Interpretacja indywidualna z dnia 15 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDWPT.4011.72.2026.3.MG

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe,

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 22 kwietnia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.Zainteresowany będący stroną postępowania: …

2.Zainteresowana niebędąca stroną postępowania: …

Opis stanu faktycznego

Zawarcie umowy kredytu hipotecznego indeksowanego doCHF

9 sierpnia 2007 r. zawarli Państwo z …Bank … umowę kredytu hipotecznego nr …. Następcą prawnym …, zarejestrowana w Sądzie Rejonowym dla …. Na podstawie umowy bank udzielił Państwu kredytu w kwocie 247 699 zł 23 gr (słownie: dwieście czterdzieści siedem tysięcy sześćset dziewięćdziesiąt dziewięć złotych dwadzieścia trzy grosze) indeksowanego kursem franka szwajcarskiego (CHF). Na kwotę kredytu składała się: kwota pozostawiona do dyspozycji kredytobiorców w wysokości 240 518 zł 40 gr, prowizja z tytułu udzielenia kredytu w wysokości 6 980 zł 83 gr oraz koszty z tytułu opłaty sądowej należnej za wpis hipoteki w wysokości 200 zł.

Zgodnie z § 1 ust. 1 umowy kredytu, w dniu wypłaty saldo kredytu było wyrażane w walucie, do której kredyt był indeksowany, według kursu kupna waluty podanego w Tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez …Bank S.A., a następnie saldo walutowe było przeliczane dziennie na złote polskie według kursu sprzedaży waluty podanego w tej samej Tabeli.

Cel kredytu i zabezpieczenie

Kredyt był przeznaczony na pokrycie części ceny budowy samodzielnego lokalu mieszkalnego, opisanego szczegółowo w § 3 ust. 1 umowy jako lokal mieszkalny nr …, o powierzchni … (po zakończeniu budowy: …), położenie: …, księga wieczysta nr: …, prawo do nieruchomości: odrębna własność lokalu mieszkalnego przysługująca wyłącznie Pani … i Panu … i na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej.

Budowa lokalu była realizowana przez …, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Budowlany … z siedzibą w …, z którym zawarli Państwo umowę zobowiązującą inwestora do wybudowania budynku oraz do ustanowienia - po zakończeniu budowy - odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia prawa do lokalu na kredytobiorców.

Kredyt był zabezpieczony hipoteką kaucyjną w złotych polskich do kwoty stanowiącej 170% kwoty kredytu (tj. do kwoty 421 088 zł 69 gr), wpisaną w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, zgodnie z postanowieniami § 12 umowy. Dodatkowymi zabezpieczeniami były: cesja na rzecz banku wierzytelności z tytułu umowy ubezpieczenia nieruchomości oraz cesja wierzytelności należnych kredytobiorcom z tytułu zwrotu wpłat dokonanych na rzecz inwestora.

Kredyt został udzielony przed 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym (Komisji Nadzoru Finansowego), uprawniony do udzielania kredytów na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe.

Aneks do umowy kredytu

25 lutego 2010 r. strony zawarły aneks do umowy kredytu, na mocy którego wydłużono okres spłaty kredytu. Zgodnie z § 1 aneksu, strony ustaliły okres całkowitej spłaty kredytu na 256 miesięcy (256 równych miesięcznych rat kapitałowo-odsetkowych), przy czym na dzień sporządzenia aneksu do całkowitej spłaty kredytu pozostało 240 rat, a spłacono 16 rat.

Aneks potwierdził również opis nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu oraz zaktualizował całkowity koszt kredytu na dzień sporządzenia aneksu do kwoty 41 902 zł 36 gr (podana kwota nie uwzględniała ryzyka kursowego), a rzeczywistą roczną stopę oprocentowania na 2,140%).

Wykonanie umowy kredytu i całkowita spłata

W toku wykonywania umowy kredytu terminowo spłacali Państwo raty kapitałowo-odsetkowe zgodnie z harmonogramem spłat. Kredyt został spłacony w całości w styczniu 2021 r.

