Interpretacja indywidualna z dnia 20 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.155.2026.4.KT
Odpłatne zbycie przez podatnika nieruchomości nabytej w celu zabezpieczenia wierzytelności związanych z działalnością gospodarczą, choćby nieruchomość nie pełniła funkcji użytkowej w jego działalności, stanowi opodatkowaną dostawę towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, obligując podatnika do naliczenia podatku VAT od tej czynności.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
17 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku od towarów i usług w zakresie podlegania opodatkowania podatkiem VAT odpłatnego zbycia Nieruchomości nr 1 i obowiązku naliczenia podatku VAT należnego z tytułu zbycia tej Nieruchomości, jak również podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan pismem z 27 kwietnia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
(1) Wnioskodawca jest osobą fizyczną i podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.
(2) Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą ..., wpisaną do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP od dnia … maja 2013 r. oraz jest czynnym podatnikiem VAT.
(3) Zgodnie z wpisem do CEIDG przeważającą działalnością gospodarczą Wnioskodawcy jest działalność sklasyfikowana pod numerem PKD 45.20.Z – Konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli.
(4) Wnioskodawca zawarł umowy cesji wierzytelności, na podstawie których przejął nieodpłatnie, w ramach stosunku powiernictwa, następujące wierzytelności:
1. Umowa cesji wierzytelności zawarta w dniu ….06.2025 r., – wierzytelności w wysokości … zł wynikające z 8 faktur wystawionych przez A (Cedent 1) na rzecz spółki B (Dłużnik).
2. Umowa cesji wierzytelności zawarta w dniu ….06.2025 r., – wierzytelności w wysokości … zł wynikające z 5 faktur wystawionych przez C (Cedent 2) na rzecz B.
3. Umowa cesji wierzytelności zawarta w dniu ….06.2025 r., – wierzytelności w wysokości … zł wynikające z 2 faktur wystawionych przez D (Cedent 3) na rzecz B.
(5) Ponadto Wnioskodawca posiada również własne wierzytelności wobec Dłużnika na łączną kwotę: … zł wynikającą z 4 faktur wystawionych na rzecz B.
(6) Zarówno Cedenci, jak i Dłużnik są rezydentami polskimi.
(7) Wskazane wierzytelności zostały przejęte w celu ich wyegzekwowania od Dłużnika w sposób opisany poniżej i dokonania rozliczenia ściągniętych wierzytelności z poszczególnymi Cedentami.
(8) W dniu … lipca 2025 r. Wnioskodawca wraz z małżonką (z uwagi na obowiązujący ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej) zawarł w formie aktu notarialnego umowę przewłaszczenia na zabezpieczenie z Dłużnikiem, tj. spółką B sp. z o.o. (dalej: „Umowa”).
(9) Na podstawie Umowy Wnioskodawca stał się właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr 1 o pow. … ha położonej w … (dalej: „Nieruchomość”).
(10) Nieruchomość jest niezabudowana (nie stanowi nieruchomości rolnej), przy czym całość położona jest na obszarze objętym aktualnie obowiązującym MPZP z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą.
(11) Zgodnie z § 3 ust. 1 Umowy Wnioskodawcy przysługuje wierzytelność wobec Dłużnika na łączną kwotę … zł (dalej: „Wierzytelność”), w tym własne wierzytelności na kwotę … zł.
(12) Stosownie do postanowień zawartych w Umowie Dłużnik zobowiązał się do spłaty na rzecz Wierzyciela Wierzytelności wraz z należnymi odsetkami i innymi kosztami w terminie najpóźniej do dnia … września 2025 r.
(13) W celu zabezpieczenia spłaty Wierzytelności wraz z należnymi odsetkami i innymi kosztami, Strony postanowiły, iż Dłużnik przeniesie na rzecz Wnioskodawcy oraz jego małżonki … Nieruchomość.
