Interpretacja indywidualna z dnia 4 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL3.4012.269.2026.2.KFK
Wpłaty mieszkańców na budowę przydomowych oczyszczalni nie podlegają VAT, zaś gmina nie ma prawa do odliczenia VAT od tej inwestycji, ponieważ działania te nie są wykonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 3 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia:
-czy Gmina będzie zobowiązana do opodatkowania podatkiem VAT wpłat otrzymywanych od mieszkańców w związku z realizacją Inwestycji pn.: „(…)”,
-czy Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego na fakturach dokumentujących wydatki poniesione na realizację Inwestycji.
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 27 kwietnia 2026 r. (wpływ 27 kwietnia 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Gmina, jako jednostka samorządu terytorialnego, planuje złożyć wniosek o przyznanie pomocy w ramach (…).
Zakres zadania obejmuje budowę przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach znajdujących się na terenie Gminy (…).
Oczyszczalnie budowane będą na nieruchomościach mieszkańców, którzy zadeklarowali chęć udziału w projekcie i dokonają wpłaty wkładu własnego w wysokości (…) zł. Wpłata zostanie wniesiona na podstawie umowy między Gminą a mieszkańcem.
Oczyszczalnie będą budowane na zlecenie Gminy przez wykonawcę wyłonionego w trybie ustawy Prawo zamówień publicznych. Szacowany koszt zadania to kwota (…) zł.
Budowa oczyszczalni zostanie dofinansowana w formie refundacji części kosztów kwalifikowalnych w wysokości nie większej niż 75% i nie mniejszej niż 30%. Na kwotę realizacji zadania składają się środki zewnętrzne otrzymane w ramach (…) oraz wkład własny Gminy, w tym wpłaty mieszkańców, które są wnoszone na rachunek Gminy, stanowiąc część wkładu własnego Gminy do projektu.
Gmina, po wybudowaniu przydomowych oczyszczalni ścieków zgodnie z założeniami projektu o dofinansowanie, musi być właścicielem wybudowanych oczyszczalni do dnia, w którym upłynie okres trwałości Projektu, tj. przez okres 5 lat od dnia otrzymania przez Gminę ostatniej transzy dofinansowania do Projektu środkami zewnętrznymi. Przez ten okres wybudowane przydomowe oczyszczalnie ścieków znajdować się będą na majątku Gminy. Po tym okresie zostaną przeniesione prawa własności na każdego z właścicieli, na którego nieruchomościach zostaną wybudowane przydomowe oczyszczalnie ścieków na podstawie umowy zawartej pomiędzy właścicielem nieruchomości a Gminą. Jednocześnie przydomowe oczyszczalnie ścieków zostaną przeniesione z majątku Gminy na właściciela nieruchomości, na której znajdować się będzie przydomowa oczyszczalnia ścieków. Za przeniesienie prawa własności Gmina nie przewiduje pobierania od mieszkańców żadnej dodatkowej opłaty.
Mieszkańcy będą użytkować wybudowane na swoim terenie przydomowe oczyszczalnie od momentu ich wybudowania. Po wybudowaniu oczyszczalni obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania i eksploatacji oczyszczalni będzie w całości należał do mieszkańców. Gmina nie będzie ponosiła żadnych wydatków związanych z utrzymaniem i eksploatacją oczyszczalni. Mieszkańcy będą zobowiązani do opróżniania i wywozu nieczystości z oczyszczalni na własny koszt. Właściciele nieruchomości, na których wybudowana zostanie przydomowa oczyszczania ścieków, będą zobowiązani do zawarcia umowy na opróżnianie i wywóz nieczystości z oczyszczalni. Umowy te będą zawierane już po zakończeniu budowy i uruchomieniu oczyszczalni. Zgodnie z ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 733), przedsiębiorcy, zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy, będą odbierać i wywozić nieczystości z powstałych oczyszczalni ścieków na podstawie zawartej umowy między mieszkańcem a przedsiębiorcą na wywóz nieczystości ciekłych i będą wystawiać faktury VAT za odbiór tych nieczystości.
Realizacja inwestycji budowy przydomowych oczyszczalni ścieków należy do zadań własnych Gminy, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Celem budowy oczyszczalni nie jest stałe i zorganizowane wykonywanie działalności Gminy w celach zarobkowych na warunkach, w jakich wykonują ją podmioty gospodarcze, lecz interes społeczny.
