Interpretacja indywidualna z dnia 20 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL2-1.4011.20.2026.3.TR
Odszkodowania uzyskane na podstawie ugody sądowej nie korzystają z zwolnienia podatkowego per art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym, jeżeli warunki ich wypłaty nie są bezpośrednio określone w przepisach prawa ani nie dotyczą restytucji szkód powstałych w wyniku naruszenia prawa.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
7 stycznia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 30 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 14 kwietnia 2026 r. (wpływ 20 kwietnia 2026 r.) oraz z 9 maja 2026 r. (wpływ 18 maja 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
We wrześniu 2023 r. przed Sądem Okręgowym zawarła Pani z byłym pracodawcą X ugodę w sprawie, której przedmiotem była dyskryminacja w zatrudnieniu. Tytułem odszkodowania (pkt 4 ugody) były pracodawca zobowiązał się do wypłaty kwoty (…) zł.
W marcu 2024 r. były pracodawca dokonał przelewu na wskazany mu rachunek bankowy w wysokości jedynie (…) zł potrącając z kwoty odszkodowania kwotę tytułem zaliczki na podatek dochodowy oraz kwotę tytułem składek na ubezpieczenie społeczne.
W lutym 2025 r. były pracodawca wystawił PIT-11 wskazując wypłaconą należność jako należność ze stosunku pracy otrzymaną przez Panią od ukończenia wieku emerytalnego, chociaż w pismach wskazywał, że nie otrzymała Pani od niego dodatkowego wynagrodzenia, ani też odszkodowania.
Stosownie do treści art. 21 ust. 1 pkt 3 b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub w tej ugodzie. Uważa Pani bowiem, że przywołany przepis ma pełne zastosowanie do opisanego stanu faktycznego, pobranie zaliczki na podatek dochodowy było sprzeczne z prawem, a pracodawca winien był wypłacić Pani pełną kwotę odszkodowania. Przepis ten przywołała Pani w wezwaniach do uregulowania całej kwoty odszkodowania, a były pracodawca odesłał Panią do organów podatkowych w celu uzyskania zwrotu nienależnie pobranej zaliczki na podatek dochodowy, kwestionując nadto sam fakt zawarcia ugody i jej treść.
Pani zdaniem, roszczenie przysługuje Pani w odniesieniu do byłego pracodawcy, którego działanie było nieprawidłowe, a nie, jak wskazuje płatnik, do organów podatkowych.
W pierwszym uzupełnieniu opisu zdarzenia podała Pani, co następuje.
Przedmiotem ugody zawartej w dniu (…) września 2021 r. przed Sądem Okręgowym było polubowne zakończenie sporów toczących się pomiędzy X a byłym pracownikiem Panią, jako powódką, a to spraw:
1)Odwołania od doręczonego w dniu (…) marca 2019 r. wypowiedzenia warunków umowy o pracę, które nastąpiło w naruszeniem przepisu art. 42 § 1 w związku z art. 38 Kodeksu pracy to jest bez konsultacji z organizacją związkową, której powódka była członkiem i w czasie ochrony przedemerytalnej. Sprawa zwana w treści ugody „Sprawa z Odwołania”. Wartość przedmiotu sporu została obliczona zgodnie z art. 21 kpc i art. 231 kpc (w sprawach o roszczenia pracowników dotyczących nawiązania, istnienia lub rozwiązania stosunku pracy wartość przedmiotu sporu stanowi przy umowach na czas nieokreślony suma wynagrodzenia za okres jednego roku).
