Interpretacja indywidualna z dnia 28 kwietnia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP1-3.4012.59.2026.1.KAB
Faktury wystawione poza Krajowym Systemem e-Faktur mogą być podstawą do odliczenia podatku VAT, jeśli dokumentują rzeczywiste transakcje i inne warunki materialne są spełnione, mimo że formalnie nie są uznawane za prawidłowo wystawione. Jednakże od 2027 roku nieprawidłowe wystawianie może skutkować sankcjami administracyjnymi.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe a w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe w zakresie prawa do odliczenia VAT naliczonego wynikającego z faktur zakupowych wystawionych na rzecz Spółki bez użycia Krajowego Systemu e-Faktur (faktury spoza KSeF) oraz nieprawidłowe w zakresie uznania faktury wystawionej w imieniu i na rzecz Wnioskodawcy przez Kontrahenta za prawidłowo wystawioną fakturę VAT, pomimo, że została ona wystawiona poza KSeF i do KSeF nie zostanie dosłana.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
29 stycznia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 29 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego, wynikającego z faktur wystawionych na Państwa rzecz bez użycia Krajowego Systemu e-Faktur oraz uznania faktury wystawionej w imieniu i na rzecz Wnioskodawcy przez Kontrahenta za prawidłowo wystawioną fakturę VAT, pomimo, że została ona wystawiona poza KSeF i do KSeF nie zostanie dosłana.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
A. S.A. z siedzibą w (...) (dalej: „Wnioskodawca”, „Spółka”) to spółka prawa handlowego, działająca na rynku od 2013 roku. Głównym przedmiotem jej działalności jest handel energią elektryczną (35.14.Z), a także wytwarzanie energii elektrycznej (35.11.Z), przesyłanie energii elektrycznej (35.12.Z) oraz dystrybucja energii elektrycznej (35.13.Z). W 2014 r. Spółka uzyskała koncesję na obrót energią elektryczną, zaś w 2015 r. rozpoczęła nabywanie energii elektrycznej od wytwórców wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii. Wnioskodawca jest zatem spółką energetyczną, która specjalizuje się w handlu energią elektryczną na rynku hurtowym oraz giełdowym. Spółka jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT.
Spółka jest członkiem B. S.A. (dalej: B.) oraz C. S.A. (dalej: C., Kontrahent, Wystawca). W ramach swojego członkostwa Spółka nabywa i zbywa towary giełdowe, między innymi energię elektryczną jak również prawa majątkowe na rynku giełdowym. Transakcje te są nierozerwalnie związane z prowadzona przez Spółkę podstawową działalnością gospodarczą. W ramach rozliczeń transakcji dokonywanych na B., Wnioskodawca posiada podpisaną z C. umowę o samofakturowanie, na mocy której C. wystawia w imieniu i na rzecz Wnioskodawcy faktury sprzedażowe dotyczące przeprowadzonych transakcji na B. (dalej: umowa o samofakturowanie). Dodatkowo nadmienić należy, że podpisanie umowy o samofakturowanie jest warunkiem sine qua non posiadania statusu członka uczestnika rynku giełdowego.
Dla Wnioskodawcy wystawianie faktur w Krajowym Systemie e-Faktur (dalej: KSeF) staje się obowiązkowe z dniem 1 lutego 2026 r. z uwagi na osiągnięty w 2024 r. poziom przychodów brutto wyrażonych w PLN.
Wnioskodawca na podstawie oficjalnego komunikatu powziął informację, że z uwagi na nieprzewidziane okoliczności techniczne Kontrahent nie rozpocznie 1 lutego 2026 r. wystawiania faktur tak sprzedażowych (stanowiących dla Spółki faktury zakupowe), jak i zakupowych (stanowiących dla Spółki faktury sprzedażowe wystawiane w jej imieniu i na jej rzecz w ramach podpisanej umowy o samofakturowanie) w KSeF. Tym samym, pomimo ciążącego na Wnioskodawcy obowiązkowi wystawiania faktur sprzedażowych w KSeF od 1 lutego 2026 r. część jego faktur (dotycząca transakcji giełdowych) będzie wystawiana poza KSeF. Będą to tylko te faktury, dla których faktycznym wystawcą staje się Kontrahent Spółki w ramach wiążącej strony umowy o samofakturowanie. Jednocześnie pewnym elementem stanu faktycznego jest to, że faktury te nie zostaną dosłane do KSeF w późniejszym terminie, co oznacza, że zawsze będą miały status dokumentu spoza KSeF.
Wnioskodawca powziął na gruncie takiego stanu faktycznego wątpliwości czy faktury wystawiane poza KSeF, które do KSeF nie zostaną przez wystawcę nigdy dosłane, są prawidłowymi fakturami, które niosą za sobą wszystkie przewidziane przepisami konsekwencje podatkowe i prawne. Przy czym elementem stanu faktycznego, który nie budzi wątpliwości i nie jest przedmiotem niniejszego wniosku jest to, że faktury, o których mowa dokumentują materialne transakcje i spełniają wymogi przewidziane przepisem art. 106e ustawy o VAT. Nie jest również przedmiotem niniejszego wniosku ocena, czy transakcje dokumentowane fakturami związane są z prowadzoną przez Wnioskodawcę podstawową, opodatkowaną VAT działalnością gospodarczą.
Pytania
1.Czy w opisanym stanie faktycznym Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego wynikającego z faktur zakupowych wystawionych na rzecz Spółki bez użycia Krajowego Systemu e-Faktur (faktury spoza KSeF)?
2.Czy wystawiona w imieniu i na rzecz Wnioskodawcy przez Kontrahenta faktura VAT spełnia wszelkie wymogi prawne dla uznania jej za prawidłowo wystawioną fakturę VAT, pomimo, że została ona wystawiona poza KSeF i do KSeF nie zostanie dosłana?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad 1
Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym Spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego wynikającego z faktur zakupowych wystawionych na rzecz Spółki bez użycia Krajowego Systemu e-Faktur (faktury spoza KSeF).
Ad 2
Zdaniem Wnioskodawcy wystawiona w jego imieniu i na jego rzecz przez Wystawcę faktur VAT poza KSeF spełnia wszelkie wymogi prawne dla uznania jej za prawidłowo wystawioną fakturę VAT, pomimo, że nie została ona wystawiona w KSeF i do KSeF nie zostanie dosłana w przyszłości.