W ramach realizacji zadania Gmina nie będzie zatrudniać pracowników.
Pismem z 27 kwietnia 2026 r. (wpływ 27 kwietnia 2026 r.) uzupełnili Państwo opis sprawy, udzielając odpowiedzi na poniższe pytania:
1.Jaka jest nazwa zadania/inwestycji obejmującej swym zakresem budowę przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach znajdujących się na terenie Gminy, zlokalizowanych na terenie gospodarstw domowych?
Odpowiedź:
Nazwa planowanego zadania: „(…)”. Zadanie będzie realizowane w ramach złożonego przez Gminę wniosku o pomoc publiczną w ramach (…).
2.W jakim okresie Gmina zamierza zrealizować zadanie/inwestycję obejmującą swym zakresem budowę przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach znajdujących się na terenie Gminy? Proszę podać zakres dat.
Odpowiedź:
Gmina zamierza realizować przedmiotową inwestycję w okresie od daty podpisania umowy w ramach złożonego wniosku o przyznanie pomocy do (…) r. Okres związania z celem wynosi 5 lat. Jest to okres liczony do dnia, w którym upłynie 5 lat od dnia wypłaty przez (…) płatności końcowej, w trakcie którego Gmina powinna utrzymać spełnianie warunków przyznania i wypłaty pomocy oraz realizować określone zobowiązania w ramach interwencji (…).
3.Jaka jest struktura udziału poszczególnych źródeł finansowania zrealizowanego przez Gminęzadania/inwestycji (wkład mieszkańca, wkład własny Gminy, dofinansowanie)? Proszę wskazać wyłącznie konkretną wartość procentową.
Odpowiedź:
Gmina wskazuje na następujące źródła finansowania realizowanego przez Gminę zamierzenia inwestycyjnego:
-udział mieszkańca w wysokości ok. (…) zł (stanowiący część wkładu własnego Gminy do projektu);
-udział przyznanej pomocy publicznej w wysokości ok. 35%-75%. Kwota pomocy, zgodnie z Regulaminem, jest przyznawana na podstawie złożonego wniosku o przyznanie pomocy oraz na warunkach określonych w umowie w formie refundacji części kosztów kwalifikowalnych rzeczywiście poniesionych przez beneficjenta w tym ze środków (…);
-udział Gminy w kwocie pokrywającej różnicę pomiędzy sumą kwoty przyznanej pomocy a kwotą stanowiącą udział mieszkańca.
4.Czy wysokość wpłat wnoszonych przez mieszkańców będzie taka sama dla wszystkich mieszkańców? Jeśli wartość wpłat będzie różna, to z czego będą wynikały różnice?
Odpowiedź:
Wysokość wpłat wnoszonych przez mieszkańców na realizację zamierzenia inwestycyjnego będzie taka sama dla wszystkich mieszkańców biorących udział w przedmiotowym zamierzeniu.
5.Czy wkład (wpłaty) mieszkańca nigdy nie będzie pokrywał całości bądź znacznej części kosztów budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, tj. nie będzie stanowił nigdy faktycznego ekwiwalentu wartości otrzymanego świadczenia?
Odpowiedź:
Partycypacja w kosztach mieszkańca nigdy nie będzie pokrywała całości bądź znacznej części kosztów budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, tj. nigdy nie będzie stanowiła faktycznego ekwiwalentu wartości wybudowanej na Jego lokalizacji przydomowej oczyszczalni ścieków. Przedmiotem zadania jest budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy (...) w systemie „(…)” oraz pełnienie funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego dla przedmiotowej inwestycji. Zgodnie z szacunkowym zestawieniem kosztów wykonanym na zlecenie Gminy, roboty budowlane wraz z wykonaniem projektu budowlanego oraz dokumentacji geologicznej dla (…) lokalizacji objętych przedmiotem zadania obejmuje kwotę (…) zł brutto. Kwota nie obejmuje kosztów związanych z pełnieniem funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego. Koszt ten obejmuje średnio ok. (…) zł na jedną lokalizację objętą zadaniem. Koszt partycypacji w tej kwocie mieszkańca obejmuje (…) zł. Zgodnie z powyższym, kwota ta nie obejmuje całości ani znacznej części kosztów budowy przydomowej oczyszczalni ścieków.
