Interpretacja indywidualna z dnia 5 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL1-2.4012.163.2026.2.HM

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 17 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych w związku z realizacją „(…)”.

Uzupełnili go Państwo pismem z 28 kwietnia 2026 r. (wpływ 28 kwietnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Gmina (…) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153) zadania własne Gminy obejmują m.in. sprawy kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych.

W związku z tym, że na terenie Gminy w dalszym ciągu występują obszary nieposiadające kanalizacji, Gmina chcąc zapewnić odpowiednie standardy sanitarne wszystkim mieszkańcom zamierza realizować Projekt (…) na terenie gminy (…).

Przydomowe oczyszczalnie ścieków składają się zasadniczo z wykonanego z tworzywa sztucznego zbiornika, systemu rur, filtrów, zaworów, kominów odpowietrzających i innego osprzętu. Są one każdorazowo zamontowane na działce stanowiącej własność mieszkańca w bezpośredniej bliskości budynku mieszkalnego i podłączone do jego wewnętrznej instalacji sanitarnej. Oczyszczalnie służą więc mieszkańcom jako miejsca, do których odprowadzane i oczyszczane są ścieki pochodzące z ich gospodarstw domowych.

Projektowane obiekty oczyszczalni przydomowych mają za zadanie oczyszczanie ścieków bytowych pochodzących z budynków jednorodzinnych i odprowadzenie oczyszczonych ścieków do gruntu. Biorąc pod uwagę lokalne warunki terenowe oraz ilość i charakter ścieków odprowadzanych z poszczególnych obiektów zaprojektowano mechaniczno-biologiczne oczyszczalnie ścieków pracujące w oparciu o technologię złóż zraszanych.

Przedmiotem projektu jest budowa przydomowych oczyszczalni ścieków wyłącznie na nieruchomościach należących do mieszkańców Gminy, którzy zawarli z Gminą umowy cywilnoprawne.

Na podstawie tychże umów mieszkańcy partycypują w kosztach inwestycji. Warunkiem koniecznym do wybudowania oczyszczalni na posesji danego mieszkańca jest wpłata udziału finansowego na rachunek Gminy w wysokości określonej w umowie. Niedokonanie przez mieszkańców wpłaty udziału finansowego w terminie i wysokości określonej w umowie będzie równoznaczne z jego rezygnacją z udziału w inwestycji i skutkować będzie rozwiązaniem umowy cywilnoprawnej, o której mowa we wniosku.

W ramach umowy Gmina wykona następujące czynności:

·montaż przydomowych oczyszczalni ścieków na danych nieruchomościach stanowiących własność mieszkańców,

·udostępnienie przydomowych oczyszczalni ścieków mieszkańcom do korzystania przez okres trwałości projektu (tj. 5 lat od dnia wypłaty płatności końcowej z realizacji projektu),

·zapewnienia niezbędnych napraw i konserwacji urządzeń wchodzących w skład oczyszczalni w ramach serwisu gwarancyjnego udzielonego Gminie przez Wykonawcę robót budowlanych przydomowych oczyszczalni ścieków,

·okresowego monitorowania wykonanej we własnym zakresie przez mieszkańca bieżącej obsługi przydomowej oczyszczalni ścieków przez 5 lat zgodnie z zawartą umową.

W zakres usług Gminy nie wchodzi natomiast bieżąca obsługa przydomowej oczyszczalni ścieków, w tym okresowy wywóz powstałych w zbiornikach osadów. Czynności te mieszkańcy powinni wykonywać we własnym zakresie zgodnie z przeznaczeniem oczyszczalni oraz instrukcją jej obsługi i korzystania.

Ponadto mieszkańcy na podstawie zawartych umów zobowiązują się także do:

·nieodpłatnego udostępnienia Gminie posesji na czas budowy przydomowej oczyszczalni ścieków,

·partycypowania w kosztach realizacji zadania na zasadach określonych w zapisach przedmiotowej Umowy,

·umożliwienia Gminie przeprowadzenia kontroli i monitoringu sposobu korzystania z oczyszczalni,

·ponoszenia wszelkich kosztów i opłat związanych z utrzymaniem oraz korzystaniem z przydomowych oczyszczalni, w tym kosztów wynikających z bieżących napraw i konserwacji nieobjętych gwarancją,

·właściwej eksploatacji.

Przydomowe oczyszczalnie ścieków przez 5 lat od dnia wypłaty płatności końcowej z realizacji projektu pozostają własnością Gminy, tj. własność nie jest przenoszona na mieszkańca. Gmina zachowuje też prawo do rozporządzania przydomową oczyszczalnią ścieków. Z tego względu mieszkańcy nie są upoważnieni do rozporządzania przydomowymi oczyszczalniami i nie mogą w żaden sposób bez zgody Gminy ingerować w przydomowe oczyszczalnie ścieków, czyli np. przyłączać je do innych instalacji.

Od wybudowania przydomowych oczyszczalni ścieków do końca okresu trwałości projektu oczyszczalnie będą udostępniane mieszkańcom (użytkownikom) na podstawie zawartych umów dzierżawy.

Natomiast po upływie 5 lat od dnia odbioru końcowego instalacje przydomowych oczyszczalni ścieków zostaną przekazane nieodpłatnie na własność właścicielom posesji.