Łączna kwota uiszczona przez Państwa na rzecz banku z tytułu umowy kredytu wyniosła 475 359 zł 01 gr, przy wypłaconej przez bank kwocie kapitału kredytu w wysokości 240 518 zł 45 gr. Różnica pomiędzy kwotą wypłaconą przez bank a kwotą zapłaconą przez Państwa wynosi 234 840 zł 56 gr i stanowi sumę odsetek, prowizji, opłat oraz skutków indeksacji kredytu do waluty obcej (CHF) i stosowania przez bank własnych kursów walutowych zawartych w Tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych.

Zgodnie z informacją zawartą w księgach rachunkowych banku, na dzień sporządzenia ugody sądowej (9 lutego 2026 r.) kredyt został spłacony w całości, a saldo zadłużenia wynosiło 0 zł.

Postępowanie sądowe i zawarcie ugody

W związku z zawarciem w umowie kredytowej postanowień dotyczących indeksacji kredytu do waluty obcej (CHF) oraz sposobu ustalania kursów walut przez bank, które w Państwa ocenie stanowiły postanowienia abuzywne w rozumieniu art. 385¹i następnych ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, wytoczyli Państwo powództwo przed Sądem Okręgowym w … o zapłatę kwoty odpowiadającej sumie wszystkich zapłaconych rat kapitałowo-odsetkowych oraz innych uiszczonych na rzecz banku opłat i prowizji. W toku postępowania sądowego strony podjęły negocjacje zmierzające do polubownego zakończenia sporu. 9 lutego 2026 r. zawarli Państwo ugodę.

Treść ugody sądowej i jej skutki prawne

Na mocy ugody sądowej z 9 lutego 2026 r. bank zobowiązał się do zwrotu na rzecz Państwa kwoty 200 000 zł w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia zawarcia ugody.

Ugoda stanowiła pełne i ostateczne rozliczenie roszczeń stron wynikających z umowy kredytu lub w związku z nią (§3 ust. 4 ugody). Strony zgodnie wniosły o umorzenie postępowania z Państwa powództwa (§ 4 ust. 1 ugody).

Bank zobowiązał się ponieść koszty związane z postępowaniem z Państwa powództwa, w tym koszty Państwa zastępstwa procesowego w wysokości do jednokrotności stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie lub w sprawie opłat za czynności radców prawnych, które wynoszą 10 800 zł oraz połowę opłaty sądowej od pozwu w kwocie 500 zł, płatne w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia zawarcia ugody (§ 4 ust. 2 ugody).

Charakter prawny wypłaconej kwoty

Kwota 200 000 zł wypłacona przez bank na rzecz Państwa na podstawie ugody sądowej z 9 lutego 2026 r. stanowi rozliczenie wzajemnych świadczeń stron w związku z zawarciem i wykonywaniem umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF.

Kwota ta pochodzi z nadwyżki Państwa świadczeń (475 359 zł 01 gr) nad kwotą wypłaconego kapitału kredytu (240 518 zł 45 gr), co oznacza, że bank dokonał zwrotu części nienależnie pobranych świadczeń z tytułu wykonania umowy zawierającej postanowienia uznane przez strony za abuzywne lub nieważne.

Ugoda została zawarta w wyniku sporu dotyczącego ważności postanowień umownych odnoszących się do indeksacji kredytu do waluty obcej oraz sposobu ustalania przez bank kursów walut. W preambule ugody strony wskazały, że Państwo stoją na stanowisku, iż umowa zawiera postanowienia abuzywne (niedozwolone), bez których nie może być dalej wykonywana (tj. jest nieważna), podczas gdy bank stoi na stanowisku, że umowa (i jej postanowienia) jest ważna.

Podkreślają Państwo, że kwota 200 000 zł nie stanowi dla nich realnego przysporzenia majątkowego, lecz jedynie częściowy zwrot nadpłaconych świadczeń. Nie wzbogacili się w wyniku zawarcia ugody - otrzymali jedynie część tego, co uprzednio wpłacili na rzecz banku w wykonaniu umowy kredytu.