Uzasadnienie:
Ad 1
Zgodnie zart. 86 ust. 1 ustawy VAT w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosowniedo art. 5 ust. 1 ustawy VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W świetleart. 15 ust. 2 ustawy VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Stosownie doart. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Jak wynika z powyższych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. takimi, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Jednocześnie w myśl art. 6 ust. 8 pkt 1 ustawy VAT, podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju, innych niż te, do których stosuje się zwolnienie, o którym mowa w art. 113b ust. 1, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami.
Przedstawionewyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Według art. 86 ust. 10 ustawy VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy, zzastrzeżeniem art. 6 ust. 10b-10e ustawy o VAT.
Ponadto, w myśl art. 86 ust. 11 ustawy o VAT, stanowi, że jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10-10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
W tym miejscu podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających zprzytoczonego powyżej art. 86 ustawy o VAT oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy VAT.
Art. 88 ustawy o VAT szczegółowo określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zgodnie zart. 88 ust. 3a ustawy VAT, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy:
1) sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi:
a) wystawionym i przez podmiot nieistniejący;
2) transakcja u dokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku;
4) wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne:
a) stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności,
b) podają kwoty niezgodne z rzeczywistością - w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością,
c) potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego
- w części dotyczącej tych czynności;
5) faktury, faktury korygujące wystawione przez nabywcę zgodnie z odrębnymi przepisami nie zostały zaakceptowane przez sprzedającego;
7) wystawiono faktury, w których została wykazana kwota podatku w stosunku do czynności opodatkowanych, dla których nie wykazuje się kwoty podatku na fakturze - w części dotyczącej tych czynności.
W oparciu oart. 88 ust. 4 ustawy VAT, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zatem zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Jak stanowiart. 106b ust. 1 ustawy VAT, podatnik jest zobowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,
c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.
Art. 2 pkt 31-32a ustawy o VAT zawiera definicje ustawowe faktury, i tak: pkt 31 stanowi, że ilekroć w przepisach ustawy o VAT, jest mowa o fakturze - rozumie się przez to dokument w formie papierowej lub w formie elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie, pkt 32 stanowi, że ilekroć w przepisach ustawy o VAT, jest mowa o fakturze elektronicznej – rozumie się przez to fakturę w formie elektronicznej wystawioną i otrzymaną w dowolnym formacie elektronicznym, natomiast zgodnie z pkt 32a ilekroć w przepisach ustawy o VAT jest mowa o fakturze ustrukturyzowanej - rozumie się przez to fakturę wystawioną przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur wraz z przydzielonym numerem identyfikującym tę fakturę w tym systemie.
Artykuł 106g ust. 1 ustawy VAT stanowi, że faktury wystawia się co najmniej w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje nabywca, a drugi zachowuje w swojej dokumentacji podatnik dokonujący sprzedaży.
Natomiast zgodnie z art. 106g ust. 3a ustawy o VAT, faktura ustrukturyzowana jest udostępniana i otrzymywana za pomocą oprogramowania interfejsowego, o którym mowa w art. 106nc ust. 1 ustawy o VAT, tj. za pomocą KSeF.
Przy czymustawą z 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1598), wprowadzono zmiany w zakresie KSeF, które miały wejść w życie 1 lipca 2024 r. Jednak, zgodnie z ustawą z 2024 r. zmieniającą ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 852), zwanej dalej "ustawą zmieniającą" - termin wejścia w życie obowiązkowego KSeF został przesunięty na 1 lutego 2026 r.
Stosownie doart. 106ga ust. 1 ustawy o VAT podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu KSeF.
Według art. 106na ustawy VAT:
1. Fakturę ustrukturyzowaną uznaje się za wystawioną w dniu jej przesłania do Krajowego Systemu e-Faktur.
2. Uchylony.
3. Faktura ustrukturyzowana jest uznana za otrzymaną przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur w dniu przydzielenia w tym systemie numeru identyfikującego tę fakturę.
4. W przypadku udostępnienia faktury ustrukturyzowanej nabywcy, o którym mowa w art. 106gb ust. 4, w sposób inny niż przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur, za datę otrzymania tej faktury uznaje się datę jej faktycznego otrzymania przez tego nabywcę.
Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego wynikającego z faktur zakupowych wystawionych na rzecz Spółki również w przypadku, gdy w brew obowiązkowi – faktura VAT z której będzie wynikał VAT naliczony, zostanie wystawiona bez użycia Krajowego Systemu e-Faktur.
Należy podkreślić, że jedną z fundamentalnych zasad konstrukcji podatku VAT jest prawo podatnika do odliczenia podatku zapłaconego w cenie przy nabyciu towarów i usług związanych z działalnością gospodarczą, co było wielokrotnie potwierdzane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Podstawowa zasada wspólnego systemu VAT, jaką jest zasada neutralności podatku, jest rozumiana jako stosowanie podatku VAT na wszystkich etapach obrotu gospodarczego z równoczesnym prawem do potrącenia podatku zawartego w poprzedniej fazie obrotu. Wszelkie ograniczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego wpływają na neutralność tego podatku i mogą wynikać jedynie z wyraźnej regulacji ustawowej.
Analiza powołanego art. 88 ustawy prowadzi do wniosku, że w dyspozycji tego przepisu, jako przesłanki wyłączającej prawo nabywcy (podatnika) do odliczenia podatku naliczonego, nie ujęto przypadku, gdy podatek naliczony wynika z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług, które zostały wystawione wbrew obowiązkowi, bez użycia Krajowego Systemu e-Faktur.
Należy podkreślić, że celem faktury jest przede wszystkim udokumentowanie rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, zarówno pod względem przedmiotu transakcji, jak i podmiotów biorących w niej udział. Z powyższego wynika, że o prawidłowości faktur wystawianych i otrzymywanych przez podatników powinno decydować przede wszystkim to, czy dokumenty te potwierdzają rzeczywiste transakcje handlowe między określonymi podmiotami.
W tym miejscu należy jeszcze raz wskazać, że prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury uzależnione jest od spełnienia warunków wynikających z przepisu art. 86 ust. 1 ustawy VAT, a także od niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy VAT. Przepis przytaczanego art. 8 ustawy enumeratywnie określa listę przypadków, w których podatnik został pozbawiony prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Przepis powyższy nie wymienia ani nie można też z niego w sposób domniemany wyprowadzić opisanych w stanie faktycznym przypadków, gdy podatek naliczony wynika z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług, wystawionych wbrew obowiązkowi, bez użycia KSeF jak o przesłanki negatywnej, powodującej utratę prawa do odliczenia podatku naliczonego (w sytuacji, gdy faktura odzwierciedla prawdziwe zdarzenie gospodarcze).