(14) Zgodnie z postanowieniami wskazanymi w Umowie, jeśli Wierzytelność wraz z należnymi odsetkami i innymi kosztami zostanie spłacona na rzecz Wnioskodawcy w przewiedzianym terminie Wnioskodawca wraz z żoną obowiązany jest do zwrotnego przeniesienia przewłaszczonej Nieruchomości na rzecz Dłużnika w terminie 30 dni od dnia całkowitej spłaty Wierzytelności.
(15) W przypadku natomiast niespłacenia w całości Wierzytelności przez Dłużnika wraz z należnymi odsetkami i innymi kosztami w terminie wskazanym w Umowie, Wnioskodawca wraz z żoną zatrzymują na własność Nieruchomość.
(16) Co jednak istotne, stosownie do postanowień § 3 ust. 5 pkt 3 Umowy w przypadku zaspokojenia się Wnioskodawcy z przewłaszczonej Nieruchomości po upływie terminu wskazanego w Umowie, poprzez sprzedaż przez Wnioskodawcę Nieruchomości, tj. uzyskania z ceny sprzedaży Nieruchomości spłaty w całości Wierzytelności wraz z należnymi odsetkami i innymi kosztami, Wnioskodawca zobowiązany jest do zapłaty na rzecz Dłużnika kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy uzyskaną ceną sprzedaży Nieruchomości netto, a kwotą potrzebną do całkowitej spłaty Wierzytelności wraz z należnymi odsetkami, innymi kosztami, w tym również kosztami związanymi z przygotowaniem Nieruchomości do sprzedaży, podatkiem dochodowym oraz wszelkimi innymi kosztami, które Wnioskodawca wraz z małżonką poniosą w związku ze sprzedażą Nieruchomości, nabyciem Wierzytelności i ustanowieniem zabezpieczenia na podstawie Umowy (dalej: „Zapłata”).
(17) Wnioskodawca może również ponosić inne koszty związane z przejętą Wierzytelnością, jak wysyłanie monitów, wezwań do zapłaty, czy innej korespondencji niezbędnych do doprowadzenia do spłaty Wierzytelności przez Dłużnika wraz z należnymi odsetkami.
(18) Wartość rynkowa Nieruchomości została określona przez Strony w wysokości … zł.
(19) Wnioskodawca pragnie wskazać, iż do momentu złożenia niniejszego wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego Dłużnik nie zwrócił w całości Wierzytelności, wobec czego na podstawie Umowy Wnioskodawca wraz z małżonką stali się właścicielami Nieruchomości.
(20) Obecnie Wnioskodawca planuje sprzedaż Nieruchomości w celu zaspokojenia Wierzytelności wraz z odsetkami należnymi oraz innymi kosztami, w tym kosztami dotyczącymi sprzedaży nieruchomości, ustanowienia zabezpieczenia, czy przygotowaniem Nieruchomości do sprzedaży.
(21) Wnioskodawca ma świadomość, iż w przypadku odpłatnego zbycia Nieruchomości po stronie Wnioskodawcy powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu zbycia Nieruchomości.
(22) Wobec powyższego po stronie Wnioskodawcy powstała wątpliwość co do wysokości kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia Nieruchomości.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Nieruchomość zasadniczo nie była/nie jest/nie będzie do momentu sprzedaży wykorzystywana w prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej poza tym stanem faktycznym wskazanym we wniosku, tj. poza tym że prawo własności do Nieruchomości przeniesione zostało na Wnioskodawcę (wraz z małżonką) w celu zaspokojenia Wierzytelności wraz z odsetkami należnymi oraz innymi kosztami, w tym kosztami dotyczącymi sprzedaży nieruchomości, ustanowienia zabezpieczenia, czy przygotowaniem Nieruchomości do sprzedaży.
Nieruchomość nie była/nie jest ujęta w ewidencji środków trwałych lub w innej ewidencji prowadzonej dla celów działalności gospodarczej.
Nieruchomość nie była/nie jest wykorzystywana w jakikolwiek sposób do celów prywatnych Wnioskodawcy.
