Interpretacja indywidualna z dnia 13 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.261.2026.1.WL
Jednostkom samorządu terytorialnego nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, gdy realizują zadania własne o charakterze nieodpłatnym i publicznym, bez związku z czynnościami opodatkowanymi, jako niebędące podatnikami w rozumieniu ustawy o VAT.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
17 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją projektu „...”. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina rozpoczyna realizację projektu pn. „...”, współfinansowanego w ramach Działania ...
Projekt ma na celu rewitalizację zdegradowanego obiektu publicznego oraz nadanie mu nowych funkcji społecznych, edukacyjnych i kulturalnych. Inwestycja wpisuje się w działania na rzecz włączenia społecznego, przeciwdziałania wykluczeniu oraz rozwoju lokalnej oferty kulturalnej i turystycznej.
Zakres rzeczowy projektu obejmuje:
‒opracowanie dokumentacji projektowej,
‒realizację robót budowlanych i instalacyjnych w formule „zaprojektuj i wybuduj”,
‒sprawowanie nadzoru inwestorskiego.
W wyniku realizacji projektu powstanie Centrum ..., w którym funkcjonować będą:
‒świetlica środowiskowa dla dzieci i młodzieży,
‒świetlica dla osób ze spektrum autyzmu,
‒przestrzeń do wsparcia psychologicznego i doradczego,
‒sale do zajęć edukacyjnych, integracyjnych i sportowych,
‒izba historyczna promująca dziedzictwo lokalne,
‒pomieszczenia dla organizacji pozarządowych (fundacji i stowarzyszeń),
‒sala do ćwiczeń wykorzystywana przez dzieci i młodzież.
Centrum będzie ogólnodostępne i skierowane w szczególności do mieszkańców zagrożonych wykluczeniem społecznym, w tym dzieci i młodzieży z rodzin dysfunkcyjnych oraz osób ze spektrum autyzmu.
Działalność prowadzona w Centrum będzie miała charakter niekomercyjny i będzie realizacją zadań własnych gminy w zakresie pomocy społecznej, edukacji, kultury oraz integracji społecznej. Korzystanie z oferty Centrum co do zasady będzie nieodpłatne.
Jednocześnie zakłada się, że organizowane w Centrum wydarzenia kulturalno-edukacyjne mogą stanowić element promocji turystycznej gminy i przyciągać odwiedzających spoza regionu, jednak nie przewiduje się pobierania opłat podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.
Gmina nie planuje wykorzystywać infrastruktury powstałej w ramach projektu do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji przyjęto, że podatek VAT w projekcie stanowi wydatek niekwalifikowalny.
Efekty projektu będą wykorzystywane wyłącznie do działalności pozostającej poza zakresem opodatkowania VAT (realizacja zadań publicznych).
Pytanie
Czy Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w całości lub w części w związku z realizacją projektu polegającego na adaptacji budynku po byłej Szkole Podstawowej w ... na Centrum ... (Centrum), w sytuacji gdy infrastruktura powstała w ramach projektu będzie wykorzystywana głównie do realizacji zadań własnych gminy o charakterze społecznym i niekomercyjnym, a ewentualne działania o charakterze turystycznym i kulturalnym nie będą generowały dochodu opodatkowanego VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U. z późn. zm.), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 tej ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Z powyższego przepisu wynikają dwie podstawowe przesłanki warunkujące możliwość skorzystania z prawa do odliczenia podatku VAT:
1.podmiot dokonujący odliczenia musi działać jako podatnik VAT w rozumieniu art. 15 ustawy,
2.nabywane towary i usługi muszą być wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
W analizowanym przypadku Gmina, realizując projekt adaptacji budynku na Centrum ..., działa w charakterze organu władzy publicznej wykonującego zadania własne, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o ustawa o samorządzie gminnym, obejmujące m.in. sprawy z zakresu pomocy społecznej, edukacji publicznej, kultury oraz integracji społecznej. Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, organy władzy publicznej nie są uznawane za podatników VAT w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla których zostały powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych.