Informacje istotne z punktu widzenia zaniechania poboru podatku

Oświadczają Państwo, że:

1)nieruchomość sfinansowana z opisanego powyżej kredytu hipotecznego była jedyną Państwa inwestycją mieszkaniową w rozumieniu § 1 ust. 5 i 6 rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.),

2)lokal mieszkalny nr … przy ul. … w …, zakupiony był celem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego w rozumieniu § 1 ust. 6 rozporządzenia, tj. gospodarstwa prowadzonego przez Państwa, zajmujących jeden lokal mieszkalny, wspólnie zamieszkujących i gospodarujących,

3)żadne z Państwa nie korzystało wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu jakiegokolwiek innego kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia,

4)kredyt został zaciągnięty na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia. Nie zaciągali Państwo innych kredytów mieszkaniowych na realizację tej samej inwestycji mieszkaniowej ani na realizację jakiejkolwiek innej inwestycji mieszkaniowej.

Kredyt spełnia wszystkie warunki określone w § 3 rozporządzenia, tj.:

·został udzielony przed 15 stycznia 2015 r. (umowa z 9 sierpnia 2007 r.),

·został udzielony przez podmiot, którego działalność podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym (… Bank S.A., następnie …), uprawniony do udzielania kredytów na podstawie ustawy Prawo bankowe,

·był zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości (hipoteka kaucyjna wpisana w księdze wieczystej nr …),

·został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (budowa lokalu mieszkalnego).

Uzupełnienie stanu faktycznego

22 kwietnia 2026 r. udzielili Państwo odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu:

a)Czy zgodnie z zawartą umową kredytową z Bankiem, wszyscy kredytobiorcy (tj. Pan i Pana żona) odpowiadali za spłatę kredytu solidarnie, a więc do pełnej wysokości; jeśli nie, to jaka część ww. kredytu obciążała Pana, a jaka Pana żonę?

Odpowiedź: Na podstawie umowy kredytowej odpowiadali Państwo za spłatę kredytu solidarnie, do pełnej jego wysokości.

b)Czy wskazana kwota ugody sądowej 200 000 zł, która została wypłacona Panu i Pana żonie przez Bank, stanowi zwrot środków, które zostały wpłacone do Banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie (po potrąceniu wzajemnych roszczeń) stały się nienależne Bankowi?

Odpowiedź: Kwota ugody sądowej wynosząca 200 000 zł stanowi zwrot środków wpłaconych do Banku tytułem spłaty rat i innych opłat związanych z kredytem, które - w wyniku rozliczenia wzajemnych świadczeń stron - stały się nienależne bankowi. Łączna kwota uiszczona przez Państwa na rzecz Banku z tytułu umowy kredytu wyniosła 475 359 zł 01 gr, przy wypłaconej kwocie kapitału kredytu 240 518 zł 45 gr. Kwota 200 000 zł mieści się w nadwyżce 234 840 zł 56 gr i stanowi częściowy zwrot nienależnie pobranych świadczeń.

c)Czy kwota ugody sądowej - 200 000 zł jest wynagrodzeniem za odstąpienie przez Pana i Pana żonę od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej?

Odpowiedź: Kwota 200 000 zł nie stanowi wynagrodzenia za odstąpienie od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej, lecz stanowi rozliczenie wzajemnych świadczeń stron wynikających z umowy kredytu lub w związku z nią i pełne oraz ostateczne rozliczenie roszczeń stron (§ 3 ust. 4 ugody).

d)Czy w ww. ugodzie sądowej z bankiem zostało potwierdzone, że umowa kredytowa jest ważna, lecz strony zmieniają jej treść (umowa o kredyt nadal obowiązuje, ale zmienia się jej treść).

Odpowiedź: W ugodzie sądowej z 9 lutego 2026 r. nie potwierdzono ważności umowy kredytowej. W preambule ugody strony wskazały rozbieżne stanowiska: Państwo stoją na stanowisku, że umowa zawiera postanowienia abuzywne (niedozwolone), bez których nie może być dalej wykonywana (tj. jest nieważna), podczas gdy Bank stoi na stanowisku, że umowa i jej postanowienia są ważne. Ugoda stanowi pełne i ostateczne rozliczenie roszczeń stron bez rozstrzygnięcia sporu co do ważności umowy.

e)Czy w ramach zawartej z Bankiem ugody nastąpiło „przewalutowanie” wskazanego we wniosku kredytu hipotecznego?