2)Dyskryminacji w zatrudnieniu powódki z powodu płci, wieku i doświadczenia. Sprawa zwana w treści ugody „Sprawa o Dyskryminację”. Kwota roszczenia w pozwie została ustalona następująco:
a)(…) zł – tytułem odszkodowania z powodu różnicy pomiędzy wynagrodzeniem uzyskiwanym przez osobę zajmującą to samo stanowisko będącą znacznie młodszym i mniej doświadczonym pracownikiem mężczyzną;
b)(…) zł – tytułem utraconej kwoty emerytury, którą powódka mogłaby uzyskać pracując do 65 roku życia;
c)(…) zł – tytułem spowodowanego przez pracodawcę zbędnego wynajmowania mieszkania;
d)(…) zł – tytułem rekompensaty kosztów wynajmu mieszkania, które inni pracownicy przeniesieni do innego miasta razem z powódką otrzymywali a powódka nie, a wynikającego z pkt 11 b) porozumienia w sprawie zwolnień grupowych z dnia (…) kwietnia 2019 r. zawartego przez X z organizacjami związkowymi w nim działającymi;
e)(…) zł – tytułem zadośćuczynienia powódce dyskryminowania jej przez pracodawcę z powodu płci, wieku i doświadczenia wyliczone według kwoty wynagrodzenia z roku 2018 tj. przed doręczeniem wypowiedzenia zmieniającego, tj. łącznie kwoty (….) zł.
W ugodzie jako cel jej zawarcia wprost wskazano polubowne zakończenie toczących się pomiędzy stronami sporów sądowych, a także zapobieżenie ich powstaniu w przyszłości.
Pracodawca, zgodnie z pkt 4 zawartej ugody zobowiązał się w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się postanowień o umorzeniu postępowań w Sprawie z Odwołania oraz w Sprawie o Dyskryminację (przy czym bieg terminu rozpocznie się z datą uprawomocnienia się późniejszego ww. postanowień) wypłacić powódce kwotę (…) brutto tytułem odszkodowania.
W toku postępowania na posiedzeniu przygotowawczym sąd pouczył powódkę o treści art. 183d Kodeksu pracy stwierdzając, że uznając roszczenie co do zasady może przyznać prawo do odszkodowania w wysokości jedynie nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów. Wobec faktu, że Sprawa z Odwołania została wniesiona w dniu (…) kwietnia 2019 r., a zatem toczyła się już cztery lata, po których upływie doszło dopiero do wyznaczenia posiedzenia przygotowawczego, zmieniła się sytuacja życiowa powódki, a wysokość wniesionej opłaty sądowej wynosiła ponad (…) zł powódka zdecydowała się na zawarcie ugody i przyjęcie kwoty zaproponowanej przez byłego pracodawcę.
Uzgodniona kwota nie była świadczeniem, które służyło naprawieniu rzeczywistej szkody bowiem, zgodnie z brzmieniem pkt 4 zawartej ugody, stanowiło odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu i niezgodnego z prawem wypowiedzenia zmieniającego warunki umowy o pracę.
Uzgodniona kwota nie była świadczeniem, które służyło rekompensacie korzyści, które jako pracownik mogłaby Pani uzyskać bowiem, zgodnie z brzmieniem pkt 4 zawartej ugody, stanowiło odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu i niezgodnego z prawem wypowiedzenia zmieniającego warunki umowy o pracę.
Uzgodniona kwota stanowiła odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu i niezgodnego z prawem wypowiedzenia zmieniającego warunki umowy o pracę.
W drugim uzupełnieniu wniosku doprecyzowała Pani, jak następuje.
W treści ugody nie wskazano przepisów prawa na jakich ugoda została zawarta.
W treści ugody nie wskazano przepisu art. 183d ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.).
W treści ugody wprost nie wskazano, że doszło do naruszenia przepisów prawa pracy ani też ich nie wymieniono.
Pkt 4 zawartej ugody brzmi następująco: „X w terminie jednego (1) miesiąca od daty uprawomocnienia się postanowień o umorzeniu postępowań w Sprawie z Odwołania oraz w Sprawie o Dyskryminację (przy czym bieg terminu rozpocznie się z datą uprawomocnienia się późniejszego ww. postanowień), wypłaci Byłemu Pracownikowi kwotę (…) brutto tytułem odszkodowania. (...)”.
Pytania
1)Czy do opisanego stanu faktycznego przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma zastosowanie i w tej sytuacji pobranie zaliczki na podatek dochodowy było nieprawidłowe?