Mając na uwadze powołane przepisy prawa w kontekście przedstawionego opisu sprawy Wnioskodawca stoi na stanowisku, że będzie przysługiwało mu na podstawie art. 86 ust. 1 bądź art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupowych dokumentujących nabycie towarów i usług wystawionych wbrew obowiązkowi bez użycia KSeF, wykorzystywanych przez Wnioskodawcę do czynności opodatkowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Otrzymanie wystawionych faktur VAT wbrew obowiązkowi bez użycia KSeF, nie może pozbawić Wnioskodawcy prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdyż nie stanowi to negatywnej przesłanki, uniemożliwiającej odliczenie tego podatku, wymienionej w art. 88 ustawy VAT.
Powyższe wynika z faktu, że dla istnienia prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury (nawet w przypadku wskazanym wyżej), obok podstawowychprzesłanek takich jak status odliczającego jako czynnego, zarejestrowanego podatnika VAT i związek zakupionych towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi (u odliczającego) i faktycznie zrealizowana transakcja, to również najistotniejsze jest to, by nabyta usługa lub towar podlegały opodatkowaniu i nie korzystały przy tym ze zwolnienia od tego podatku.
Zatem w analizowanej sprawie należy stwierdzić, że Spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego wynikającego z faktur zakupowych wystawionych na jej rzecz wbrew obowiązkowi, bez użycia Krajowego Systemu e-Faktur, przy założeniu, że spełnione będą pozostałe warunki uprawniające Wnioskodawcę do skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego, co nie stanowi przedmiotu niniejszego wniosku.
Powyższe stanowisko jest potwierdzane w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.
Tytułem przykładu można wskazać następujące interpretacje indywidualne:
- z 21 marca 2024 r. (sygn. 0112-KDIL1-3.4012.2.2024.2.KK), w której stwierdzone zostało m.in.:
„Powyższe wynika z faktu, że dla istnienia prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury (nawet w przypadku wskazanym wyżej), obok fundamentalnych przesłanek takich jak status odliczającego jako czynnego, zarejestrowanego podatnika VAT i związek zakupionych towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi (u odliczającego) i faktycznie zrealizowana transakcja, to również najistotniejsze jest to, by nabyta usługa lub towar podlegały opodatkowaniu i nie korzystały przy tym ze zwolnienia od tego podatku. Prawidłowe wystawienie faktury papierowej, elektronicznej czy ustrukturyzowanej pod kątem formalnym i materialnym, stanowi spełnienie jednej z przesłanek do skorzystania z prawa do odliczenia. Jej wystawienie bez użycia Krajowego Systemu e-Faktur nie powoduje jednak tego, że wadliwie wystawiony dokument nie stanowi dowodu istnienia prawa do odliczenia podatku naliczonego”.
- z 19 marca 2024 r. (sygn. 0112-KDIL1-3.4012.596.2023.3.KK), w której stwierdzone zostało m.in.:
„W tym miejscu należy jeszcze raz wskazać, że prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury uzależnione jest od spełnienia warunków wynikających z przepisu art. 86 ust. 1 ustawy, a także od niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.
Przepis art. 88 ustawy enumeratywnie określa listę przypadków, w których podatnik został pozbawiony prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jednakże nie wymienia opisanego we wniosku przypadku, gdy podatek naliczony wynika z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług, wystawionych wbrew obowiązkowi, bez użycia Krajowego Systemu e-Faktur jako przesłanki negatywnej, powodującej utratę prawa do odliczenia podatku naliczonego (w sytuacji, gdy faktura odzwierciedla prawdziwe zdarzenie gospodarcze)”.
„Mając na uwadze powołane przepisy prawa w kontekście przedstawionego opisu sprawy stwierdzić należy, że Wnioskodawcy (czynnemu podatnikowi podatku VAT) będzie przysługiwało - na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy - prawo do odliczenia kwoty podatkunaliczonego wynikającego z Faktur Zakupowych dokumentujących nabycie towarów i usług wystawionych wbrew obowiązkowi bez użycia Krajowego Systemu e- Faktur, wykorzystywanych przez Wnioskodawcę do czynności opodatkowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wystawienie Faktur Zakupowych wbrew obowiązkowi bez użycia Krajowego Systemu e-Faktur, nie pozbawia Wnioskodawcy prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdyż nie stanowi to negatywnej przesłanki, uniemożliwiającej odliczenie tego podatku, wymienionej w art. 88 ustawy. Nie oznacza to jednak, że ustawodawca nie przewidział ujemnych skutków niezastosowania się do ustanowionego w art. 106ga ust. 1 ustawy o VAT nakazu wystawiania faktur przy użyciu KSeF. Dotyczą one jednak podatnika, na którego nałożony został obowiązek wystawienia faktury przy użyciu KSeF. Zgodnie bowiem z art. 106ni ust. 1 ustawy o VAT w sytuacji niewystawienia, mimo obowiązku, faktury przy użyciu KSeF, na podatnika może być nałożona kara pieniężna. Mając powyższe na względzie, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości jego stanowiska, zgodnie z którym w opisanym zdarzeniu przyszłym Spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego wynikającego z Faktur Zakupowych wystawionych na jej rzecz przez Dostawców, również w przypadku,gdy wbrew obowiązkowi - Faktura Zakupowa, z której będzie wynikał VAT naliczony, zostanie wystawiona bez użycia Krajowego Systemu e- Faktur”.
