Wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 czerwca 2024 r., sygn. I SA/Wa 444/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), sędzia WSA Jolanta Dargas, asesor WSA Anna Milicka-Stojek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia 8 grudnia 2023 r. nr KO-1158/4103/665/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z 8 grudnia 2023 r., nr KO-1158/4103/665/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – po rozpatrzeniu odwołania R. B. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej: "organ I instancji") z 21 sierpnia 2023 r., nr GOPS.000211/SP/08/2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z 29 maja 2023 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w miejscowości [...] o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną żoną. Do wniosku załączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 28 kwietnia 2022 r., nr PZO.35200.4411.5.2023, na podstawie którego zaliczono jego żonę – M. B., ur. [...] lipca 1972 r., do znacznego stopnia niepełnosprawności. W orzeczeniu wskazano, że niepełnosprawność istnieje od 5 lutego 2019 r. natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 1 kwietnia 2020 r. Orzeczenie wydano do 30 kwietnia 2025 r. W dniu 7 i 13 lipca 2023 r. pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy.

Organ I instancji powołaną wyżej decyzją z 21 sierpnia 2023 r. odmówił wnioskodawcy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W pierwszej kolejności Wójt stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie został spełniony warunek wynikający z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.), dalej: "u.ś.r." - uzależniający prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Niepełnosprawność żony istnieje bowiem od 5 lutego 2019 r., zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 1 kwietnia 2022 r. Organ I instancji powołał się na pismo Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w [...] 10 września 2021 r. wskazując, że w obecnej sytuacji prawnej nie ma możliwości wydania decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z pominięciem tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Trybunał zaznaczył, że wejście w życie powyższego wyroku nie oznacza usunięcia kryterium wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, pomimo kilkukrotnych nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych, zapis ten nie został uchylony. W związku z powyższym Wójt uznał, że obowiązuje on w niezmienionym brzmieniu. Ponadto Wójt stwierdził, że zastrzeżenia budzi czy wnioskodawca spełnia również wymóg rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub jej niepodejmowania w związku ze sprawowaniem opieki nad żoną. Dodatkowo organ I instancji - powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych – wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, wnioskodawca nie posiada takiego orzeczenia.