6.Czy Gmina zamierza regularnie świadczyć usługi związane z budową przydomowych oczyszczalni ścieków?
Odpowiedź:
Gmina obecnie realizuje zadanie pn.: „(…)”. Przedmiot zamówienia dofinansowany z (…). Zadanie to obejmuje budowę (…) szt. przydomowych oczyszczalni ścieków. Obecnie Gmina (…) wnioskuje o pomoc publiczną w ramach (…). W przypadku otwartych naborów na cele związane z budową przydomowych oczyszczalni ścieków i możliwości pozyskania środków zewnętrznych, Gmina zamierza realizować zadania związane z budową przydomowych oczyszczalni ścieków w przyszłości, jednakże nie można stwierdzić w tym zakresie o regularnym realizowaniu tego typu zamierzeń. Warunkiem realizacji jest otrzymanie środków zewnętrznych na ten cel.
7.Czy osiągną Państwo zysk z tytułu realizacji opisanego zadania/inwestycji?
Odpowiedź:
Z tytułu realizacji przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego Gmina nie osiągnie zysku.
8.Czy realizacja opisanego zadania/inwestycji będzie miała na celu osiąganie przez Gminę stałego dochodu z tego tytułu?
Odpowiedź:
Realizacja przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego przez Gminę nie będzie miała na celu osiągania przez Gminę stałego dochodu z tego tytułu.
9.Jakich zakupionych towarów i usług związanych z realizacją opisanego zadania/inwestycji dotyczy pytanie nr 2 we wniosku?
Odpowiedź:
Zamierzenie inwestycyjne obejmuje wydatki na:
1)Budowę przydomowych oczyszczalni ścieków. W zakres zrealizowania wydatku wchodzą: (…);
2)Pełnienie nadzoru inwestorskiego dla zadania (…).
10.Na kogo wystawiane będą faktury zakupowe związane z realizacją opisanego zadania/inwestycji?
Odpowiedź:
Inwestorem zamierzenia inwestycyjnego jest Gmina (…). Faktury za budowę przydomowych oczyszczalni ścieków oraz za pełnienie nadzoru inwestorskiego dla zadania będą wystawione na Gminę (…).
11.Do jakich czynności wykorzystywane będą towary i usługi nabywane w ramach realizacji opisanego zadania/inwestycji, tj. do czynności:
a)opodatkowanych podatkiem od towarów i usług;
b)zwolnionych od podatku od towarów i usług (proszę podać powód zwolnienia);
c)niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Odpowiedź:
Ponoszone wydatki na realizację zadania nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Towary i usługi nabywane przez Gminę w ramach planowanego zamierzenia inwestycyjnego objętego przedmiotem wniosku, są wykorzystywane do czynności nieopodatkowanym podatkiem VAT, gdyż realizacja odbywać się będzie w ramach zadań własnych. Nabywane towary i usługi służą poprawie warunków życia mieszkańców i ochronie środowiska, a nie stałej działalności zarobkowej Gminy. Zatem towary i usługi nabywane do budowy przydomowych oczyszczalni ścieków służą realizacji zadań własnych Gminy, nie generują obrotu opodatkowanego VAT, przez co Gmina nie odlicza VAT od tych zakupów.
Pytania
1.Czy Gmina będzie zobowiązana do opodatkowania VAT wpłat otrzymywanych od mieszkańców?
2.Czy Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego na fakturach dokumentujących wydatki poniesione na realizację Inwestycji?
Państwa stanowisko w sprawie
Państwa zdaniem:
1.Gmina nie będzie zobowiązana do opodatkowania VAT wpłat otrzymywanych od mieszkańców.
2.Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego na fakturach dokumentujących wydatki poniesione na realizację Inwestycji.
Uzasadnienie:
Ad. 1
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, tj. z dnia 21 maja 2025 r., dalej jako: „ustawa o VAT”), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Z kolei, zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Stosownie do treści art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Z kolei, stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).
Czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy o VAT i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Z kolei, stosownie do treści art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Gmina zamierza zrealizować inwestycję w zakresie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. Mieszkańcy są zobowiązani do wniesienia na rzecz Gminy wkładu własnego w wysokości (…) zł, określonej w umowach. Mieszkaniec będzie pokrywał część kosztów budowy przydomowej oczyszczalni ścieków.
