Interpretacja indywidualna z dnia 22 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB2-1.4015.6.2026.1.MN

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

(…) 2026 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej wpłynął Pana wniosek z (…) 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczący skutków podatkowych nabycia nieruchomości w ramach nieodpłatnego zniesienia współwłasności.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Jest Pan współwłaścicielem lokalu mieszkalnego w udziałach po połowie wraz z byłą partnerką (…) (nie pozostawali Państwo nigdy w związku małżeńskim), położonego w (…), przy ul. (…), dla którego Sąd Rejonowy w (…) Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (…). W dziale IV księgi wieczystej lokalu wpisana jest hipoteka umowna w wysokości (…) na rzecz (…). Pan oraz drugi współwłaściciel (Pana była partnerka) chcecie dokonać nieodpłatnego zniesienia współwłasności ww. lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, w ten sposób, że wyłącznym właścicielem lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej będzie Pan, należący do III grupy podatkowej względem drugiego współwłaściciela - zbywcy. W akcie notarialnym - umowie zniesienia współwłasności - zobowiąże się Pan wobec współwłaściciela - zbywcy, do spłacenia w całości wszelkich zobowiązań wynikających z powyższej umowy kredytowej pozostałych jeszcze do spłaty. Każde z Państwa jest stanu wolnego. Wartość rynkowa ww. nieruchomości opiewa na kwotę (…).

Pytania

1.Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, nabywając nieodpłatnie w ramach zniesienia współwłasności nieruchomości, zbywany przez drugiego współwłaściciela udział w opisanej we wniosku nieruchomości, ze zobowiązaniem Pana wobec Zbywcy do spłaty wszelkich pozostałych jeszcze do spłaty zobowiązań wynikających z zawartej solidarnie umowy kredytowej, przy ustaleniu podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn, powinien Pan uwzględnić jako ciężar w rozumieniu art. 7 ust. 1 tej ustawy związany z nabytym udziałem we współwłasności nieruchomości, sumę hipoteki ujawnionej w księdze wieczystej prowadzonej dla lokalu, przypadającą na nabywany udział, tj. 1/2 jej wartości?

2.Czy w sytuacji, gdy suma hipoteki ujawnionej w księdze wieczystej, prowadzonej dla lokalu stanowiącego przedmiot umowy, wynosi (…), zaś wartość lokalu na moment dokonania zniesienia współwłasności wynosi (…), to podstawą opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn z tytułu nieodpłatnego zniesienia współwłasności, zgodnie z art. 7 tej ustawy, na podstawie którego nabędzie Pan od współwłaściciela udział wynoszący 1/2 części w nieruchomości, będzie połowa wartości lokalu, po potrąceniu połowy sumy hipoteki obciążającej przedmiot umowy?

3.Według jakiej grupy oraz stawki podatkowej podlega opodatkowanie w przedmiotowej sprawie?

Pana stanowisko w sprawie

Ad 1.

Pana zdaniem, nabywając nieodpłatnie w ramach zniesienia współwłasności udział, wynoszący 1/2 części nieruchomości, z Pana zobowiązaniem wobec zbywcy do spłaty wszelkich zobowiązań wynikających z zawartej solidarnie umowy kredytowej, pozostałych jeszcze do spłaty, przy ustalaniu podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, na podstawie art. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn – uwzględnia Pan jako ciężar w rozumieniu art. 7 ust. 1 tej ustawy związany z nabytym udziałem we współwłasności nieruchomości o wartości (…), sumę hipoteki ujawnionej w księdze wieczystej prowadzonej dla lokalu, przypadającą na nabywany udział, tj. 1/2 jej wartości – (…) zł.

Na potwierdzenie stanowiska wskazał Pan interpretację indywidualną oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Ad 2.

Pana zdaniem, podstawą opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn z tytułu nieodpłatnego zniesienia współwłasności zgodnie z art. 7 tej ustawy, na podstawie którego nabędzie Pan od współwłaściciela udział wynoszący 1/2 części nieruchomości, będzie połowa wartości lokalu po potrąceniu połowy sumy hipoteki obciążającej przedmiot umowy, pomniejszona o kwotę wolną od podatku.

Ad 3.

Pana zdaniem, znajduje się Pan w III grupie podatkowej, a przedmiotowa czynność podlega opodatkowaniu według stawki 20% od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478):

Jako że przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn nie definiują pojęcia „współwłasność”, należy odwołać się do odpowiednich przepisów uregulowanych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

Na podstawie art. 195 Kodeksu cywilnego:

Zgodnie z art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego:

Sposoby wyjścia ze stanu współwłasności regulują postanowienia art. 211 i 212 Kodeksu cywilnego. W świetle wyżej powołanych przepisów zniesienie współwłasności może nastąpić w drodze umowy między współwłaścicielami albo, w braku zgody między współwłaścicielami, na podstawie orzeczenia sądu.

W ramach wymienionych trybów ustawodawca przewiduje trzy sposoby zniesienia współwłasności:

1)podział rzeczy wspólnej, czyli np. podzielenie jednej nieruchomości na kilka mniejszych (tzw. podział fizyczny),

2)przyznanie rzeczy jednemu lub niektórym ze współwłaścicieli,

3)sprzedaż rzeczy wspólnej (tzw. podział cywilny).