- z 4 marca 2025 r. (sygn. 0114-KDIP1-3.4012.838.2024.1.MPA), w której stwierdzono, że „Analiza powołanego art. 88 ustawy prowadzi do wniosku, że w dyspozycji tego przepisu, jako przesłanki wyłączającej prawo nabywcy (podatnika) do odliczenia podatku naliczonego, nie ujęto przypadku, gdy podatek naliczony wynika z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług, które zostały wystawione wbrew obowiązkowi, bez użycia Krajowego Systemu e-Faktur”. W konsekwencji: czynnemu podatnikowi podatku VAT będzie przysługiwało - na podstawie art. 86 ust. 1 bądź art. 86 ust. 1 pkt 8 ustawy - prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego wynikającego z Faktur Zakupowych dokumentujących nabycie towarów i usług wystawionych wbrew obowiązkowi bez użycia Krajowego Systemu e-Faktur, wykorzystywanych przez Spółkę do czynności opodatkowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wystawienie Faktur Zakupowych wbrew obowiązkowi bez użycia Krajowego Systemu e-Faktur, nie pozbawia Państwa prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdyż nie stanowi to negatywnej przesłanki, uniemożliwiającej odliczenie tego podatku, wymienionej w art. 88 ustawy”.
Jednocześnie na rzecz Spółki wydano interpretację o sygn. 0114-KDIP1-3.4012.507.2025.1.JG, w której potwierdzono prawo do odliczenia z faktur spoza KSeF. W sprawie mowa była, w odróżnieniu od niniejszego Wniosku, o zdarzeniu przyszłym i hipotetycznym.
Ad 2
Zdaniem Wnioskodawcy wystawiona w jego imieniu i na jego rzecz przez C. faktur poza KSeF spełnia wszelkie wymogi formalno-prawne dla uznania jej za prawidłowo wystawioną fakturę VAT, pomimo, że nie została ona wystawiona w KSeF i do KSeF nie zostanie dosłana w przyszłości.
Tezy tej nie zmienia fakt, że tak Wnioskodawca jest podmiotem (podatnikiem podatku VAT) zobowiązanym do wystawiania faktur w KSeF począwszy od 1 lutego 2026 r.
Prawdą jest, że począwszy od 1 lutego 2026 r. zasadą jest wystawianie faktur wyłącznie w formie faktur ustrukturyzowanych, za pośrednictwem KSeF. Zgodnie z ustawą o VAT obowiązek wystawiania faktur w KSeF obowiązuje odpowiednio:
- od 1 lutego 2026 r. dla podatników, którzy w 2024 r. osiągnęli sprzedaż powyżej 200 mln zł (z VAT),
- od 1 kwietnia 2026 r. dla pozostałych.
Dodatkowo do 31 grudnia 2026 r. włącznie można jeszcze wystawiać faktury poza KSeF (papierowe lub elektroniczne), jeśli w danym miesiącu suma sprzedaży z VAT na takich fakturach nie przekroczy 10 000 zł. Jeśli natomiast nastąpiłoby przekroczenie limitu 10 000 zł – wówczas obowiązek wystawiania faktur w KSeF wystąpi począwszy od faktury, którą przekroczono limit 10 000 zł. Jest to tzw. wyłącznie dla mikro przedsiębiorców. Natomiast od 1 lutego 2026 r. co do zasady wszyscy podatnicy będą musieli odbierać faktury przy użyciu KSeF.
Obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych nie dotyczy podatników, którzy nie posiadają siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski. Z kolei podatnicy, którzy mając siedzibę za granicą, mają w naszym kraju stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej, nie są objęci obowiązkiem fakturowania ustrukturyzowanego w takim zakresie, w jakiem sprzedaż nie jest realizowana z udziałem takiego stałego miejsca wykonywania działalności. KSeF został przewidziany przez ustawodawcę w taki sposób, aby jego stosowanie było powszechne i szerokie oraz aby system ten docelowo objął swoim zakresem wszystkich krajowych podatników i większość dokonywanych przez nich transakcji. Stąd też zawarty w przepisie art. 106ga ustawy o VAT zakres podmiotowy obejmuje praktycznie wszystkich podatników podatku VAT prowadzących działalność lub zarejestrowanych w Polsce.
Przepis art. 106ga ustawy o VAT, będący podstawą określenia, kogo dotyczy KSeF, stanowi w ust. 1, że: „Podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur”. Przytoczony zapis wskazuje jednoznacznie, że co do zasady wszyscy podatnicy są zobowiązani do korzystania z KSeF. Jednocześnie wyjątki od tej zasady zostały zawarte w ust. 2 tego przepisu, zawierającym katalog negatywny, który wskazuje, że obowiązek ten „nie dotyczy wystawiania faktur:
1) przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju;
2) przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju, który posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności nie uczestniczy w dostawie towarów lub świadczeniu usług, dla których wystawiono fakturę;
3) przez podatnika korzystającego z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 7, 7a i 9, dokumentujących czynności rozliczane w tych procedurach;
4) na rzecz nabywcy towarów lub usług będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej;
5) w przypadku odpowiednio udokumentowanych dostaw towarów lub świadczenia usług, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 106s;
6) przez podatnika korzystającego ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113a ust. 1”.
Przepis dodatkowo stanowi w ust. 3, że: „W przypadku, o którym mowa w ust. 2, wystawia się faktury elektroniczne lub faktury w postaci papierowej”, czyli takie, jakie obowiązują na gruncie ustawy o VAT przed wejściem w życie obowiązkowego KSeF. Dodatkowo w ust. 4 ustawodawca wskazuje, że w przypadkach, o których mowa w pkt 1, 2 i 4 powyżej, fakultatywnie możliwe jest wystawianie faktur w KSeF.
Wprowadzeniu obligatoryjnego KSeF towarzyszy wprowadzenie sankcji administracyjnych z tytułu niedopełnienia obowiązków nałożonych na podatników w zakresie korzystania z nowego systemu. W konsekwencji, zgodnie z art. 106ni ustawy o VAT, gdy wbrew obowiązkowi podatnik:
– nie wystawił faktury ustrukturyzowanej przy użyciu KSeF,
– w okresie trwania awarii KSeF albo niedostępności KSeF, jak również korzystając z trybu offline24, wystawił fakturę niezgodnie ze wzorem,
– nie przesłał w wymaganym terminie faktury do KSeF wystawionej w okresie awarii KSeF, niedostępności KSeF albo w trybie offline24, naczelnik urzędu skarbowego może nałożyć karę pieniężną do 100% kwoty podatku VAT wykazanej na fakturze, a w przypadku faktur bez VAT, do 18,7% wartości brutto. W praktyce oznacza to, że podmiot, który wystawi fakturę poza KSeF, może zostać ukarany w wysokości równej wartości podatku należnego od tej transakcji, a w sytuacjach, w których faktura nie zawiera VAT, kara obejmie niemal jedną piątą wartości transakcji.