2)W przypadku gdy płatnik nienależnie pobrał podatek dochodowy, do kogo ma Pani zwrócić się z roszczeniem o zwrot tej należności czy do płatnika, czy do organu podatkowego?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie, działanie polegające na potrąceniu Pani z kwoty odszkodowania z tytułu dyskryminacji w zatrudnieniu zaliczki na podatek dochodowy pozostaje w sprzeczności z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i odszkodowanie jest Pani należne w pełnej wysokości tj. (…) zł, a nie (…) zł. Były pracodawca jest zobowiązany do wypłacenia Pani kwoty nienależnie pobranego podatku.
Nadmieniła Pani również w tym miejscu, że poważne wątpliwości co do podstawy prawnej budzi pobranie przez płatnika składek na ubezpieczenie społeczne od kwoty odszkodowania w sprawie pracowniczej, której zaczątkiem było niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę.
W odpowiedzi na wezwanie, w odniesieniu do kwoty uzyskanej za niezgodne z prawem wypowiedzenie zmieniające warunki umowy o pracę, wskazała Pani, że uzgodniona kwota (…) zł, stosownie do treści pkt. 4 ugody, stanowiła odszkodowanie również w Sprawie z Odwołania, a sprawa ta dotyczyła wypowiedzenia warunków umowy o pracę, które nastąpiło w naruszeniem przepisu art. 42 § 1 w związku z art. 38 Kodeksu pracy to jest bez konsultacji z organizacją związkową, której powódka była członkiem i w czasie ochrony przedemerytalnej. Przepisy te nie zostały w treści ugody przywołane.
W związku z tym, że sporządzając wniosek o wydanie interpretacji podatkowej nie dysponowała Pani aktami sprawy oraz pełną treścią zawartej ugody, jak również z powodu znacznego upływu czasu od jej zawarcia kwestia Sprawy z Odwołania została omyłkowo opisana bardzo pobieżnie.
Jednakże zwróciła się Pani z uprzejmą prośbą o uwzględnienie okoliczności zawarcia w ugodzie odniesienia się przez jej strony do sprawy wypowiedzenia warunków umowy o pracę. Sprawa ta została opisana w preambule ugody, jako jedna z podstaw przystąpienia przez strony do polubownego załatwienia zawisłych pomiędzy nimi sporów.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z generalną zasadą powszechności opodatkowania, wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień, zawartym w ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.
Wyszczególnienia źródeł przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne ustawodawca dokonał w art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.
Przepis art. 11 ust. 1 ww. ustawy, stanowi, że:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f , są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
W myśl art. 12 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Użyty w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrot „w szczególności” oznacza, że wymieniane kategorie przychodów stanowią katalog otwarty. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym. Do przychodów pracownika zaliczyć należy praktycznie wszystkie otrzymane przez niego świadczenia, które mógł on otrzymać od pracodawcy. Są nimi bowiem nie tylko wynagrodzenia, czyli świadczenia wprost wynikające z zawartej umowy o pracę, ale również wszystkie inne przychody (świadczenia), niezależnie od podstawy ich wypłaty, jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z faktem wykonywania pracy.
Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że podstawą nabycia prawa m.in. do odszkodowania wypłaconego pracownikowi lub byłemu pracownikowi jest łączący lub uprzednio łączący tę osobę z pracodawcą stosunek pracy, a zatem odszkodowania takie stanowią przychód ze stosunku pracy, opodatkowany lub zwolniony od podatku.
W myśl art. 12 ust. 4 ww. ustawy:
Za pracownika w rozumieniu ustawy uważa się osobę pozostającą w stosunku służbowym, stosunku pracy, stosunku pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunku pracy.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że każde odszkodowanie ma za zadanie wyrównanie szkody w majątku, utraconych korzyści lub szkody poczynionej na osobie (zadośćuczynienie). Odszkodowanie stanowi zawsze przychód, gdyż otrzymujący je powiększa w ten sposób swój majątek. Odszkodowanie w żadnym wypadku nie ma charakteru restytucyjnego, bowiem niczego nie przywraca, a jedynie wynagradza stratę lub krzywdę. Warunkiem otrzymania każdego odszkodowania jest zdarzenie, w wyniku którego dana osoba doznała określonego uszczerbku. Nikt nie otrzyma odszkodowania, jeśli wcześniej nie zaszła przesłanka powodująca możliwość ubiegania się o nie.
