Zapasy pod lupą biegłego rewidenta – jakie błędy mogą istotnie zniekształcić sprawozdanie finansowe

W przypadku zapasów szczególne znaczenie ma zasada ostrożności. Oznacza ona, że aktywa nie mogą być wykazywane w wartościach wyższych od realnie uzasadnionych, a przewidywane straty powinny obciążać wynik finansowy niezwłocznie po ich zidentyfikowaniu.

W praktyce wymaga to oceny, które koszty rzeczywiście zwiększają wartość produktów, czy dany składnik nadal jest przeznaczony do sprzedaży oraz czy możliwa do uzyskania cena sprzedaży nie jest niższa od wartości wykazywanej w księgach rachunkowych.

Wiele nieprawidłowości wynika z pozornie logicznych uproszczeń. W praktyce spotyka się sytuacje, w których do kosztu wytworzenia włącza się koszty przestojów produkcyjnych, samochód demonstracyjny po upływie określonego czasu automatycznie przekwalifikowuje się do środków trwałych, a towary pozostające formalnie w ofercie handlowej nie są obejmowane odpisami aktualizującymi mimo utraty ich potencjału sprzedażowego. Problemy pojawiają się również przy połączeniach spółek, gdy w wartości zapasów pozostają niezrealizowane zyski z transakcji wewnątrzgrupowych.

Skutki takich błędów mogą być istotne. Zawyżona wartość zapasów powoduje wykazanie wyższego wyniku finansowego oraz korzystniejszych wskaźników rentowności i płynności. Straty, które powinny obciążyć bieżący okres, zostają przesunięte na kolejne lata, co może prowadzić do nagłego pogorszenia wyników w przyszłości. ©℗