W niniejszej sprawie infrastruktura powstała w wyniku realizacji projektu będzie wykorzystywana do działalności o charakterze nieodpłatnym, stanowiącej realizację zadań własnych gminy. W szczególności:
‒usługi świadczone w ramach świetlic, wsparcia psychologicznego, zajęć edukacyjnych i integracyjnych będą nieodpłatne,
‒działalność izby historycznej będzie miała charakter ogólnodostępny i niekomercyjny,
‒sala do ćwiczeń będzie udostępniana dzieciom i młodzieży bez pobierania opłat,
‒pomieszczenia będą użyczane organizacjom pozarządowym nieprowadzącym działalności gospodarczej w formie nieodpłatnej.
Nieodpłatne użyczenie pomieszczeń na rzecz organizacji pozarządowych nieprowadzących działalności gospodarczej nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu VAT, gdyż nie dochodzi w tym przypadku do odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Jednocześnie nie znajdzie zastosowania art. 8 ust. 2 ustawy, który przewiduje opodatkowanie nieodpłatnych świadczeń, ponieważ wykorzystanie infrastruktury następuje do celów związanych z działalnością publiczną gminy, a nie do celów osobistych lub innych niezwiązanych z działalnością. W konsekwencji należy uznać, że wydatki ponoszone przez Gminę w ramach realizacji projektu nie będą miały związku z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT. Powstała infrastruktura nie będzie wykorzystywana do działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, lecz do działalności pozostającej poza zakresem opodatkowania.
Brak związku zakupów z czynnościami opodatkowanymi skutkuje brakiem możliwości odliczenia podatku naliczonego, co znajduje potwierdzenie w utrwalonej linii interpretacyjnej organów podatkowych oraz orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym realizacja zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego o charakterze nieodpłatnym nie daje prawa do odliczenia VAT.
Podsumowując, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nie zostanie spełniona podstawowa przesłanka wynikająca z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. związek ponoszonych wydatków z czynnościami opodatkowanymi. Tym samym Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z realizacją projektu adaptacji budynku na Centrum ...
W konsekwencji podatek VAT stanowi koszt niekwalifikowalny projektu.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Według art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Art. 87 ust. 1 ustawy stanowi:
W przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika określone zostały w art. 87 ust. 2 - ust. 6 ustawy.
W świetle art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Stosownie do cytowanych wyżej przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Przedstawiona powyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE.L. Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym:
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.
Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.
W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:
‒podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz
‒podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na postawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem, jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Tylko bowiem w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Jak stanowi art. 6 ust. 1 powołanej ustawy:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Katalog zadań własnych gminy został określony w art. 7 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie gminnym.
Rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W omawianej sprawie warunek uprawniający do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie będzie spełniony, ponieważ – jak Państwo wskazali – Państwa Gmina nie planuje wykorzystywać infrastruktury powstałej w ramach projektu do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Efekty projektu będą wykorzystywane wyłącznie do działalności pozostającej poza zakresem opodatkowania VAT (realizacja zadań publicznych). Zatem, nie będą mieli Państwo prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z realizacją ww. projektu. Z tego tytułu nie będzie przysługiwało Państwu prawo do zwrotu różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy.
Podsumowując stwierdzam, że nie będą Państwo mieli prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją projektu „...”, ponieważ efekty projektu nie będą wykorzystywane przez Państwa do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.
Pojęcie „kosztu kwalifikowalnego” nie jest pojęciem podatkowym i organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników odnośnie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowalnych. Kwestię tę rozstrzygają bowiem przepisy regulujące zasady korzystania ze środków pomocowych. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu niniejszej interpretacji mogą być jedynie pomocne przy dokonywaniu oceny, czy podatek VAT w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowalnym. W związku z powyższym nie zająłem stanowiska w tej sprawie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