Odpowiedź: W ramach zawartej ugody sądowej nie nastąpiło przewalutowanie kredytu hipotecznego. Kredyt hipoteczny nr … 62 został spłacony w całości w styczniu 2021 r. a saldo zadłużenia na dzień zawarcia ugody (9 lutego 2026 r.) wynosiło 0 zł, co zostało potwierdzone w księgach rachunkowych Banku. Ugoda stanowi wyłącznie rozliczenie wzajemnych roszczeń stron.

f)Kiedy Bank wypłacił Panu i Pana żonie powyższą kwotę 200 000 zł?

Odpowiedź: Ugoda z 9 lutego 2026 r. przewidywała termin wypłaty 14 dni kalendarzowych od dnia jej zawarcia (tj. do dnia 23 lutego 2026 r.). Pieniądze z ugody trafiły do Państwa fizycznie w dniu 24 lutego 2026 r. Faktyczny przelew umówionej w ugodzie kwoty trafił najpierw na konto kancelarii obsługującej sprawie, a potem po potrąceniu wynagrodzeń kancelarii na Państwa rachunek bankowy

Pytania

1)Czy kwota 200 000 zł otrzymana przez Państwa od Banku … na podstawie ugody z 9 lutego 2026 r., stanowiąca rozliczenie wzajemnych świadczeń stron w związku z zawarciem i wykonywaniem umowy kredytu hipotecznego nr … z 9 sierpnia 2007 r. indeksowanego do CHF, nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako zwrot nienależnie pobranych świadczeń?

2)W razie uznania przez Organ, że kwota 200 000 zł stanowi jednak przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych — czy podlega ona zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 102), zmienionego rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.U. poz. 1912)?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad. 1

W Państwa ocenie, kwota 200 000 zł otrzymana na podstawie ugody sądowej z dnia 9 lutego 2026 r. nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkie dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Kluczowe znaczenie dla oceny, czy dana kwota stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, ma ustalenie, czy doszło do rzeczywistego przysporzenia majątkowego po stronie podatnika. Przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powstaje wówczas, gdy podatnik uzyskuje korzyść majątkową, która zwiększa jego majątek. W Państwa sprawie w wykonaniu umowy kredytu hipotecznego nr … z 9 sierpnia 2007 r. wpłacili na rzecz banku łącznie kwotę 475 359 zł 01 gr., podczas gdy bank wypłacił na rzecz Państwa kwotę kapitału kredytu w wysokości 240 518 zł 45 gr. Różnica pomiędzy kwotą wpłaconą przez Państwa, a kwotą wypłaconą przez bank wynosi 234 840 zł 56 gr.

Kwota 200 000 zł wypłacona przez bank na podstawie ugody sądowej z 9 lutego 2026 r. mieści się w tej nadwyżce i stanowi częściowy zwrot nadpłaconych świadczeń. Nie uzyskali Państwo zatem żadnego realnego przysporzenia majątkowego - otrzymali jedynie część tego, co uprzednio wpłacili na rzecz banku.

W konsekwencji, kwota 200 000 zł nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie doszło do zwiększenia Państwa majątku. Nie wzbogacili się Państwo - sytuacja majątkowa uległa jedynie częściowemu przywróceniu do stanu sprzed zawarcia umowy kredytu.

Ugoda sądowa z 9 lutego 2026 r. została zawarta w wyniku sporu dotyczącego ważności postanowień umowy kredytu odnoszących się do indeksacji kredytu do waluty obcej (CHF) oraz sposobu ustalania przez bank kursów walut. W preambule ugody strony wskazały, że Państwo stoją na stanowisku, iż umowa zawiera postanowienia abuzywne (niedozwolone) w rozumieniu art. 385¹ i następnych Kodeksu cywilnego, bez których nie może być dalej wykonywana (tj. jest nieważna).

Zgodnie z art. 385¹ § 1 Kodeksu cywilnego, postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Zgodnie z art. 385¹ § 2 Kodeksu cywilnego, jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.

Unieważnienie postanowień umowy kredytowej - lub ich rozliczenie wskutek ugody opartej na stwierdzeniu abuzywności lub nieważności postanowień - działa wstecz. Z prawnego punktu widzenia oznacza to, że postanowienia te nie wywołały skutków od samego początku, a świadczenia spełnione przez obie strony na podstawie tych postanowień stały się świadczeniami nienależnymi w rozumieniu art. 410 § 1 Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 410 § 1 Kodeksu cywilnego, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.