Przeprowadzenie przez Gminę inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków nie będzie stanowiło dla Gminy stałego źródła dochodu, realizując taką inwestycję Gmina nie będzie działała w charakterze podatnika VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, prowadzącego działalność gospodarczą, w rozumieniu w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Biorąc pod uwagę powyższe, wpłaty mieszkańców nie będą stanowiły zapłaty za czynności podlegające opodatkowaniu, w konsekwencji nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Ad. 2
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Artykuł 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT stanowi, że kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a)nabycia towarów i usług,
b)dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Ta zasada wyłącza jednocześnie możliwość odliczania podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu.
Aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług zakupionych na potrzeby wykonania określonej czynności, podmiot musi wykonywać tę czynność jako podatnik podatku od towarów i usług, który działa w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Podstawowym warunkiem odliczenia podatku VAT jest związek nabytych towarów i usług ze sprzedażą generującą podatek należny.
W związku z powyższym, Gmina nie będzie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją inwestycji dotyczącej budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na rzecz Mieszkańców. Powyższe wynika z faktu, że w analizowanym przypadku nie zostaną spełnione – wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy VAT – przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego, tj. ponoszone wydatki na realizację zadania nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Według art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Z kolei, stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 w tym również:
a) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
b)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
c)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Jak stanowi art. 8 ust. 2austawy:
W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.
Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Zauważyć również należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Zatem, pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).
W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.
Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Ponadto stwierdzić należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:
„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za działalność gospodarczą.
Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.).
Na mocy art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności, zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że:
-Gmina jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług i planuje złożyć wniosek o przyznanie pomocy na realizację zadania pn.: „(…)” w ramach (…);
-realizacja inwestycji budowy przydomowych oczyszczalni ścieków należy do zadań własnych Gminy, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym;
-zakres zadania obejmuje budowę przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach znajdujących się na terenie Gminy, zlokalizowanych na terenie gospodarstw domowych mieszkańców Gminy będących właścicielami tych nieruchomości;
-budowa oczyszczalni zostanie dofinansowana w formie refundacji części kosztów kwalifikowalnych w wysokości nie większej niż 75% i nie mniejszej niż 30%. Na kwotę realizacji zadania składają się środki zewnętrzne otrzymane w ramach (…) oraz wkład własny Gminy, w tym wpłaty mieszkańców, które są wnoszone na rachunek Gminy, stanowiąc część wkładu własnego Gminy do projektu;
-oczyszczalnie budowane będą na nieruchomościach mieszkańców, którzy zadeklarowali chęć udziału w projekcie i dokonają wpłaty wkładu własnego;
-wpłata wkładu własnego mieszkańca zostanie wniesiona na podstawie umowy między Gminą a mieszkańcem. Wysokość wpłat wnoszonych przez mieszkańców będzie taka sama dla wszystkich mieszkańców biorących udział w przedmiotowym zadaniu;
-partycypacja w kosztach mieszkańca nigdy nie będzie pokrywała całości bądź znacznej części kosztów budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, tj. nigdy nie będzie stanowiła faktycznego ekwiwalentu wartości wybudowanej na Jego lokalizacji przydomowej oczyszczalni ścieków;
-oczyszczalnie będą budowane na zlecenie Gminy przez wykonawcę wyłonionego w trybie ustawy Prawo zamówień publicznych;
-w ramach realizacji zadania Gmina nie będzie zatrudniać pracowników;
-po wybudowaniu przydomowych oczyszczalni ścieków, zgodnie z założeniami projektu o dofinansowanie, Gmina musi być właścicielem wybudowanych oczyszczalni przez okres 5 lat od dnia otrzymania przez Gminę ostatniej transzy dofinansowania do Projektu środkami zewnętrznymi. Przez ten okres wybudowane przydomowe oczyszczalnie ścieków znajdować się będą na majątku Gminy. Po tym okresie zostaną przeniesione prawa własności na każdego z właścicieli, na którego nieruchomościach zostaną wybudowane przydomowe oczyszczalnie ścieków na podstawie umowy zawartej pomiędzy właścicielem nieruchomości a Gminą. Jednocześnie przydomowe oczyszczalnie ścieków zostaną przeniesione z majątku Gminy na właściciela nieruchomości, na której znajdować się będzie przydomowa oczyszczalnia ścieków. Za przeniesienie prawa własności Gmina nie przewiduje pobierania od mieszkańców żadnej dodatkowej opłaty;
-po wybudowaniu oczyszczalni obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania i eksploatacji oczyszczalni będzie w całości należał do mieszkańców. Gmina nie będzie ponosiła żadnych wydatków związanych z utrzymaniem i eksploatacją oczyszczalni. Mieszkańcy będą zobowiązani do opróżniania i wywozu nieczystości z oczyszczalni na własny koszt;
-w związku z realizacją zadania inwestycyjnego Gmina poniesie wydatki na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków (…) oraz wydatki na pełnienie nadzoru inwestorskiego dla zadania;
-faktury zakupowe dotyczące budowy przydomowych oczyszczalni ścieków oraz pełnienia nadzoru inwestorskiego dla zadania będą wystawione na Gminę;
-celem budowy oczyszczalni nie jest stałe i zorganizowane wykonywanie działalności Gminy w celach zarobkowych na warunkach, w jakich wykonują ją podmioty gospodarcze, lecz interes społeczny;
-z tytułu realizacji przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego Gmina nie osiągnie zysku;
-realizacja przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego nie będzie miała na celu osiągania przez Gminę stałego dochodu z tego tytułu.
Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy Gmina będzie zobowiązana do opodatkowania podatkiem VAT wpłat otrzymywanych od mieszkańców w związku z realizacją Inwestycji pn.: „(…)”.
Mając na uwadze przedstawioną analizę przepisów podatkowych na wstępie należy rozstrzygnąć, czy realizacja przez Państwa Projektu polegającego na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach stanowiących własność mieszkańców Gminy, będzie dokonywana w ramach działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ustawy.
W tym celu istotne znaczenie ma orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności tezy zawarte w wyroku z 30 marca 2023 r. w sprawie C-612/21 (Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przeciwko Gminie O.). Co prawda, wyrok ten odnosi się do czynności dokonywanych przez gminę w ramach promowania odnawialnych źródeł energii, jednakże wnioski płynące z ww. orzeczenia mogą być pomocne w analizowanej sprawie.
W wyroku tym TSUE wskazał, iż aby czynności dokonywane przez gminę w ramach promowania odnawialnych źródeł energii były objęte zakresem stosowania dyrektywy 2006/112, powinny one, po pierwsze, stanowić dostawę lub świadczenie usług, które gmina ta wykonuje odpłatnie na rzecz swoich mieszkańców, w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. a) i c) tej dyrektywy, a po drugie, być dokonywane w ramach działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 9 ust. 1 rzeczonej dyrektywy, tak, aby owa gmina działała również w charakterze podatnika (pkt 24).
W pkt 42 wyroku Trybunał wskazał, że art. 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że dostawy towarów i świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT nie stanowi dostarczenie i zainstalowanie przez gminę, za pośrednictwem przedsiębiorstwa, systemów OZE na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili wolę wyposażenia tych nieruchomości w takie systemy, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i skutkuje jedynie zapłatą przez tych mieszkańców kwot pokrywających najwyżej jedną czwartą poniesionych kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych.
TSUE wskazał, że w konsekwencji, o ile w świetle powyższych rozważań należy uznać, że Gmina O., nie wykonuje działalności wchodzącej w zakres stosowania dyrektywy 2006/112, nie jest konieczne ustalenie, czy działalność ta byłaby również wyłączona z tego zakresu stosowania na podstawie art. 13 ust. 1 tej dyrektywy.
Trybunał w przedmiocie dokonania dostawy towarów i świadczenia usług w ramach działalności gospodarczej zauważył, że po pierwsze, podczas gdy przedsiębiorca dąży do stałego osiągania dochodu (zob. podobnie wyrok z dnia 20 stycznia 2021 r., AJFP Sibiu i DGRFP Braşov, C‑655/19, EU:C:2021:40, pkt 27-29 i przytoczone tam orzecznictwo), gmina O. wskazała we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej (…), że nie zamierza świadczyć regularnie usług instalacji systemów OZE i nie zatrudnia ani nie zamierza zatrudniać pracowników w tym celu, co odróżnia niniejszą sprawę od spraw, w których świadczenia gminne miały charakter trwały (pkt 36).
