Interpretacja indywidualna z dnia 21 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-1.4012.205.2026.2.SK

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków. Uzupełnili go Państwo pismem z 8 kwietnia 2025 r. - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Gmina (…) (dalej: „Gmina”) jest jednostką samorządu terytorialnego, wykonującą zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, zgodnie z przepisami prawa, w szczególności na podstawie Ustawy o samorządzie gminnym.

W dniu 13 lutego 2026 r. Gmina złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich dla działania I.10.10.A „Infrastruktura na obszarach wiejskich oraz wdrożenie koncepcji inteligentnych wsi” (Obszar A - Inwestycje w zakresie indywidualnego oczyszczania ścieków).

Planowana inwestycja polega na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy (…). Realizacja zadania nastąpi w ramach wykonywania zadań własnych gminy w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, w szczególności w obszarze gospodarki wodnościekowej.

Efekty realizacji inwestycji w postaci przydomowych oczyszczalni ścieków będą służyły mieszkańcom Gminy. Gmina nie będzie pobierała od użytkowników (mieszkańców) żadnych opłat z tytułu korzystania z wybudowanej infrastruktury.

Ponadto Gmina nie zamierza wykorzystywać powstałej infrastruktury do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Infrastruktura ta nie będzie generować przychodów i nie będzie związana z działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług.

Realizując przedmiotowe zadanie, Gmina będzie działała jako organ władzy publicznej, wykonując zadania nałożone odrębnymi przepisami prawa, a nie jako podatnik prowadzący działalność gospodarczą.

W związku z realizacją inwestycji Gmina będzie ponosiła wydatki udokumentowane fakturami VAT, na których będzie wskazana jako nabywca towarów i usług.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

Gmina zawrze z mieszkańcami umowy cywilnoprawne, na podstawie których zobowiąże się do wybudowania i udostępnienia mieszkańcom przydomowych oczyszczalni ścieków. Postanowienia umowne będą określać zasady udostępnienia nieruchomości, określenia warunków organizacyjnych, określenie warunków finansowych (dofinansowanie 75% oraz 25% kosztów mieszkańca) i określenie warunków własnościowych (w tym zgoda na przeprowadzenie inwestycji) i eksploatacyjnych).

Mieszkańcy składali deklarację uczestnictwa w projekcie. Po przeanalizowaniu przedmiotowych deklaracji związanych z planowanym usytuowaniem oczyszczalni ścieków wybrano potencjalnych beneficjentów, kwalifikujących się w programie.

Mieszkańcy pokryją 25% kosztów budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, pozostała część kosztów, tj. 75%, zostanie pokryta przez Gminę.

Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków realizowana będzie przez podmiot zewnętrzny, wyłoniony poprzez zastosowanie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych.

Pytanie

Czy w związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy (…), finansowanej ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w sytuacji gdy:

• Gmina nie będzie pobierać opłat od mieszkańców za korzystanie z infrastruktury,
• powstała infrastruktura nie będzie wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług,
• inwestycja realizowana jest w ramach zadań własnych Gminy,

Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego lub jego zwrotu zgodnie z przepisami Ustawy o podatku od towarów i usług?

Państwa stanowisko w sprawie

Gmina stoi na stanowisku, iż w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nie przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego ani jego zwrotu.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 Ustawy o podatku od towarów i usług, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 tej ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W niniejszej sprawie warunek ten nie zostanie spełniony, ponieważ realizowana inwestycja polegająca na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków będzie służyła wyłącznie zaspokajaniu potrzeb mieszkańców Gminy i nie będzie wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Gmina nie będzie pobierała od mieszkańców żadnych opłat z tytułu korzystania z wybudowanej infrastruktury, a powstałe w ramach inwestycji przydomowe oczyszczalnie ścieków nie będą generowały przychodów oraz nie będą związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Ponadto, zgodnie z art. 15 ust. 6 wskazanej ustawy, Gmina realizując przedmiotowe zadanie działa jako organ władzy publicznej wykonujący zadania własne, a tym samym nie występuje w tym zakresie jako podatnik podatku od towarów i usług.

W konsekwencji należy uznać, że Gminie nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego ani prawo do jego zwrotu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) - zwanej dalej „ustawą”:

Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Art. 87 ust. 1 ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje, gdy:

• podatek odlicza zarejestrowany czynny podatnik podatku od towarów i usług,
• towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Ta zasada wyłącza jednocześnie możliwość odliczania podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli gdy są wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu.

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje pod warunkiem, że:

• spełnione zostały przesłanki pozytywne, wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy oraz
• nie zaistniały przesłanki negatywne, określone w art. 88 ustawy.

W art. 88 ustawy przedstawiona jest lista wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług zakupionych na potrzeby wykonania określonej czynności, podmiot musi wykonywać tę czynność jako podatnik podatku od towarów i usług, który działa w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Art. 15 ust. 1 ustawy:

Art. 15 ust. 2 ustawy:

Przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych w dyrektywie 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”.

Art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE:

Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.).

Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:

Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia podatku naliczonego lub jego zwrotu zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług w związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy, finansowanej ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Aby stwierdzić, czy przysługuje Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego należy zbadać, czy występuje związek wykonywanych czynności z Państwa działalnością gospodarczą.

Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Art. 2 pkt 6 i 22 ustawy:

Art. 7 ust. 1 ustawy:

Art. 8 ust. 1 ustawy:

Art. 8 ust. 2a ustawy:

Definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i odzwierciedla zasadę powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji, które są wykonywane przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej.

Usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. Przez świadczenie usług należy więc rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby, które nie jest dostawą. Na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).

Aby czynność podlegała opodatkowaniu, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy jej wykonaniem a otrzymanym świadczeniem wzajemnym. W ten sposób zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną czynność w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo, aby podmiot sprzedający towar lub świadczący usługę żądał zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego) od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej.

Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W dorobku orzecznictwa Trybunału przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie - jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu - to jednak nie musi być w tej formie dokonane.

Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie ma znaczenia, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. Przepisy nie określają formy zapłaty, zatem wynagrodzenie (zapłata) może mieć postać zarówno świadczenia pieniężnego, jak i rzeczowego (określonego w naturze), np. w przypadku dostawy towaru w zamian za świadczenie usługi czy też w sytuacji zamiany towarów bądź usług.

Zatem, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Jednocześnie, aby czynność była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku VAT - o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.

Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że gmina działa w charakterze podatnika VAT, gdy wykonuje we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy.

Wytyczne do oceny charakteru podjętych przez Państwa działań znajdują się w wyroku TSUE z 30 marca 2023 r. w sprawie C-612/21 - Gmina O. przeciwko Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej.

W wyroku tym TSUE wskazał, że:

Trybunał zwrócił uwagę na istotne elementy stanu faktycznego, które zaistniały w sprawie będącej przedmiotem ww. postępowania:

Na podstawie powyższej analizy TSUE doszedł do wniosku, że:

Ostatecznie Trybunał orzekł, że:

Aby określić, czy budowa przydomowych oczyszczalni ścieków będzie przez Państwa realizowana w ramach działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ustawy, kluczowa jest analiza przesłanek wskazanych w wyroku TSUE, tj.:

• brak zarobkowego charakteru podejmowanych czynności - czynność nie ma na celu osiągnięcia stałego dochodu,
• brak równorzędnego ekwiwalentu ekonomicznego ze strony ostatecznego beneficjenta inwestycji (mieszkańca gminy),
• zgoda mieszkańca na wykonanie usługi na jego nieruchomości,
• finansowanie ze środków publicznych,
• zlecenie zrealizowania inwestycji wyspecjalizowanemu podmiotowi trzeciemu.

W Państwa sprawie przesłanki te są spełnione.

Jak Państwo wskazali, efekty realizacji inwestycji będą służyły Państwa mieszkańcom. Nie będą Państwo pobierali od mieszkańców żadnych opłat z tytułu korzystania z wybudowanej infrastruktury. Nie zamierzają Państwo wykorzystywać powstałej infrastruktury do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Infrastruktura ta nie będzie generować przychodów i nie będzie związana z działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług.

Zawrą Państwo z mieszkańcami umowy cywilnoprawne, na podstawie których zobowiążą się do wybudowania i udostępnienia mieszkańcom przydomowych oczyszczalni ścieków. Postanowienia umowne będą określać zasady udostępnienia nieruchomości, określenia warunków organizacyjnych, określenie warunków finansowych (dofinansowanie 75% oraz 25% kosztów mieszkańca) i określenie warunków własnościowych (w tym zgoda na przeprowadzenie inwestycji) i eksploatacyjnych.

Mieszkańcy składali deklarację uczestnictwa w projekcie. Po przeanalizowaniu przedmiotowych deklaracji związanych z planowanym usytuowaniem oczyszczalni ścieków wybrano potencjalnych beneficjentów, kwalifikujących się w programie.

Mieszkańcy pokryją 25% kosztów budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, pozostała część kosztów, tj. 75%, zostanie pokryta przez Państwa.

Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków realizowana będzie przez podmiot zewnętrzny, wyłoniony poprzez zastosowanie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych.

Zatem okoliczności sprawy, które przedstawili Państwo we wniosku są podobne do okoliczności sprawy C-612/21, w której TSUE wydał wyrok 30 marca 2023 r.

Państwa działania w związku z planowaną realizacją inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą stanowić odpłatnej dostawy towarów ani odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu ustawy. Czynności, wykonywane przez Państwa na rzecz mieszkańców, polegające na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków, nie będą stanowić działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy oraz nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Nie będą Państwo realizować inwestycji w ramach swojej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy - nie będą Państwo świadczyć odpłatnych usług ani odpłatnie dostarczać towarów. Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach mieszkańców uczestniczących w projekcie zrealizowana zostanie w ramach czynności niepodlegających opodatkowaniu.

W konsekwencji nie będzie spełniona podstawowa pozytywna przesłanka, która pozwala na odliczenie podatku naliczonego, czyli związek nabywanych towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi. Jak Państwo wskazali, wybudowane oczyszczalnie ścieków nie będą wykorzystywane przez Państwa do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Nie osiągną Państwo żadnych przychodów z tytułu funkcjonowania tych oczyszczalni.

Zatem nie będzie Państwu przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki poniesione na realizację inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków.

Nie będzie przysługiwało Państwu również prawo do zwrotu różnicy podatku na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy.

Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.