Zatem każde odszkodowanie stanowi przychód podatkowy. Jednakże ustawodawca ze względów celowościowych wprowadził w zakresie niektórych odszkodowań zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, które wynikają m.in. z treści art. 21 ust. 1 pkt 3 i pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie natomiast do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 oraz z 2024 r. poz. 878, 1222, 1871 i 1965 ), z wyjątkiem:
a)określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
b)odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
c)odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
d)odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
e)odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
f)odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
g)odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
Zwolnieniem określonym w przytoczonym powyżej przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy objęte są tylko odszkodowania i zadośćuczynienia, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, bądź postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a)-g) tego artykułu. Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w stosownych przepisach prawa, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań.
Natomiast w przypadku, gdy wysokość lub zasady ustalania odszkodowania nie wynikają wprost z odrębnych ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tych odrębnych ustaw, a podstawą ich otrzymania jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas odszkodowanie takie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. a) i b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W świetle art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy:
Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
a)otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b)dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Jednocześnie w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia. Nie oznacza to jednak dowolności w ich rozumieniu. Jak wynika bowiem z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt SK 62/08, jeśli określony sposób rozumienia przepisu ustawy utrwalił się już w sposób oczywisty, a zwłaszcza jeśli znalazł jednoznaczny i autorytatywny wyraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego bądź Naczelnego Sądu Administracyjnego, to należy uznać, że przepis ten – w praktyce swego stosowania – nabrał takiej właśnie treści. Względy spójności systemu prawa uzasadniają, aby kryteria rozumienia pojęć niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, miały w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych. Konieczne staje się zatem zastosowanie wykładni systemowej zewnętrznej i odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
Odwołując się zatem do prawa cywilnego stwierdzić należy, że świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem „krzywda”. Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin „zadośćuczynienie”, natomiast „odszkodowanie” wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego.
Na powyższe wskazuje również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 1398/20:
Nazwanie świadczenia odszkodowaniem nie oznacza, że obiektywnie posiada ono taki charakter i zawiera się w pojęciu odszkodowania lub zadośćuczynienia w znaczeniu jaki wynika z art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Skoro bowiem odszkodowanie jest świadczeniem, którego zasadniczym celem jest naprawienie wyrządzonej szkody, która nastąpiła wbrew woli uprawnionego, natomiast zadośćuczynienie jest świadczeniem z tytułu wyrządzonej szkody niematerialnej (krzywdy), to nie można przyjąć, że uzyskane przez pracownika świadczenie wypełnia cechy tak rozumianego odszkodowania lub zadośćuczynienia.
W Kodeksie cywilnym świadczenie odszkodowawcze wynika głównie z tytułu odpowiedzialności deliktowej (art. 415 i następne) lub odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 i następne), a co za tym idzie jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania.
Powyższe regulacje mają również zastosowanie do przepisów prawa pracy, choć w ograniczonym zakresie. Jak stanowi bowiem art. 300 Kodeksu pracy:
W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.
Oznacza to, że przepisy Kodeksu cywilnego wybrane do zastosowania w prawie pracy (stosunku pracy) nie mogą się sprzeciwiać ogólnym normom prawa pracy, mającym podstawowe znaczenie dla regulacji stosunków pracy.
Przepisy Kodeksu pracy posługują się terminami „odszkodowanie” oraz „zadośćuczynienie” w odniesieniu do konkretnych świadczeń pracowniczych, do których uprawniony jest pracownik lub były pracownik (np. w art. 183d, art. 361 § 2, art. 45, art. 56, art. 943 § 3, art. 99, art. 1012 Kodeksu pracy).
Należy zatem uznać, że funkcję odszkodowawczą w Kodeksie pracy oraz Kodeksie cywilnym pełnią wyłącznie te świadczenia, których celem jest zrekompensowanie pracownikowi skutków zdarzeń, które noszą cechy czynu niedozwolonego lub zawinionego przez pracodawcę.