Wnioskodawca nie podejmował i nie zamierza podejmować jakichkolwiek działań mających na celu zwiększenie wartości Nieruchomości.
Wnioskodawca w celu dokonania sprzedaży nawiązał współpracę z pośrednikiem.
Wnioskodawca nie dokonywał wcześniej sprzedaży nieruchomości.
Wnioskodawca na ten moment nie przywiduje dokonywania podobnych transakcji w przyszłości, jednak takiej sytuacji nie można całkowicie wykluczyć.
Jak wskazano we wniosku, nabycie Nieruchomości (w drodze przewłaszczenia na zabezpieczenia) jest związane z działalnością gospodarczą w taki sposób że nastąpiło w celu zabezpieczenia spłaty Wierzytelności wraz z należnymi odsetkami i innymi kosztami.
Z kolei Wierzytelności obejmują należności od kontrahenta, z tytułu prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej (wierzytelności własne opisane we wniosku) oraz wierzytelności z tytułu zawartych umów cesji wierzytelności, na podstawie których Wnioskodawca przejął je w ramach stosunku powiernictwa (opisane w pkt 4 wniosku).
Wnioskodawca przewiduje, iż umowa sprzedaży zostanie zawarta w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Wnioskodawca przejął wierzytelności wymagalne.
Sprzedaż zostanie dokonana przez Wnioskodawcę w jego imieniu i na jego rzecz, a następnie dokonane zostanie rozliczenie z poszczególnymi Cedentami.
Z tytułu dokonywanych czynności powierniczych Wnioskodawcy nie przysługuje/nie będzie przysługiwało wynagrodzenie.
Z poszczególnymi Cedentami Wnioskodawca zawarł umowy cesji, celem ich wyegzekwowania, od Dłużnika i dokonania rozliczenia ściągniętych wierzytelności z poszczególnymi Cedentami.
Umowy Cesji nie zawierają kwestii dotyczących warunków zbycia Nieruchomości.
Działka, od momentu nabycia do momentu sprzedaży nie była/nie jest/nie będzie użytkowana w żaden sposób. Nabyta została wyłącznie celem zabezpieczenia spłaty Wierzytelności wraz z należnymi odsetkami i innymi kosztami opisanymi we wniosku.
Przewidywana data sprzedaży Nieruchomości to czerwiec 2026.
Nieruchomość nie była/nie jest wykorzystywana do czynności opodatkowanych podatkiem VAT (np. najem, dzierżawa).
Pytanie (nr 3 wniosku)
Czy odpłatne zbycie Nieruchomości będzie podlegało opodatkowaniem podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy VAT, a na Wnioskodawcy będzie spoczywał obowiązek naliczenia podatku VAT należnego z tytułu zbycia tejże Nieruchomości?
Pana stanowisko w sprawie (do pytania nr 3 wniosku)
Odpłatne zbycie Nieruchomości będzie podlegało opodatkowaniem podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy VAT, a na Wnioskodawcy będzie spoczywał obowiązek naliczenia podatku VAT należnego z tytułu zbycia tejże Nieruchomości.
Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy VAT).
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (art. 8 ust. 1 ustawy VAT).
Zgodnie zaś z art. 15 ust. 1 ustawy VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy VAT).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 listopada 2025 r., sygn. I FSK 2011/22 wskazał, iż „Osoby fizycznej nie można uznać za podatnika VAT w związku ze sprzedażą gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby.”
W ocenie Wnioskodawcy, w przedmiotowym stanie faktycznym zbycie Nieruchomości nie nastąpi w ramach zarządu majątkiem prywatnym. Odpłatne zbycie Nieruchomości pozostaje bowiem w ścisłym związku z nabytymi przez Wnioskodawcę Wierzytelnościami, które nabyte zostały w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Zbycie Nieruchomości dokonywane jest natomiast w celu pokrycia przez Dłużnika posiadanych przez Wnioskodawcę Wierzytelności, zatem pozostaje w ścisłym związku z transakcją nabycia Wierzytelności, a w konsekwencji w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej.