Sankcje te mają charakter administracyjny, co w praktyce oznacza, że podmiotowi, na który nałożono takie kary, będzie przysługiwało odwołanie. Istotny jest fakt, że zgodnie z przepisami w sytuacji opisanej powyżej nie wszczyna się postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, a same sankcje będą wymierzane przez organy podatkowe w sposób indywidualny, z uwzględnieniem stopnia naruszenia, częstotliwości błędów oraz skutków dla budżetu państwa. Organy będą mogły odstąpić od wymierzenia sankcji, jeśli uchybienie wynikało z przyczyn niezależnych od podatnika, np. z awarii systemu lub działania siły wyższej.
Jednak najważniejszy z praktycznego punktu widzenia jest fakt, że sankcje wchodzą w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2027 r., czyli de facto dopiero rok po wejściu w życie obowiązkowego KSeF. Jest to bardzo przemyślany zabieg zastosowany przez MF, którego celem jest nie tylko weryfikacja, w jaki sposób będzie działał sam KSeF w jego nowym, technicznym i prawnym otoczeniu, lecz także, jak podatnicy poradzą sobie przez ten pierwszy rok, będący testem zarówno dla MF, jak i dla podmiotów gospodarczych w Polsce.
Uznać więc należy, że okres początkowy obowiązywania KSeF będzie okresem de facto próbnym dla nowego otoczenia. W przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawca stoi na stanowisku, że pomimo, że jego Kontrahent nie wystawił faktur w KSeF pomimo istniejących obowiązków z uwagi na aspekty technologiczne, nie pozbawia to dokumentu waloru faktury VAT, który rodzi wszystkie przewidziane prawem prawa i obowiązki.
Co więcej, skoro, co wynika z licznych i jednolitych już stanowisk prezentowanych przez Dyrektora KIS, wystawienie, wbrew obowiązkowi, faktur bez użycia KSeF, nie stanowi samodzielnej przesłanki do pozbawienia prawa odbiorcy takiej faktury do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z takiego dokumentu, per analogia należy uznać, że faktura ta rodzi również obowiązki podatkowe, ponieważ jest dokumentem spełniającym wymogi prawne uznania jej za prawidłową. Co więcej, uznanie, że taki dokument uprawnia do odliczania podatku VAT naliczonego, a nie rodzi obowiązków po stronie podatku VAT należnego narażałoby wprost Skarb Państwa na straty. Oczywiście dokument jest obarczony błędem dotyczącym sposobu wystawienia, który należy uznać za błąd natury formalnej, jednak jest to błąd neutralny dla skutków prawno-podatkowych wynikających z takiego dokumentu.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Wnioskodawcy wystawiona w jego imieniu i na jego rzecz przez Wystawcę faktur VAT poza KSeF spełnia wszelkie wymogi prawne dla uznania jej za prawidłowo wystawioną fakturę VAT, pomimo, że nie została ona wystawiona w KSeF i do KSeF nie zostanie dosłana w przyszłości.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w części prawidłowe a w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a)nabycia towarów i usług,
b)dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. takimi, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W myśl art. 88 ust. 3a ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy:
1)sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi:
a)wystawionymi przez podmiot nieistniejący;
b)(uchylona)
2)transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku;
3)(uchylony)
4)wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne:
a)stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności,
b)podają kwoty niezgodne z rzeczywistością – w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością,
c)potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego – w części dotyczącej tych czynności;
5)faktury, faktury korygujące wystawione przez nabywcę zgodnie z odrębnymi przepisami nie zostały zaakceptowane przez sprzedającego;
6)(uchylony)
7)wystawiono faktury, w których została wykazana kwota podatku w stosunku do czynności opodatkowanych, dla których nie wykazuje się kwoty podatku na fakturze – w części dotyczącej tych czynności.
W oparciu o art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W świetle art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Ponadto, zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy:
Podatnik jest zobowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1)sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
2)wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
3)wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
4)otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
a)wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b)czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,
c)dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.
Przepis art. 2 pkt 31 ustawy stanowi, że:
Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o fakturze - rozumie się przez to dokument w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie.
Na podstawie art. 2 pkt 32 ustawy:
Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o fakturze elektronicznej - rozumie się przez to fakturę w postaci elektronicznej wystawioną i otrzymaną w dowolnym formacie elektronicznym.
Według art. 2 pkt 32a ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o fakturze ustrukturyzowanej - rozumie się przez to fakturę wystawioną przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur wraz z przydzielonym numerem identyfikującym tę fakturę w tym systemie.
Art. 145l ustawy wskazuje, że:
W okresie od dnia 1 lutego 2026 r. do dnia 31 marca 2026 r. podatnicy obowiązani do wystawiania faktur ustrukturyzowanych mogą wystawiać faktury elektroniczne lub faktury w postaci papierowej, jeżeli łączna wartość sprzedaży wraz z kwotą podatku u tych podatników nie przekroczyła w 2024 r. kwoty 200 000 000 zł.
Zgodnie z art. 106ga ust. 1 ustawy:
Podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur.
Stosownie do art. 106ga ust. 2-4 ustawy:
2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy wystawiania faktur:
1) przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju;
2) przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju, który posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności nie uczestniczy w dostawie towarów lub świadczeniu usług, dla których wystawiono fakturę;
3) przez podatnika korzystającego z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 7, 7a i 9, dokumentujących czynności rozliczane w tych procedurach;
4) na rzecz nabywcy towarów lub usług będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej;
5) w przypadku odpowiednio udokumentowanych dostaw towarów lub świadczenia usług, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 106s;
6) przez podatnika korzystającego ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113a ust. 1.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, wystawia się faktury elektroniczne lub faktury w postaci papierowej.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 4, podatnicy mogą wystawiać faktury ustrukturyzowane.
Art. 106gb ust. 1 i ust. 2 ustawy wskazuje, że:
Faktura ustrukturyzowana jest wystawiana i otrzymywana przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur za pomocą oprogramowania interfejsowego, w postaci elektronicznej i zgodnie z wzorem dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
Oprogramowanie interfejsowe, o którym mowa w ust. 1, jest dostępne na stronie, której adres jest podany w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
W myśl art. 106gb ust. 8 ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych udostępnia na elektronicznej platformie usług administracji publicznej wzór faktury ustrukturyzowanej.
