, to wraz z nim przedawnieniu ulegają także inne elementy danego stosunku prawno-podatkowego.
Zobowiązanie podatkowe kształtuje się za dany okres rozliczeniowy w następstwie zestawienia w ramach deklaracji kwot podatku należnego i podatku naliczonego. Instytucja przedawnienia ma to do siebie, że w odniesieniu do okresu, który uległ przedawnieniu, nie mogą być dokonywane żadne czynności, ani zwiększające zobowiązanie podatkowe, ani zmniejszające zobowiązanie podatkowe. Z chwilą upływu terminu przedawnienia nie jest możliwa ani modyfikacja już dokonanego rozliczenia podatkowego przez podatnika, ani też kontrola (weryfikacja) jego prawidłowości przez organ podatkowy. Nie ma też możliwości złożenia korekty deklaracji za okresy, w stosunku do których w podatku VAT nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego.
Tym samym wobec faktu, że do zakończenia wykonywania przez Pana usług na rzecz Kontrahenta, doszło w 2019 r., prawomocnie zasądzona kwota 28.749,01 zł z tytułu wynagrodzenia za wykonane w 2019 r. roboty hydrauliczne, nieobjęta wcześniej fakturą i nierozliczona podatkowo, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług.
Pana stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił, i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja dotyczy wyłącznie podatku od towarów i usług, natomiast w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