Gmina nie wykonuje samodzielnie robót budowlanych związanych z powstawaniem przydomowych oczyszczalni ścieków. Zostaną one zrealizowane przez wybranego przez Gminę w drodze przetargu Wykonawcę. Do kosztów powyższej inwestycji zalicza się także koszt inspektora nadzoru.

Faktury dokumentujące ponoszone wydatki w ramach realizacji inwestycji będą wystawiane na Gminę.

Realizacja inwestycji zostanie dofinansowana ze środków w ramach (…) oraz wpłat mieszkańców. Realizacja inwestycji jest uzależniona od otrzymania dofinansowania. Przyznana dotacja nie będzie mogła zostać przeznaczona na inny cel niż realizacja inwestycji, o której mowa we wniosku.

Celem budowy oczyszczalni nie jest stałe i zorganizowane wykonywanie działalności Gminy w celach zarobkowych na warunkach, w jakich wykonują ją podmioty gospodarcze, lecz interes społeczny. Realizacja inwestycji służy bowiem, poprawie gospodarki ściekowej na obszarze gminy i realizuje jej zadania własne w zakresie kanalizacji i ochrony środowiska (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym).

Gmina poprzez realizację inwestycji nie ma na celu osiągania stałego dochodu, zysku z tytułu świadczenia usług związanych z zakupem i montażem przydomowych oczyszczalni ścieków, a towary i usługi zakupione w związku z realizacją projektu nie będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Udział mieszkańców w kosztach powyższej inwestycji stanowi około 25%, pozostała część tj. 75% stanowią środki otrzymane z dotacji z (…).

Pytanie

Czy Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na realizację wyżej opisanego projektu?

Państwa stanowisko w sprawie

W Państwa ocenie nie będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na realizację inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach należących do mieszkańców.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Zgodnie z powyższym, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w momencie, w którym spełnione zostaną określone warunki, tzn. gdy odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Zatem warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa odliczenia podatku naliczonego jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.

W art. 88 ustawy o VAT znajduje się katalog przesłanek negatywnych, których spełnienie pozbawia prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Stosownie do treści art. 88 ust. 4 ustawy o VAT, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt. 7.

Mając na względzie przytoczone przepisy, zauważyć należy, iż prawo do odliczenia podatku przysługuje zarejestrowanym czynnym podatnikom podatku VAT.

Stosownie do treści art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, za działalność gospodarczą uznać należy wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody.

Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane.

Mając na uwadze powyższe przepisy, Gmina (…) realizując inwestycje polegającą na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków nie będzie miała prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego, ponieważ nie są one wykorzystywane do czynności opodatkowanych oraz Gmina nie wykorzystuje ich w sposób ciągłych do celów zarobkowych.

Zatem Gmina (…) realizując wyżej opisany projekt nie będzie wykonywała działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy i nie będzie występować w charakterze podatnika w myśl art. 15 ust. 1 ustawy, w związku z tym również czynności wykonywane na rzecz mieszkańców w ramach realizowanego zadania nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W myśl tego przepisu:

W świetle art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Ponadto, ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego, że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Natomiast na podstawie art. 88 ust. 4 ustawy:

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

W oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy:

Stosownie do treści art. 15 ust. 2 ustawy:

Należy zauważyć, że według art. 15 ust. 6 ustawy:

Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter wyłącznie podmiotowo-przedmiotowy.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itp. umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Tylko w tym zakresie ich czynności mają bowiem charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

W oparciu o art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.):

Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Według art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Będą Państwo realizowali „Projekt (…)”. Przedmiotem projektu jest budowa przydomowych oczyszczalni ścieków wyłącznie na nieruchomościach należących do mieszkańców Gminy, którzy zawarli z Gminą umowy cywilnoprawne. Na podstawie tych umów mieszkańcy partycypują w kosztach Inwestycji. Pozostała część kosztów zostanie pokryta z dotacji w ramach (…). Celem budowy oczyszczalni nie jest stałe i zorganizowane wykonywanie działalności Gminy w celach zarobkowych, lecz interes społeczny. Zakupione towary i usługi będą służyły do realizacji zadania wykonywanego w ramach zadań publicznych, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, w zakresie spraw kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych. Faktury VAT dokumentujące wydatki związane z realizacją Inwestycji będą wystawiane na Państwa. Infrastruktury powstałe w ramach Inwestycji będą udostępniane mieszkańcom na podstawie zawartych umów dzierżawy, a po upływie 5 lat zostaną przekazane nieodpłatnie na własność właścicielom posesji. Towary i usługi zakupione w związku z realizacją projektu nie będą przez Państwa wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Państwa wątpliwości dotyczą braku prawa do odliczenia podatku od towarów i usług w związku z realizacją „Projektu (…)”.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, odliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

W związku z powyższym, ze względu na niespełnienie podstawowej pozytywnej przesłanki, warunkującej prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług, nie będzie Państwu przysługiwać na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy – prawo do odliczenia podatku VAT w związku z realizacją przedmiotowego projektu.

Podsumowując stwierdzam, że w związku z realizacją „Projektu (…)” nie będzie Państwu przysługiwać prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Tym samym Państwa stanowisko należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym, Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.