W niniejszej sprawie bank pobierał od Państwa świadczenia (raty kapitałowo-odsetkowe) na podstawie postanowień umowy kredytu, które - w ocenie stron ugody - były abuzywne lub nieważne. W konsekwencji, świadczenia te były nienależne, a bank był obowiązany do ich zwrotu na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Kwota 200 000 zł wypłacona przez bank na podstawie ugody sądowej stanowi zatem zwrot nienależnie pobranych świadczeń. Zwrot taki nie generuje po Państwa stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie dochodzi do powstania nowego przysporzenia majątkowego – odzyskują Państwo jedynie część tego, co uprzednio nienależnie wpłacili na rzecz banku.

Ugoda sądowa z 9 lutego 2026 r. stanowi pełne i ostateczne rozliczenie roszczeń stron wynikających z umowy kredytu lub w związku z nią (§ 3 ust. 4 ugody). Ugoda ta została zawarta w trybie art. 10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, zgodnie z którym sąd powinien w każdym stanie sprawy dążyć do ugodowego załatwienia sprawy.

Ugoda sądowa jest czynnością prawną materialnoprawną, w której strony, czyniąc sobie wzajemne ustępstwa, kończą istniejący między nimi stosunek prawny lub zapobiegają powstaniu sporu (art. 917 Kodeksu cywilnego). Ugoda zatwierdzona przez sąd ma moc prawną ugody sądowej i stanowi tytuł egzekucyjny (art. 777 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego).

W niniejszej sprawie ugoda sądowa stanowi rozliczenie wzajemnych świadczeń stron w związku z zawarciem i wykonywaniem umowy kredytu zawierającej postanowienia uznane przez strony za abuzywne lub nieważne. Kwota 200 000 zł wypłacona przez bank na podstawie ugody nie stanowi wynagrodzenia za zrzeczenie się przez Państwa roszczeń, lecz zwrot części nienależnie pobranych świadczeń.

Podkreślają Państwo, że w ugodzie sądowej wyraźnie wskazano, iż kwota 200 000 zł stanowi rozliczenie roszczeń stron wynikających z umowy lub w związku z nią (§ 3 ust. 4 ugody), a nie dodatkowe świadczenie banku na Państwa rzecz. Ugoda nie przewiduje żadnych dodatkowych świadczeń wykraczających poza zwrot nienależnie pobranych kwot.

Mając na uwadze powyższe, stoją Państwo na stanowisku, że kwota 200 000 zł otrzymana na podstawie ugody sądowej z 9 lutego 2026 r. nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż;

1)nie doszło do rzeczywistego przysporzenia majątkowego po Państwa stronie - kwota ta stanowi jedynie częściowy zwrot nadpłaconych świadczeń,

2)kwota ta stanowi zwrot nienależnie pobranych świadczeń w rozumieniu przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 410 § 1 Kodeksu cywilnego),

3)ugoda sądowa stanowi rozliczenie wzajemnych świadczeń stron w związku z zawarciem i wykonywaniem umowy kredytu zawierającej postanowienia uznane przez strony za abuzywne lub nieważne, a nie dodatkowe świadczenie banku na Państwa rzecz.

W konsekwencji, przepisy o zaniechaniu poboru podatku są w tym zakresie bezprzedmiotowe, gdyż nie powstaje obowiązek podatkowy, od którego można by zaniechać poboru podatku.

Ad. 2

W razie odmiennej oceny przez Organ, tj. w razie uznania, że kwota 200 000 zł stanowi jednak przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych - stoją Państwo  na stanowisku, że kwota ta podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 102), zmienionego rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz.U. poz. 1912).

Rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. zostało wydane na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić rodzaje i warunki udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych oraz zaniechania poboru podatków, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem podatników lub interesem publicznym.

Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a)kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej.

Zgodnie z § 3 rozporządzenia, ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)udzielony przed 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z § 4a rozporządzenia, dodanym przez rozporządzenie Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz.U. poz. 1912), zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2026 r.

Stoją Państwo na stanowisku, że spełniają wszystkie przesłanki zaniechania poboru podatku określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z 11 marca 2022 r.