Potwierdza to wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2007 r. sygn. akt SK 18/05, w którym Trybunał Konstytucyjny uznał, że odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę nie jest odszkodowaniem sensu stricto, lecz sui generis świadczeniem majątkowym, pełniącym funkcję sankcji (ustawowej kary pieniężnej) wobec pracodawcy za bezprawne działanie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się również, że odszkodowanie należne pracownikowi z tytułu bezprawnego rozwiązania stosunku pracy lub bezprawnego wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy i płacy nie pozostaje w żadnej relacji do ewentualnej szkody, co oznacza, że przysługuje za samo bezprawne działanie pracodawcy, niezależnie od tego, czy jakakolwiek szkoda po stronie pracownika powstała. Odszkodowania takie traktowane są bowiem jak szczególny rodzaj odszkodowania ustawowego, należnego bez względu na to, czy pracownik – na skutek niezgodnego z prawem postępowania pracodawcy – poniósł szkodę w ogóle, lub poniósł ją w większym lub mniejszym rozmiarze, niż odszkodowanie przysługujące w kwocie z góry określonej w przepisach Kodeksu pracy. W judykaturze przypisuje się zresztą temu odszkodowaniu charakter kompensacyjno -sankcyjny, wynikający z unormowania zabezpieczającego pracownika przed bezprawnym działaniem pracodawcy.
Przepisy prawa pracy umożliwiają pracodawcom podejmowanie działań zmierzających do polubownego rozwiązania sporu z pracownikiem (np. w drodze ugody, porozumienia), wykraczających poza unormowania wynikające z przepisów Kodeksu pracy, bądź innych aktów stanowiących źródła prawa pracy. Nie oznacza to jednak, że przyznanie przez pracodawcę różnorodnych świadczeń – nawet jeśli nazywane są przez strony ugody „odszkodowaniem” – ma każdorazowo charakter odszkodowawczy, zmierza do naprawienia szkody. Nie nazwa, lecz rzeczywisty charakter świadczenia decyduje o tym, czy przybiera ono cechy odszkodowania, czy też nie.
Jak Pani wskazała w opisie zdarzenia:
·W ugodzie jako cel jej zawarcia wprost wskazano polubowne zakończenie toczących się pomiędzy stronami sporów sądowych, a także zapobieżenie ich powstaniu w przyszłości.
·W treści ugody nie wskazano przepisów prawa na jakich ugoda została zawarta.
·W treści ugody nie wskazano przepisu art. 183d ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.).
·W treści ugody wprost nie wskazano, że doszło do naruszenia przepisów prawa pracy ani też ich nie wymieniono.
W świetle przytoczonych wyjaśnień, w sytuacji, gdy wypłata określonych świadczeń następuje w związku z zawartym przez strony porozumieniem (ugodą), a w szczególności w związku z taką ugodą – jak w Pani przypadku – w której nie wskazano, że doszło do naruszenia przepisów prawa pracy, nie można mówić o bezprawności działania pracodawcy – bez względu na to, czy pracownik poniósł jakąkolwiek szkodę. Takie świadczenie nie jest zatem odszkodowaniem, ani zadośćuczynieniem.
Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzam, że na gruncie opisanego zdarzenia wypłacone Pani świadczenie pieniężne nie mieści się w pojęciu odszkodowania ani zadośćuczynienia.
Zatem, wypłacona Pani uzgodniona kwota nie może korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ani pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podsumowując, stwierdzam, że do opisanego przez Panią stanu faktycznego przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma zastosowania i w tej sytuacji pobranie zaliczki na podatek dochodowy było prawidłowe.
W konsekwencji, zadane przez Panią warunkowe pytanie nr 2 nie wymaga odpowiedzi, z uwagi na nieziszczenie się warunku pod którym zostało zadane, gdyż zaliczka na podatek dochodowy została pobrana zasadnie i nie przysługuje Pani prawo zwrotu rzeczonej zaliczki.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
