Czy odpracowanie wyjścia prywatnego dzień przed jego udzieleniem narusza normę czasu pracy osoby niepełnosprawnej

PROBLEM

Pracownik z orzeczoną niepełnosprawnością (stopień umiarkowany) pracujący na 1/2 etatu chciałaby w dniu 14 maja 2026 r. mieć wyjście prywatne na 3,5 h (czyli dzienna norma czasu pracy), a odpracować to chciałby dzień wcześniej, czyli 13 maja 2026 r. (wtedy pracowałby 7 godzin). Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa z 17 stycznia 2025 r. pracownik może odpracować dzień przed nastąpieniem wyjścia prywatnego ale czy w analogicznym przypadku przy odpracowywaniu wyjść prywatnych przez pracowników z niepełnosprawnościami nie dochodzi do naruszenia normy czasu pracy osób niepełnosprawnych? Jednakże, jak wskazuje Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, pracodawca nie może odmówić niepełnosprawnemu pracownikowi możliwości odpracowania wyjścia w innym terminie, gdyż odmowa może rodzić podejrzenie dyskryminacji. Czy w przypadku potencjalnej kontroli lepiej trzymać się sztywno norm czasu pracy dla osób niepełnosprawnych, czy pozwolić na odpracowanie aby uniknąć posądzenia o dyskryminację?

RADA

W pełni możliwe jest odpracowanie wyjścia prywatnego w opisany sposób.

UZASADNIENIE

Czas pracy osoby niepełnosprawnej uzależniony jest od orzeczonego stopnia niepełnosprawności i wynosi:

• maksymalnie 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo – w odniesieniu do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności,
• maksymalnie 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo – osoby zaliczone do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.

Wartości te są wartościami stałymi, nie są pomniejszane proporcjonalnie w stosunku do wymiaru czasu pracy pracownika. Oznacza to, że osoba o stopniu umiarkowanym zatrudniona na 1/2 etatu może pracować 7 godzin dziennie.

W stanowisku MPiPS Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych z 18 kwietnia 2014 r. (BON-I-52311-76-2-WK/14), wskazano, że:

Odpowiadając na pytanie dotyczące czasu pracy wyjaśniam, że skrócone normy czasu pracy, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych , mają zastosowanie do wszystkich osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego lub  umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, które przedstawią pracodawcy zaświadczenie o celowości stosowania skróconej normy czasy pracy, także tych zatrudnionych na cześć etatu.

Przy powyższym należy mieć na uwadze, że przepisy art. 15 ust. 2 w/w ustawy, wyznaczają normy czasu pracy dla pracownika niepełnosprawnego zatrudnionego na pełen etat, natomiast w przypadku osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, zatrudnionej na  cześć etatu, normy te należy skrócić proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy takiej osoby. W  przypadku osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, zatrudnionej np. na ½ etatu, będzie to 3,5 godziny dziennie i maksymalnie 17,5 godziny tygodniowo, przy czym dzienna norma czasu pracy takiej osoby nie może przekroczyć 7 godzin. 

Wskazane w pytaniu odpracowanie nie spowoduje przekroczenia 7 godzin.

Do problemu odpracowania wyjść prywatnych przez pracowników niepełnosprawnych tego odniosła się Komisja Prawna GIP w stanowisku z 28 października 2014 r. (GNP-152-0020-3-2/14). Uznała w nim, że odpracowanie wyjścia prywatnego udzielonego pracownikowi niepełnosprawnemu w godzinach pracy nie narusza obowiązujących go przepisów o czasie pracy. W stanowisku GIP podkreślono jednocześnie, że dotyczy to nie tylko normy dobowej, ale również tygodniowej normy czasu pracy niepełnosprawnego.

Są faktycznie pewne wątpliwości odnośnie odpracowywania wyjść prywatnych przed ich wystąpieniem. Jeżeli jednak jest to małe wyprzedzenie, a wiosek pracownia poprzedza odpracowanie nie jest kwestionowana taka możliwość.

Marek Rotkiewicz

prawnik specjalizujący się w prawie pracy, specjalista z zakresu kadr i zatrudnienia