Kredyt hipoteczny nr … z 9 sierpnia 2007 r. spełnia wszystkie warunki określone w § 3 rozporządzenia:

Umowa kredytu została zawarta 9 sierpnia 2007 r., a zatem przed 15 stycznia 2015 r. Kredyt został udzielony przez …z siedzibą w …, której następcą prawnym jest Bank … z siedzibą w …. Bank ten jest podmiotem, którego działalność podlegała i podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym (Komisji Nadzoru Finansowego), uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe.

Kredyt był zabezpieczony hipoteką kaucyjną w złotych polskich do kwoty stanowiącej 170% kwoty kredytu (tj. do kwoty 421 088 zł 69 gr), ustanowioną na nieruchomości stanowiącej odrębną własność lokalu mieszkalnego nr … przy ul. … w …, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr …, przysługującą Państwu na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej (§ 3 ust. 1 i § 12 ust. 1 umowy kredytu).

Hipoteka została wpisana w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, zgodnie z postanowieniami umowy kredytu i aneksu z dnia 25 lutego 2010 r.

Kredyt został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. na budowę lokalu mieszkalnego.

Zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a)nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b)nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c)budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego.

W niniejszej sprawie kredyt był przeznaczony na pokrycie części ceny budowy samodzielnego lokalu mieszkalnego nr … przy ul. … w .. (§ 1 ust. 2 umowy kredytu). Lokal ten stanowi odrębną własność przysługującą Państwu na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej.

Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie, jeżeli kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej.

Zgodnie z § 1 ust. 5 rozporządzenia, przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1)jednego gospodarstwa domowego albo

2)więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z § 1 ust. 6 rozporządzenia, przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

W niniejszej sprawie kredyt hipoteczny nr … z 9 sierpnia 2007 r. został zaciągnięty wyłącznie na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, tj. na budowę lokalu mieszkalnego nr 8 przy ul. … w …. Lokal ten stanowi Państwa centrum życiowe i służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego w rozumieniu § 1 ust. 6 rozporządzenia, tj. gospodarstwa prowadzonego przez Państwa, zajmujących jeden lokal mieszkalny, wspólnie zamieszkujących i gospodarujących.

Oświadczają Państwo, że nieruchomość sfinansowana z opisanego kredytu hipotecznego była i jest jedyną Państwa inwestycją mieszkaniową. Nie zaciągali Państwo innych kredytów mieszkaniowych na realizację tej samej inwestycji mieszkaniowej ani na realizację jakiejkolwiek innej inwestycji mieszkaniowej.

Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia, zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie, jeżeli osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej.

Oświadczają Państwo, że żaden z nich nie korzystał wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu jakiegokolwiek innego kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

Zgodnie z § 4a rozporządzenia, dodanym przez rozporządzenie Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz.U. poz. 1912), zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2026 r.

Ugoda sądowa została zawarta 9 lutego 2026 r., a zatem w okresie objętym zaniechaniem poboru podatku. Ewentualny przychód powstały w wyniku zawarcia ugody sądowej został uzyskany w dniu 9 lutego 2026 r., tj. w okresie od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2026 r.

Są Państwo świadomi, że § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia posługuje się pojęciem „kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego”, podczas gdy w niniejszej sprawie kwota 200 000 zł została wypłacona na podstawie ugody sądowej, a nie w wyniku formalnego umorzenia wierzytelności przez bank.

Stoją Państwo jednak na stanowisku, że pojęcie „umorzenia wierzytelności” w rozumieniu rozporządzenia należy interpretować szeroko, jako obejmujące wszelkie sytuacje, w których kredytobiorca zostaje zwolniony z obowiązku zwrotu części lub całości kredytu, w tym w wyniku zawarcia ugody sądowej stanowiącej rozliczenie wzajemnych świadczeń stron.

Celem rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. jest zapewnienie ochrony podatkowej osobom fizycznym, które zaciągnęły kredyty hipoteczne indeksowane lub denominowane do walut obcych na cele mieszkaniowe i które w wyniku unieważnienia umów kredytowych lub ich rozliczenia uzyskują zwrot części lub całości wpłaconych świadczeń. Ratio legis rozporządzenia przemawia za szeroką interpretacją pojęcia „umorzenia wierzytelności”, obejmującą również sytuacje, w których zwolnienie z obowiązku zwrotu kredytu następuje w wyniku ugody sądowej.