Wobec powyższego odpłatne zbycie Nieruchomości będzie podlegało opodatkowaniem podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy VAT, a na Wnioskodawcy będzie spoczywał obowiązek naliczenia podatku VAT należnego z tytułu zbycia tejże Nieruchomości.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) – zwanej dalej „ustawą o VAT”:
Opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:
1)odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2)eksport towarów;
3)import towarów na terytorium kraju;
4)wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5)wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
W świetle art. 2 pkt 6 ustawy o VAT:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, podlega jednak opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określony w ustawie o VAT zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.
Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.
Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.
W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
W tym miejscu podkreślić należy, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen V. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
Należy również zauważyć, że instytucja przewłaszczenia na zabezpieczenie nie została uregulowana wprost w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), jednak jej dopuszczalność wywodzi się z zasady swobody umów określonej w art. 3531 Kodeksu cywilnego:
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Istotą przewłaszczenia na zabezpieczenie jest przeniesienia prawa własności rzeczy na wierzyciela w celu zabezpieczenia wierzytelności.
Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pan działalność gospodarczą oraz jest czynnym podatnikiem VAT. Zawarł Pan umowy cesji wierzytelności związanych z działalnością gospodarczą. Następnie zawarł Pan z Dłużnikiem umowę przewłaszczenia na zabezpieczenie, w wykonaniu której nastąpiło przeniesienie prawa własności Nieruchomości nr 1 na Pana rzecz celem zabezpieczenia spłaty wierzytelności. Nabycie Nieruchomości nastąpiło wyłącznie w celu zabezpieczenia spłaty wierzytelności wraz z należnymi odsetkami i innymi kosztami.
Wierzytelności objęte zabezpieczeniem związane były z prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą, natomiast przejęcie ww. Nieruchomości stanowiło element zabezpieczenia oraz dochodzenia tych wierzytelności. Tym samym nabycie ww. Nieruchomości nie nastąpiło do Pana majątku prywatnego ani w celu realizacji potrzeb osobistych, lecz pozostawało funkcjonalnie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Sprzedaż ww. Nieruchomości stanowi konsekwencję działań podejmowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej związanej z nabyciem i egzekwowaniem wierzytelności. Jak wynika z okoliczności sprawy Nieruchomość nie była/nie jest wykorzystywana w jakikolwiek sposób do Pana celów prywatnych. Jak Pan wskazał, planuje sprzedaż ww. Nieruchomości w celu zaspokojenia Wierzytelności wraz z odsetkami należnymi oraz innymi kosztami. Tym samym istnieje bezpośredni związek pomiędzy planowaną sprzedażą a prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą.
Okoliczności sprawy nie wskazują, aby ww. Nieruchomość stanowiła składnik Pana majątku prywatnego. Nieruchomość nie została nabyta w celu prywatnym, mieszkaniowym czy rekreacyjnym, lecz wyłącznie jako forma zabezpieczenia wierzytelności związanych z działalnością gospodarczą. W konsekwencji planowana sprzedaż ww. Nieruchomości nie stanowi zwykłego wykonywana prawa własności.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy oraz powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że dokonując sprzedaży ww. Nieruchomości działa Pan w charakterze podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, wykonującego czynności w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Tym samym odpłatne zbycie ww. Nieruchomości stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.
Należy zauważyć, że wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może korzystać ze zwolnienia od tego podatku albo może być opodatkowana tym podatkiem.
Zaznaczyć należy, że zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT:
Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
Powyższe oznacza, że zwolnienie przysługuje względem takiej dostawy, której przedmiotem jest grunt niezabudowany i jednocześnie o przeznaczeniu innym niż budowlane. Zatem ze zwolnienia od podatku korzystać będą dostawy gruntów o charakterze rolnym, leśnym, itp.