Po drugie, (…) gmina O. wydaje się ograniczać do zaproponowania swoim mieszkańcom będącym właścicielami nieruchomości, którzy mogą być zainteresowani systemami OZE, w ramach programu regionalnego mającego na celu umożliwienie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną, dostarczenia i zainstalowania u nich tych systemów OZE za pośrednictwem przedsiębiorstwa wybranego w wyniku przetargu, w zamian za ich udział nieprzekraczający 25% kosztów podlegających dofinansowaniu związanych z tą dostawą i z tą instalacją, podczas gdy owa gmina płaci danemu przedsiębiorstwu wynagrodzenie za te same dostawę i instalację po cenie rynkowej (pkt 37).
Tymczasem (…) jeżeli gmina odzyskuje – w drodze otrzymywanych przez nią wkładów – jedynie niewielką część poniesionych przez siebie kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych, taka różnica między tymi kosztami a kwotami otrzymanymi w zamian za oferowane usługi może sugerować, że wkłady te należy raczej uznać za opłatę aniżeli wynagrodzenie (zob. podobnie wyrok z dnia 12 maja 2016 r., Gemeente Borsele i Staatssecretaris van Financiën, C‑520/14, EU:C:2016:334, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). W konsekwencji, nawet biorąc pod uwagę płatności przyznane gminie O. przez dane województwo, które wynoszą 75% kosztów podlegających dofinansowaniu, suma kwot otrzymanych od zainteresowanych właścicieli z jednej strony i od owego województwa z drugiej strony pozostaje strukturalnie niższa od łącznych kosztów faktycznie poniesionych przez tę gminę, co nie odpowiada podejściu, jakie przyjąłby w danym wypadku instalator systemów OZE, który przy ustalaniu swoich cen starałby się zawrzeć w nich swoje koszty i osiągnąć marżę zysku. Natomiast wspomniana gmina ponosi jedynie ryzyko strat, nie mając perspektywy zysku.
Po trzecie, nie wydaje się ekonomicznie opłacalne, aby taki instalator systemów OZE obciążał odbiorców swoich dostaw towarów i świadczenia usług jedynie najwyżej jedną czwartą poniesionych przez siebie kosztów, oczekując jednocześnie rekompensaty w postaci dofinansowania za zasadniczą część pozostałych trzech czwartych tych kosztów. Taki mechanizm nie tylko stawiałby jego przepływy pieniężne w sytuacji strukturalnie deficytowej, ale ponadto stwarzałby nietypowy stopień niepewności dla podatnika, ponieważ kwestia, czy i w jakim zakresie osoba trzecia zwróci tak istotną część poniesionych kosztów, pozostaje faktycznie otwarta do czasu podjęcia przez tę osobę trzecią decyzji, co następuje po tym, jak sporne transakcje zostaną dokonane.
Podsumowując TSUE wskazał, że artykuł 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że dostawy towarów i świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej nie stanowi dostarczenie i zainstalowanie przez gminę, za pośrednictwem przedsiębiorstwa, systemów odnawialnych źródeł energii na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili wolę wyposażenia tych nieruchomości w takie systemy, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i skutkuje jedynie zapłatą przez tych mieszkańców kwot pokrywających najwyżej jedną czwartą poniesionych kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych.
Ponadto, wskazać należy na tezy zawarte w wyroku z 30 marca 2023 r. w sprawie C-616/21 (Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przeciwko Gminie L.), zapadłym w wyniku wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożonego w ramach sporu w przedmiocie interpretacji indywidualnej dotyczącej opodatkowania podatkiem od wartości dodanej (VAT) w odniesieniu do przeprowadzonych na zlecenie gminy czynności związanych z usuwaniem azbestu oraz prawa do odliczenia VAT naliczonego od tych czynności. W wyroku tym TSUE rozstrzygnął, że artykuł 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że okoliczność zlecania przez gminę przedsiębiorstwu czynności usuwania azbestu i odbierania wyrobów i odpadów zawierających azbest na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili taką wolę, nie stanowi świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i nie prowadzi do żadnej płatności ze strony tych mieszkańców, zaś czynności te są finansowane ze środków publicznych.