W niniejszej sprawie ugoda sądowa z 9 lutego 2026 r. stanowi pełne i ostateczne rozliczenie roszczeń stron wynikających z umowy kredytu. Na mocy ugody bank zobowiązał się do zwrotu na Państwa rzecz kwoty 200 000 zł, a Państwo zrzekli się wszelkich dalszych roszczeń wobec banku. Z chwilą zawarcia ugody bank potwierdził, że nie przysługują mu wobec Państwa żadne dalej idące roszczenia wynikające z umowy lub w związku z nią i dla uniknięcia wszelkich wątpliwości zrzekł się wszelkich takich roszczeń (§ 3 ust. 4 ugody).

W konsekwencji, zostali Państwo zwolnieni z obowiązku zwrotu części kredytu (w postaci różnicy pomiędzy kwotą wpłaconą przez Państwa a kwotą wypłaconą przez bank, pomniejszonej o kwotę zwróconą na podstawie ugody), co w istocie stanowi umorzenie wierzytelności w rozumieniu § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.

Mając na uwadze powyższe, stoją Państwo na stanowisku, że w razie uznania przez Organ, iż kwota 200 000 zł stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych - kwota ta podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.).

Uzasadnienie:

Niniejszy wniosek zmierza do uzyskania pewności prawnej co do skutków podatkowych ugody sądowej zawartej przez Państwa z Bankiem …. 9 lutego 2026 r. przed Sądem Okręgowym w … w sprawie o sygn. akt ….

W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że „wyczerpujące przedstawienie zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego” w rozumieniu art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej oznacza taki opis, który odnosi się do wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia norm materialnego prawa podatkowego mogących znajdować zastosowanie w realiach przedstawionej sytuacji. Stan faktyczny musi być opisany w sposób konkretny i jednoznaczny, pozwalający na udzielenie odpowiedzi na postawione pytania bez konieczności uzupełniania wniosku lub prowadzenia dodatkowych ustaleń faktycznych.

Dołożyli wszelkich starań, by sprostać tym wymogom. Opis stanu faktycznego zawiera wszystkie istotne okoliczności związane z zawarciem umowy kredytu hipotecznego, jej wykonaniem, zawarciem ugody sądowej oraz wypłatą kwoty 200 000 zł na Państwa rzecz. Przedstawili Państwo również wszystkie informacje istotne z punktu widzenia zaniechania poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r.

Zasadnicze wątpliwości interpretacyjne dotyczą kwalifikacji podatkowej kwoty 200 000 zł wypłaconej na podstawie ugody sądowej z 9 lutego 2026 r.

Pierwsza wątpliwość dotyczy tego, czy kwota 200 000 zł w ogóle stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zwrot środków na skutek nieważności umowy lub jej postanowień to zupełnie inne zdarzenie prawne niż umorzenie wierzytelności - przychód w ogóle nie powstaje, a zatem przepisy o zaniechaniu poboru są tu bezprzedmiotowe.

Druga wątpliwość - o charakterze ewentualnym - dotyczy tego, czy w razie uznania przez organ, że kwota 200 000 zł stanowi jednak przychód podlegający opodatkowaniu, kwota ta podlega zaniechaniu poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r.

Stoją Państwo na stanowisku, że w takim przypadku kwota ta podlega zaniechaniu poboru podatku, gdyż spełnione są wszystkie przesłanki określone w rozporządzeniu.

Błędna kwalifikacja zdarzenia prawnego, jakim jest wypłata kwoty 200 000 zł na podstawie ugody, może skutkować nieprawidłowym rozliczeniem podatkowym przez Państwa. Z uwagi na niejednoznaczność kwalifikacji prawnej tej wypłaty i jej istotne konsekwencje dla Państwa sytuacji podatkowej, uzyskanie interpretacji indywidualnej jest w pełni uzasadnione.