W myśl art. 2 pkt 33 ustawy o VAT:
Ilekroć w ustawie jest mowa o terenach budowlanych - rozumie się przez to grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o którym mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Według art. 135 ust. 1 lit. k Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE Rady”:
Państwa członkowskie zwalniają dostawy terenów niezabudowanych, inne niż dostawy terenów budowlanych, o których mowa w art. 12 ust. 1 lit. b.
W tym miejscu warto wyjaśnić, że stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen przeciwko Belastingdienst Grote Ondernemingen „teren budowlany oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę”.
Tym samym, również w świetle orzeczeń TSUE za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę.
Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U z 2026 r. poz. 538):
Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W myśl art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
1)lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2)sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku decyzja o warunkach zabudowy – jako akt indywidualny prawa administracyjnego.
We wniosku wskazał Pan, że Nieruchomość nr 1 jest niezabudowana (nie stanowi nieruchomości rolnej), przy czym całość położona jest na obszarze objętym aktualnie obowiązującym MPZP z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą.
Zatem dostawa ww. Nieruchomości nie jest objęta zwolnieniem od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, ponieważ działka ta stanowi teren budowlany zdefiniowany w art. 2 pkt 33 ustawy o VAT.
W tej sytuacji należy przeanalizować przesłanki do ewentualnego zastosowania zwolnienia od opodatkowania podatkiem VAT dostawy ww. Nieruchomości wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Wskazać należy, że dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
·towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
·brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów.
Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Zaznaczenia wymaga przy tym, że NSA w wyroku z 28 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 627/12 wskazał, że:
Zwolnienie, o którym mowa w art. 136 lit. b) dyrektywy 2006/112/WE, a więc również wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u., przysługuje tylko wtedy gdy podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku na skutek ograniczeń i zakazów przewidzianych przepisami dyrektywy lub u.p.t.u., co wynika np. ze związku ze sprzedażą zwolnioną od podatku (por. art. 86 i art. 88 ustawy), a więc nie ma zastosowania, gdy brak odliczenia podatku w poprzedniej fazie obrotu wynika z faktu, że dana czynność w ogóle nie podlegała opodatkowaniu (por. wyrok ETS z 8 grudnia 2005 r. w sprawie C-280/04 Jyske Finanse A/S) oraz gdy podatnik, mając prawo do odliczenia podatku naliczonego, z uprawnienia tego nie skorzystał.
W wyroku, na który powołuje się Naczelny Sąd Administracyjny, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że ze zwolnienia z VAT nie będzie korzystać dostawa towarów, w stosunku do których podatnik nie odliczył VAT naliczonego z powodów innych niż ściśle określone w art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE. Tym samym, przepis art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE wskazuje, że w przypadkach, w których przy nabyciu towaru VAT w ogóle nie wystąpił, nie można uznać, że mamy do czynienia z brakiem prawa do odliczenia podatku VAT.
Z opisu sprawy nie wynika, że Nieruchomość nr 1 była przez Pana wykorzystywana do działalności zwolnionej od podatku VAT. Ww. nieruchomość, od momentu nabycia do momentu sprzedaży nie była/nie jest/nie będzie użytkowana w żaden sposób i nabyta została wyłącznie celem zabezpieczenia spłaty wierzytelności wraz z należnymi odsetkami i innymi kosztami opisanymi we wniosku. Ponadto nabycie ww. Nieruchomości nastąpiło w formie aktu notarialnego i była to umowa przewłaszczenia.
W związku z powyższym, sprzedaż ww. Nieruchomości nie jest także objęta zwolnieniem od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, gdyż nie są spełnione określone w tym przepisie warunki niezbędne do zastosowania tego zwolnienia.
Zatem ciąży na Panu obowiązek naliczenia podatku VAT należnego z tytułu dokonania odpłatnego zbycie ww. Nieruchomości.
Wobec powyższego, Pana stanowisko – w zakresie pytania nr 3 wniosku – uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Niniejsza interpretacja dotyczy podatku od towarów i usług. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 ustawy Ordynacja podatkowa:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 ustawy Ordynacja podatkowa:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA),
albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP:/KIS/wnioski albo/KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