W rozpatrywanej sprawie analiza przedstawionego opisu sprawy wykazuje, że będą Państwo realizowali zadanie inwestycyjne polegające na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków w warunkach podobnych do wynikających z wyroków TSUE nr C-612/21 i C-616/21, tj.:
-podmiotem występującym z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej jest Gmina będąca czynnym podatnikiem VAT,
-przydomowe oczyszczalnie ścieków budowane będą na zlecenie Gminy przez wykonawcę wybranego w trybie ustawy Prawo zamówień publicznych,
-faktury od zakupionych towarów i usług związanych z realizacją zadania będą wystawiane na Gminę,
- Gmina nie zamierza regularnie świadczyć usług związanych z zakupem i montażem przydomowych oczyszczalni ścieków, realizacja zadania nie będzie miała na celu osiągania przez Gminę stałego dochodu, zysku z tego tytułu oraz w celu zrealizowania zadania Gmina nie będzie zatrudniać pracowników,
-Inwestycja związana jest z realizacją zadań Gminy z zakresu ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej, a także wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz,
- Gmina będzie zawierała z właścicielami nieruchomości, na których mają zostać wybudowane oczyszczalnie ścieków, umowy, na podstawie których zobowiąże się do wybudowania i udostępnienia mieszkańcom przydomowych oczyszczalni ścieków,
- wkład mieszkańca nie będzie pokrywał znacznej części kosztów budowy przydomowych oczyszczalni.
Opis przedmiotowej sprawy wskazuje zatem, że w związku z realizacją Inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach mieszkańców, nie będą Państwo wykonywali działań na zasadach i w tych samych warunkach, które dotyczą podmiotów gospodarczych. W analizowanej sytuacji rola Gminy sprowadza się do zorganizowania skutecznego finansowania i wykonania przydomowych oczyszczalni ścieków dla mieszkańców na terenie Gminy.
Realizując Inwestycję polegającą na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków dla mieszkańców nie będą Państwo działali w celach zarobkowych tak jak przedsiębiorca, celem ww. Inwestycji jest bowiem interes społeczny. Nie jest to zatem sposób działania występujący w przypadku zwykłej działalności gospodarczej.
W wyniku Państwa działań nie wystąpią znaczące zakłócenia konkurencji, które mogłyby prowadzić do wyłączenia z dostaw dla ostatecznego konsumenta innych podmiotów. Z opisu sprawy wynika bowiem, że przedmiotowa Inwestycja będzie realizowana przez wykonawców zewnętrznych. Tym samym, będą Państwo działali jako świadczeniobiorca dokonujący zakupu od podmiotów prywatnych.
W konsekwencji, działania Gminy w związku z realizacją opisanego zadania dotyczącego budowy przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą stanowić dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Realizując ww. Inwestycję Gmina nie będzie wykonywać działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.Zatem, czynności wykonywane przez Państwa na rzecz mieszkańców w ramach realizowanego zadania nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
W związku z powyższym, w rozpatrywanej sprawie wpłaty mieszkańców na pokrycie części kosztów realizacji zadania w związku z budową przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą stanowić zapłaty za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, a w konsekwencji nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Podsumowując stwierdzam, że Gmina nie będzie zobowiązana do opodatkowania podatkiem VAT wpłat otrzymywanych od mieszkańców w związku z realizacją Inwestycji pn.: „(…)”.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą również ustalenia, czy Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego na fakturach dokumentujących wydatki poniesione na realizację Inwestycji pn.: „(…)”.
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
1) nabycia towarów i usług,
2)dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ponadto podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Mając na uwadze powołane powyżej przepisy prawa należy stwierdzić, że rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT, jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.
Jak już wcześniej wskazano, realizacja przedmiotowej Inwestycji nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, Gmina nie będzie dokonywać dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Wobec powyższego, w rozpatrywanej sprawie nie wystąpi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonywanymi zakupami a czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT. Ponadto, realizując ww. zadanie nie będą Państwo wykonywać działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy prawa stwierdzić należy, że Gmina nie będzie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją zadania polegającego na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach stanowiących własność mieszkańców. Powyższe wynika z faktu, że w analizowanym przypadku nie zostaną spełnione – wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy – przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego, tj. ponoszone wydatki na realizację zadania nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, a ponadto, realizując ww. Inwestycję Gmina nie będzie wykonywać działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Podsumowując stwierdzam, że Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku
VAT naliczonego wykazanego na fakturach dokumentujących wydatki poniesione na realizację Inwestycji pn.: „(…)”.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Jednocześnie podkreślam, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