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie podmiot, który ją uzyskał (art. 14k Ordynacji podatkowej). Kredytobiorcy w analogicznej sytuacji mogą wystąpić z własnym wnioskiem do Krajowej Informacji Skarbowej lub powołać się na utrwaloną praktykę interpretacyjną organów podatkowych.

Podkreślają Państwo, że zamierzają postąpić zgodnie z udzieloną interpretacją, co zapewni im ochronę przewidzianą w art. 14k i następnych Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 14k § 1 Ordynacji podatkowej, zastosowanie się do interpretacji indywidualnej przed jej zmianą lub przed doręczeniem organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego interpretację indywidualną nie może szkodzić wnioskodawcy, jak również w przypadku nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej wnioskodawcy nie mogą być naliczone odsetki za zwłokę.

Każde ze świadczeń otrzymanych na podstawie ugody z bankiem może rodzić konsekwencje podatkowe, dlatego ugoda frankowa wciąż wymaga analizy zarówno pod kątem treści porozumienia, jak i obowiązujących przepisów.

W niniejszej sprawie ugoda sądowa z 9 lutego 2026 r. stanowi pełne i ostateczne rozliczenie roszczeń stron wynikających z umowy kredytu lub w związku z nią. Ugoda ta została zawarta w wyniku sporu dotyczącego ważności postanowień umowy kredytu odnoszących się do indeksacji kredytu do waluty obcej (CHF) oraz sposobu ustalania przez bank kursów walut.

Rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe zostało wydane w celu zapewnienia ochrony podatkowej osobom fizycznym, które zaciągnęły kredyty hipoteczne indeksowane lub denominowane do walut obcych na cele mieszkaniowe i które w wyniku unieważnienia umów kredytowych lub ich rozliczenia uzyskują zwrot części lub całości wpłaconych świadczeń.

Ratio legis rozporządzenia przemawia za szeroką interpretacją pojęcia „umorzenia wierzytelności”, obejmującą również sytuacje, w których zwolnienie z obowiązku zwrotu kredytu następuje w wyniku ugody sądowej stanowiącej rozliczenie wzajemnych świadczeń stron.

Nowelizacja rozporządzenia dokonana rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. przedłużyła okres obowiązywania zaniechania poboru podatku na kolejne dwa lata - do 31 grudnia 2026 r. Zgodnie z dodanym § 4a, zaniechanie ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2026 r.

Ugoda została zawarta 9 lutego 2026 r., a zatem ewentualny przychód powstały w jej wyniku mieści się w tym przedziale czasowym i w razie uznania, że stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podlega zaniechaniu poboru podatku.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

• dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

· dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. I tak zgodnie z ww. przepisem:

Przychody z poszczególnych źródeł przychodów i zasady ich ustalania zostały uregulowane w art. 12-20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Jak stanowi art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Z kolei instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Wobec powyższego, skoro jak wskazali Państwo we wniosku i jego uzupełnieniu – kwota, która została Państwu wypłacona, stanowi zwrot środków wpłaconych do Banku tytułem spłaty rat i innych opłat związanych z kredytem, które w wyniku rozliczenia wzajemnych świadczeń stron stały się nienależne bankowi, to stwierdzam, że zwrot ten nie stanowi dla Państwa przychodu.

Czynność ta nie spowodowała uzyskania przez Państwa przysporzenia majątkowego, wzrostu Państwa majątku. Otrzymana przez Państwa kwota stanowi zwrot własnych pieniędzy, które nienależnie wpłacili Państwo wcześniej do banku.

Pieniądze te nie są Państwa przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanym do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i ich uzyskanie nie skutkuje po Państwa stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconej przez bank kwoty.

Z uwagi na uznanie, że kwota, która została Państwu wypłacona przez bank, nie stanowi źródła przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odstąpiłem od udzielenia odpowiedzi na pytanie oznaczone nr 2. Pytanie nr 2 było sformułowane warunkowo i odpowiedzi na nie oczekiwali Państwo wyłącznie w sytuacji, gdyby stanowisko w zakresie pytania nr 1 zostało uznane za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia

Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Nie prowadzę postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.

Ponadto, wydając interpretacje indywidualne nie weryfikuję kwot i obliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek określenia podstawy opodatkowania, a prawidłowość takiego obliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan … (Zainteresowany będąca stroną postępowania) – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.