Według art. 106na ust. 1-3 ustawy:
1.Fakturę ustrukturyzowaną uznaje się za wystawioną w dniu jej przesłania do Krajowego Systemu e-Faktur.
2.(uchylony)
3.Faktura ustrukturyzowana jest uznana za otrzymaną przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur w dniu przydzielenia w tym systemie numeru identyfikującego tę fakturę.
W świetle art. 106na ust. 4 ustawy:
W przypadku udostępnienia faktury ustrukturyzowanej nabywcy, o którym mowa w art. 106gb ust. 4, w sposób inny niż przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur, za datę otrzymania tej faktury uznaje się datę jej faktycznego otrzymania przez tego nabywcę.
W art. 106nda ust. 10 i 11 ustawy, wskazano również datę wystawienia oraz otrzymania faktury offline24:
10.Za datę wystawienia faktury, o której mowa w ust. 1, uznaje się datę, o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 1, wskazaną przez podatnika na tej fakturze.
11.Za datę otrzymania faktury, o której mowa w ust. 1, uznaje się datę przydzielenia numeru identyfikującego tę fakturę w Krajowym Systemie e-Faktur. W przypadku udostępnienia faktury, o której mowa w ust. 1, na rzecz nabywcy, o którym mowa w art. 106gb ust. 4, w sposób inny niż przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur, za datę otrzymania tej faktury uznaje się datę faktycznego otrzymania tej faktury przez nabywcę.
Z kolei na mocy art. 106nh ust. 1-2 ustawy:
1.W okresie trwania niedostępności Krajowego Systemu e-Faktur, o której mowa w art. 106ne ust. 4, podatnik wystawia faktury w postaci elektronicznej zgodnie ze wzorem udostępnionym na podstawie art. 106gb ust. 8.
2.Podatnik jest obowiązany przesłać faktury, o których mowa w ust. 1, do Krajowego Systemu e-Faktur w celu przydzielenia numeru identyfikującego te faktury w Krajowym Systemie e-Faktur nie później niż w następnym dniu roboczym po dniu zakończenia okresu trwania niedostępności Krajowego Systemu e-Faktur, o której mowa w art. 106ne ust. 4.
Jak wynika z art. 106nb ustawy:
Z Krajowego Systemu e-Faktur mogą korzystać:
1)podatnik,
2)podmioty wskazane przez podatnika,
3)podmioty, o których mowa w art. 106c,
4)osoby fizyczne wskazane przez podmioty, o których mowa w art. 106c,
5)osoby fizyczne wskazane w zawiadomieniu o nadaniu lub odebraniu uprawnień do korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur, którym podatnik lub podmioty, o których mowa w art. 106c pkt 1, nadali uprawnienia do korzystania z tego systemu,
6)podmioty inne, niż wymienione w pkt 1-5, wskazane przez osoby fizyczne korzystające z Krajowego Systemu e-Faktur, jeżeli prawo do wskazywania innego podmiotu wynika z uprawnień nadanych tym osobom fizycznym
-uwierzytelnieni w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 106r pkt 3.
W myśl art. 106nd ustawy:
1.Szef Krajowej Administracji Skarbowej prowadzi Krajowy System e-Faktur i jest administratorem danych w nim zawartych.
2.Krajowy System e-Faktur jest systemem teleinformatycznym służącym do:
1)nadawania, zmiany lub odbierania uprawnień do korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur;
2)powiadamiania podmiotów, o których mowa w art. 106nb, o nadanych uprawnieniach do korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur lub ich odebraniu;
3)uwierzytelnienia oraz weryfikacji uprawnień do korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur, posiadanych przez podmioty, o których mowa w art. 106nb;
4)wystawiania faktur ustrukturyzowanych;
5)dostępu do faktur ustrukturyzowanych;
6)otrzymywania faktur ustrukturyzowanych;
7)przechowywania faktur ustrukturyzowanych;
8)oznaczania faktur ustrukturyzowanych numerem identyfikującym przydzielonym w Krajowym Systemie e-Faktur;
8a) przydzielania identyfikatora zbiorczego dla co najmniej dwóch faktur ustrukturyzowanych;
8b) weryfikacji danych z faktur ustrukturyzowanych używanych poza Krajowym Systemem e-Faktur;
9) analizy i kontroli prawidłowości danych z faktur ustrukturyzowanych;
10)powiadamiania podmiotów, o których mowa w art. 106nb, o:
a)dacie i czasie wystawienia faktury ustrukturyzowanej oraz numerze identyfikującym fakturę ustrukturyzowaną przydzielonym w Krajowym Systemie e-Faktur oraz dacie i czasie jego przydzielenia,
b)dacie i czasie odrzucenia faktury w przypadku jej niezgodności z wzorem, o którym mowa w art. 106gb ust. 8,
c)braku możliwości wystawienia faktury ustrukturyzowanej - w przypadku niedostępności lub awarii Krajowego Systemu e-Faktur;
11)powiadamiania podmiotów innych niż określone w art. 106nb o braku uprawnień do korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur.
3.Krajowy System e-Faktur służy również do przyjmowania faktur, o których mowa w art. 106nda ust. 1, art. 106nf ust. 1 i art. 106nh ust. 1, przy czym do tych faktur przepisy ust. 2 pkt 3, 5–9 i pkt 10 lit. a i b stosuje się odpowiednio.
4.Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do faktur VAT RR i faktur VAT RR KOREKTA wystawionych przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur.
Zgodnie z art. 106d ustawy o VAT:
1. Podmiot, o którym mowa w art. 106b ust. 1 pkt 1, nabywający towary lub usługi od podatnika może wystawiać w imieniu i na rzecz tego podatnika faktury:
1) dokumentujące dokonanie przez podatnika sprzedaży na rzecz tego podmiotu,
2) o których mowa w art. 106b obowiązek wystawienia faktury, obowiązek wystawienia faktury, ust. 1 pkt 4,
3) dokumentujące dostawę towarów lub świadczenie usług, o których mowa w art. 106a stosowanie przepisów dotyczących faktur, stosowanie przepisów dotyczących faktur, pkt 2 lit. b - jeżeli ten podmiot i ten podatnik wcześniej zawarli umowę w sprawie wystawiania faktur w imieniu i na rzecz tego podatnika, w której została określona procedura zatwierdzania poszczególnych faktur przez podatnika dokonującego tych czynności.