Zniesienie współwłasności bez spłat i dopłat podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Na podstawie art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 7 cyt. ustawy:

Natomiast w myśl art. 7 ust. 6 ww. ustawy:

Przy obliczaniu podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn należy mieć także na względzie przepis art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze ww. ustawy, w myśl którego:

Ustawodawca nie podaje definicji długów i ciężarów. Jednocześnie rozszerza to pojęcie w art. 7 ust. 2 i 3 ustawy przykładowo wyliczając przypadki, które stanowią długi i ciężary. Oznacza to, iż długi i ciężary w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowią katalog otwarty. Pojęcie „długów” w rozumieniu tego artykułu obejmuje wszelkie pieniężne roszczenia cywilnoprawne związane z przedmiotem nabycia. Równowartość tych roszczeń podlega potrąceniu od jego wartości.

„Ciężarem” natomiast jest inne niż dług obciążenie nabytej rzeczy lub prawa, które w chwili nabycia zmniejsza jego wartość rynkową, np. hipoteka. Odliczenie długów i ciężarów jest wyrazem istoty (elementem konstrukcyjnym) podatku od spadków i darowizn, polegającej na opodatkowaniu przyrostu czystej wartości majątku podatnika.

Ustalenie podstawy opodatkowania składa się zatem z dwóch etapów. W pierwszym należy określić wartość rzeczy lub praw majątkowych, których dotyczy zniesienie współwłasności, według zasady generalnej wyrażonej w art. 7 ust. 1 ustawy (czysta wartość, ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego). W drugim etapie ustala się udział, jaki przysługiwał dotychczas współwłaścicielowi i jego wartość. Podatkowi podlega bowiem nadwyżka wartości udziału.

Stosownie do treści art. 244 ustawy Kodeks cywilny:

W świetle powyższych przepisów – hipoteka stanowi ograniczone prawo rzeczowe i regulują ją odrębne przepisy, a mianowicie ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 341).

W myśl art. 65 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece:

Na mocy art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Stosownie natomiast do art. 8 ust. 3 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy w brzmieniu:

Art. 9 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że:

Jak wynika z art. 14 ust. 1-3 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Z kolei w myśl art. 17 ust. 4 omawianej ustawy:

Zgodnie z powyższym przepisem, Minister Finansów zmienił określone w art. 15 ust. 1 skale podatkowe. Aktualne skale podatkowe znajdują się w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie ustalenia kwot wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnionych od podatku od spadków i darowizn i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem oraz skal podatkowych, według których oblicza się ten podatek (Dz. U. z 2023 r. poz. 1226).

Stosownie do § 2 pkt 3 ww. rozporządzenia:

W myśl art. 17a ust. 1 ww. ustawy:

Z opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku wynika, że jest Pan współwłaścicielem lokalu mieszkalnego, w udziałach po połowie, wraz z byłą partnerką. W dziale IV księgi wieczystej lokalu wpisana jest hipoteka umowna na rzecz (…). Wraz z drugim współwłaścicielem zamierza Pan dokonać nieodpłatnego zniesienia współwłasności lokalu wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, w ten sposób, że wyłącznym właścicielem lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej będzie Pan, należący do III grupy podatkowej względem współwłaściciela – zbywcy. W akcie notarialnym – umowie zniesienia współwłasności, zobowiąże się Pan wobec współwłaściciela – zbywcy – do spłacenia całości wszelkich zobowiązań wynikających z powyższej umowy kredytowej pozostałych jeszcze do spłaty.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że skoro dokonana zostanie czynność prawna dotycząca nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości, to nabycie przez Pana lokalu mieszkalnego (udziału, który przysługuje Pana byłej partnerce) podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Podstawę opodatkowania należy ustalić zgodnie z art. 7 ust. 1 i 6 ww. ustawy.

Ustanowiona na nieruchomości hipoteka stanowić będzie obciążenie, które należy zaliczyć do długów i ciężarów w rozumieniu art. 7 ww. ustawy. Zatem wartość 1/2 części lokalu mieszkalnego (wynikająca ze współwłasności), nabyta przez Pana w drodze zniesienia współwłasności, powinna być pomniejszona o 1/2 część kwoty hipoteki.

Dla kwestii ustalenia podstawy opodatkowania nie ma bowiem znaczenia fakt jaka kwota kredytu pozostała do spłacenia. Istotna jest kwota hipoteki, którą został obciążony opisany we wniosku lokal mieszkalny i tym samym przedmiot nabycia.

Reasumując należy stwierdzić, iż nabycie udziału w lokalu mieszkalnym w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przysługiwał Panu przed jej zniesieniem będzie podlegało opodatkowaniu, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zatem, jeżeli wartość rynkowa nabytego udziału w lokalu mieszkalnym, po odliczeniu kwoty hipoteki przypadającej proporcjonalnie na ten udział będzie wyższa niż kwota wolna określona w art. 9 ww. ustawy, to wówczas będzie Pan zobowiązany zapłacić podatek według skali określonej w § 2 Rozporządzenia Ministra Finansów cyt. wyżej.

Co do zasady należy zgodzić się z Panem, że stawka podatku będzie wynosiła 20%, chociaż nie stanowi to precyzyjnego określenia. Stawka ta będzie miała bowiem zastosowanie do nadwyżki kwoty podstawy opodatkowania ponad (…). Podatek powinien zostać obliczony jako suma kwoty (…) gr i 20% nadwyżki ponad (…) zł.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Końcowo wskazać należy, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej, z braku stosownych uprawnień nie dokonuje – na wniosek podatnika – określenia kwotowego podstawy opodatkowania; takie uprawnienia posiada wyłącznie naczelnik urzędu skarbowego, wydając w tym zakresie stosowne decyzje.

Odnosząc się do przywołanej przez Pana interpretacji indywidualnej wskazać należy, że została ona wydana w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego. Natomiast organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego. Z kolei odnosząc się do przywołanego przez Pana wyroku należy zaznaczyć, że orzeczenia sądowe są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły. Natomiast organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.