2. Faktury może wystawiać w imieniu i na rzecz podatnika również upoważniona przez niego osoba trzecia, w szczególności jego przedstawiciel podatkowy, o którym mowa w art. 18a ustanowienie przedstawiciela podatkowego, ustanowienie przedstawiciela podatkowego.
W tym miejscu należy wskazać, że art. 106d ust. 1 ustawy dotyczy instytucji tzw. samofakturowania”. Przepis ten określa przypadki i warunki, których spełnienie pozwala na wystawianie faktur dokumentujących dostawy towarów i świadczenie usług przez podmioty inne niż wykonujące sprzedaż. Takim podmiotem może być przykładowo nabywca towarów lub usług. Pomimo więc, że zgodnie z ogólną regułą, to podatnik dokonujący dostawy towarów lub świadczenia usług wystawia fakturę dokumentującą daną transakcję, to jednak w myśl ww. przepisu ustawy, funkcja ta może zostać powierzona także nabywcy towarów lub usług.
Są Państwo spółką zarejestrowaną jako czynny podatnik VAT w Polsce. Spółka nabywa i zbywa towary giełdowe, między innymi energię elektryczną jak również prawa majątkowe na rynku giełdowym. Transakcje te są nierozerwalnie związane z prowadzoną przez Spółkę podstawową działalnością gospodarczą. Pomimo ciążącego na Wnioskodawcy obowiązkowi wystawiania faktur sprzedażowych w KSeF od 1 lutego 2026 r. część jego faktur (dotycząca transakcji giełdowych) będzie wystawiana poza KSeF. Będą to tylko te faktury, dla których faktycznym wystawcą staje się Kontrahent Spółki w ramach wiążącej strony umowy o samofakturowanie. Jednocześnie pewnym elementem stanu faktycznego jest to, że faktury te nie zostaną dosłane do KSeF w późniejszym terminie, co oznacza, że zawsze będą miały status dokumentu spoza KSeF.
Państwa wątpliwości dotyczą tego czy wystawiona w imieniu i na rzecz Państwa przez Kontrahenta faktura VAT spełnia wszelkie wymogi prawne dla uznania jej za prawidłowo wystawioną fakturę VAT, pomimo, że została ona wystawiona poza KSeF i do KSeF nie zostanie dosłana.
Wskazać należy, że faktura jest dokumentem odzwierciedlającym prawidłowy przebieg zdarzenia gospodarczego pod względem przedmiotu transakcji i podmiotów biorących w niej udział. Przy ocenie zdarzenia gospodarczego nie można jednak pominąć okoliczności towarzyszących transakcji, wskazujących na rzeczywisty charakter podmiotu dokonującego sprzedaży/zakupu. Faktura jest dokumentem o charakterze sformalizowanym i musi być wystawiona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego. Prawidłowość materialno-prawna faktury zachodzi wówczas, gdy odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze, czyli w istocie stwierdza np. fakt dostawy określonych towarów lub usług. Wystawienie faktury należy rozumieć jako sporządzenie dokumentu oraz jego przekazanie innemu podmiotowi, a przez to wprowadzenie faktury do obrotu prawnego. Faktura jest więc dokumentem stwierdzającym wystąpienie u podatnika okoliczności powodujących powstanie obowiązku podatkowego.
Wystawianie faktur w procesie „samofakturowania” może zostać zastosowane pod warunkiem, że strony transakcji zawrą wcześniej umowę. Ustawa określa tylko jeden element, jaki ta umowa powinna zawierać: procedurę zatwierdzania poszczególnych faktur przez podatnika dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę, w imieniu i na rzecz którego faktury są wystawiane.
W rzeczywistości gospodarczej mogą wystąpić różne modele samofakturowania, które są zgodne z obowiązującymi przepisami, np.:
‒z umowy wynika, że faktury pierwotne będą wystawiane przez nabywcę, a faktury korygujące będą wystawiane przez sprzedawcę,
‒zarówno faktury pierwotne jak i faktury korygujące będą wystawiane przez nabywcę.
Umowa powinna określać procedurę zatwierdzania poszczególnych faktur przez podatnika dokonującego tych czynności. Potwierdzenie prawidłowości wystawionej przez nabywcę w imieniu i na rzecz sprzedawcy faktury na podstawie art. 106d ustawy powinno nastąpić bezpośrednio przed jej wprowadzeniem do obrotu prawnego. Sam proces akceptacji powinien wynikać z umowy zawartej pomiędzy stronami transakcji i nie jest on realizowany w KSeF.
Należy podkreślić, że choć ustawa nie reguluje wprost procedury zatwierdzania poszczególnych faktur przez podatnika dokonującego samofakturowania. Strony umowy decydują jaką formę akceptacji faktury przyjmują, aby dopełnić wszystkich obowiązków wynikających z ustawy, w tym między innymi określają pozostałe warunki akceptacji, aby móc wystawić tą fakturę w obowiązującym terminie.
Należy wskazać, że z tytułu niedopełnienia obowiązków nałożonych na podatników w zakresie korzystania z systemu, wprowadzono sankcje administracyjne, które będą obowiązywały od 1 stycznia 2027 r.
Zgodnie bowiem z art. 106ni ustawy:
1. Jeżeli podatnik wbrew obowiązkowi:
1) nie wystawił faktury ustrukturyzowanej przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur,
2) w okresie trwania awarii, o której mowa w art. 106ne ust. 1 lub 3 , albo niedostępności, o której mowa w art. 106ne ust. 4 , albo w przypadku, o którym mowa w art. 106nda ust. 1 , wystawił fakturę niezgodnie z udostępnionym wzorem,
3) nie przesłał w wymaganym terminie do Krajowego Systemu e-Faktur faktury, o której mowa w art. 106nda ust. 1 , art. 106nf ust. 1 lub art. 106nh ust. 1
– naczelnik urzędu skarbowego nakłada, w drodze decyzji, na podatnika karę pieniężną w wysokości do 100% kwoty podatku wykazanego na tej fakturze wystawionej poza Krajowym Systemem e-Faktur, a w przypadku faktury bez wykazanego podatku - karę pieniężną w wysokości do 18,7% kwoty należności ogółem wykazanej na tej fakturze wystawionej poza Krajowym Systemem e-Faktur.
Tym samym, do 31 grudnia 2026 r. nie ma podstaw do nakładania na podatników sankcji w postaci ww. kar pieniężnych, jeżeli pomimo obowiązku wystawiania faktur w KSeF, wystawiają faktury poza tym systemem.
W niniejszej sprawie Spółka jest od 1 lutego 2026 r. zobowiązana do wystawiania faktur ustrukturyzowanych przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur. Tym samym, wystawione w imieniu Spółki i na jej rzecz przez Kontrahenta w ramach „samofakturowania” faktury powinny być wystawiane i przesyłane poprzez system KSef. Wystawianie i przesyłanie faktur poza systemem KSeF jest niezgodne z obowiązującymi ww. przepisami ustawy o VAT i takich faktur nie można uznać za prawidłowo wystawione i przesłane. Bez znaczenia dla uznania faktur za nieprawidłowo wystawione i przesłane jest tutaj przesunięcie przez ustawodawcę terminu do nałożenia sankcji na podatników, którzy nie wypełniają tego obowiązku. Cytowane przepisy ustawy w sposób jednoznaczny nakładają na Spółkę obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych. Jednakże wystawiona i przesłana poza systemem KSef faktura, zawierająca dane, o których mowa w art. 106e ustawy, rodzi wszelkie obowiązki podatkowe, pomimo, że nie została ona wystawiona w KSeF i do KSeF nie zostanie dosłana, wbrew obowiązkowi ciążącemu na Spółce.
Należy również wskazać, że od 1 stycznia 2027 r., na podstawie art. 106ni ustawy, na Spółkę mogą być nałożone sankcje, jeżeli Kontrahent w ramach „samofakturowania” wystawiał będzie faktury poza systemem KSeF.
Tym samym stanowisko w zakresie pytania nr 2 uznaję za nieprawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą również tego czy będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego wynikającego z faktur zakupowych wystawionych na rzecz Spółki bez użycia Krajowego Systemu e-Faktur (faktury spoza KSeF)
Prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury uzależnione jest od spełnienia warunków wynikających z przepisu art. 86 ust. 1 ustawy, a także od niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. W dyspozycji tego przepisu jako przesłanki wyłączającej prawo nabywcy (podatnika) do odliczenia podatku naliczonego, nie ujęto przypadku, gdy podatek naliczony wynika z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług, które zostały wystawione wbrew obowiązkowi, bez użycia Krajowego Systemu e-Faktur (w sytuacji, gdy faktura odzwierciedla prawdziwe zdarzenie gospodarcze).
Podstawowa zasada wspólnego systemu VAT, jaką jest zasada neutralności podatku, jest rozumiana jako stosowanie podatku od towarów i usług na wszystkich etapach obrotu gospodarczego z równoczesnym prawem do potrącenia podatku zawartego w poprzedniej fazie obrotu. Wszelkie ograniczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego wpływają na neutralność tego podatku i mogą wynikać jedynie z wyraźnej regulacji ustawowej. Dla istnienia prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury (nawet w przypadkach wskazanych wyżej), obok fundamentalnych przesłanek takich jak status odliczającego jako czynnego, zarejestrowanego podatnika VAT i związek zakupionych towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi (u odliczającego) i faktycznie zrealizowana transakcja, również istotne jest to, by nabyta usługa lub towar podlegały opodatkowaniu i nie korzystały przy tym ze zwolnienia od tego podatku.
Istotną kwestią jest odpowiednie udokumentowanie rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych zarówno pod względem przedmiotu transakcji, jak i podmiotów biorących w niej udział. Prawidłowe wystawienie faktury papierowej, elektronicznej czy ustrukturyzowanej pod kątem formalnym i materialnym, stanowi spełnienie jednej z przesłanek do skorzystania z prawa do odliczenia. Jej wystawienie bez użycia Krajowego Systemu e-Faktur nie powoduje jednak tego, że wadliwie wystawiony dokument nie stanowi dowodu istnienia prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Podkreślić należy, że wprowadzenie obowiązkowego fakturowania w systemie KSeF nie zmienia zasad związanych z odliczeniem podatku naliczonego przez nabywców. Zatem jeśli jednak nabywca otrzyma fakturę wystawioną przez swojego dostawcę (który jest objęty obligatoryjnym KSeF) poza systemem KSeF (a więc otrzyma wadliwie wystawiony dokument), to będzie mógł odliczyć podatek naliczony wynikający z takiej faktury, pod warunkiem spełnienia pozostałych, materialnych przesłanek uprawniających do odliczenia podatku naliczonego. Prawo do odliczenia podatku naliczonego nie jest prawem samoistnym, lecz jest to prawo warunkowe, tzn. nie wynika ono z samego faktu posiadania faktury, lecz z faktu rzeczywistego przeprowadzenia transakcji skutkującej nabyciem towaru lub usługi przez podmiot widniejący na fakturze jako nabywca. Faktura powinna więc prawidłowo odzwierciedlać zdarzenie gospodarcze zarówno pod względem przedmiotowym, jak i podmiotowym. Dla celów skorzystania z prawa do odliczenia istotna jest bowiem prawidłowość materialna faktury, która musi potwierdzać, że w rzeczywistości doszło do dostawy towarów lub świadczenia usług pomiędzy konkretnymi podmiotami w niej wskazanymi, w zakresie ściśle określonego towaru lub usługi oraz w zakresie ilości danego towaru lub usługi.
Mając na uwadze powołane przepisy prawa w kontekście przedstawionego opisu sprawy stwierdzić należy, że będzie Państwu (czynnemu podatnikowi podatku VAT) przysługiwało prawo do odliczenia kwoty podatku VAT naliczonego wynikającego z Faktur Zakupowych dokumentujących nabycie towarów i usług wystawionych przez Kontrahentów wbrew obowiązkowi bez użycia Krajowego Systemu e-Faktur, wykorzystywanych przez Państwa do czynności opodatkowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy. Wystawienie Faktur Zakupowych wbrew obowiązkowi bez użycia KSeF nie pozbawia Państwa prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdyż nie stanowi negatywnej przesłanki, uniemożliwiającej odliczenie tego podatku, wymienionej w art. 88 ustawy.
W konsekwencji, będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z Faktur Zakupowych wystawionych przez Kontrahentów wbrew obowiązkowi, bez użycia Krajowego Systemu e-Faktur, przy założeniu, że spełnione będą pozostałe warunki uprawniające Państwa do skorzystania z tego prawa.
Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 uznaję za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywiste zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

