tematy:

Interpretacja indywidualna z dnia 22 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP3-1.4011.277.2026.2.PT

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

4 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 24 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 15 kwietnia 2026 r (data wpływu 21 kwietnia 2026 r.) oraz pismem z 19 maja 2026 r. (data wpływu 19 maja 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni wykonuje zawód psychologa i w ramach swojej działalności uzyskuje przychody z dwóch rodzajów aktywności:

1.Działalność twórcza: Na zlecenie sądów, prokuratur oraz policji Wnioskodawczyni sporządza pisemne opinie psychologiczne. Każda opinia jest rezultatem indywidualnego procesu intelektualnego, zawiera autorski dobór metodologii, unikalną strukturę oraz autorską syntezę wniosków. Opinie te stanowią utwory w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wnioskodawczyni posiada dowody dokumentujące powstanie utworów w postaci kopii sporządzonych opinii. Przeniesienie autorskich praw majątkowych do utworu na rzecz organu zlecającego następuje każdorazowo w momencie przyjęcia opinii przez ten organ i wypłaty wynagrodzenia, co ma miejsce przed złożeniem zeznania rocznego za dany rok podatkowy.

2.Działalność nietwórcza: Wnioskodawczyni świadczy również usługi niebędące utworami, takie jak ustne porady, konsultacje czy sesje terapeutyczne.

Płatnicy (Sądy, Prokuratury) w wystawianych informacjach PIT-11 stosują jednolitą stawkę 20% kosztów uzyskania przychodów dla całości wypłaconych kwot. Wypłacane wynagrodzenie (honorarium) ma charakter ryczałtowy i w całości obejmuje zarówno wykonanie czynności badawczych, jak i stworzenie utworu oraz rozporządzenie prawami do niego.

Wnioskodawczynizamierza w zeznaniu rocznym dokonać samodzielnego wyodrębnienia przychodów z tytułu utworów i zastosować do nich 50% koszty uzyskania przychodów (z zachowaniem ustawowego limitu), natomiast do pozostałych usług stawkę 20%.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni nie prowadzi i nigdy nie prowadziła własnej działalności gospodarczej, a czynności związane z wykonywaniem opinii psychologicznych dla sądów i prokuratur w Polsce wykonywała w ramach umów zleceń.

Pytanie

Czy w opisanym stanie faktycznym Wnioskodawczyni ma prawo do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów (zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT) w odniesieniu do przychodów uzyskiwanych ze sporządzania opinii psychologicznych stanowiących utwory w rozumieniu prawa autorskiego, przy jednoczesnym stosowaniu 20% kosztów do pozostałych przychodów o charakterze nietwórczym (np. porady, konsultacje)?

Pani stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawczyni, przysługuje jej prawo do samodzielnego podziału przychodów w zeznaniu rocznym i zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów do tej części wynagrodzenia, która stanowi honorarium za sporządzenie opinii będącej utworem. Jej stanowisko jest w pełni zgodne z Interpretacją Ogólną Ministra Finansów z dnia 15 września 2020 r. (nr DD3.8201.1.2018), która w punkcie 2 podpunkt 8 wprost to potwierdza.

Sporządzane przez Wnioskodawczynię opinie posiadają cechy utworu w rozumieniu ustawy o prawie autorskim: mają charakter twórczy i indywidualny, a ich treść nie jest wynikiem jedynie mechanicznych czynności badawczych. Każda opinia zawiera autorski dobór metodologii, unikalną strukturę oraz autorską syntezę wniosków, której inny ekspert mógłby dokonać w odmienny sposób. Przekazanie opinii organowi procesowemu stanowi rozporządzanie prawami autorskimi do utworu. Ryczałtowe wynagrodzenie przyznawane postanowieniem sądu obejmuje honorarium autorskie, co uprawnia do zastosowania kosztów z art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT. Fakt, że wynagrodzenie nie jest rozbite na "część badawczą" i "część autorską", nie stoi na przeszkodzie zastosowaniu 50% kosztów do całości honorarium za utwór, gdyż czynności badawcze są niezbędnym elementem procesu tworzenia opinii-utworu. Wnioskodawczyni podkreśla, że samodzielna korekta kosztów w zeznaniu rocznym jest uprawnieniem podatnika w sytuacji, gdy płatnik z przyczyn technicznych nie dokonał rozróżnienia przychodów w informacji PIT-11, przy czym ryczałtowy charakter wynagrodzenia za opinię-utwór w pełni uprawnia do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów do całości tego przychodu, co znajduje bezpośrednie potwierdzenie w przywołanej wcześniej Interpretacji Ogólnej Ministra Finansów (DD3.8201.1.2018), podczas gdy do pozostałych przychodów (porady, konsultacje) Wnioskodawczyni zasadnie stosuje standardową stawkę 20%."

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592), jest zasada powszechności opodatkowania.

W myśl tej zasady, wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21,52,52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o,art. 23u,art. 24-24b,art. 24c,art. 24e,art. 30ca,art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15,art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19,art. 25b,art. 30ca,art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłem przychodów jest działalność wykonywana osobiście.

Z kolei w myśl art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9.

Powyższe przepisy jasno wskazują, że czynności wykonywane przez osoby fizyczne, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator zlecił wykonywanie określonych czynności, zwłaszcza przychody biegłych, należy zakwalifikować do przychodów z działalności wykonywanej osobiście.

Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że wykonuje Pani zawód psychologa i w ramach swojej działalności uzyskuje przychody z działalności twórczej tj. na zlecenie sądów, prokuratur oraz policji sporządza pisemne opinie psychologiczne. Każda opinia jest rezultatem indywidualnego procesu intelektualnego, zawiera autorski dobór metodologii, unikalną strukturę oraz autorską syntezę wniosków.

Opinie te stanowią utwory w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Posiada Pani dowody dokumentujące powstanie utworów w postaci kopii sporządzonych opinii. Przeniesienie autorskich praw majątkowych do utworu na rzecz organu zlecającego następuje każdorazowo w momencie przyjęcia opinii przez ten organ i wypłaty wynagrodzenia, co ma miejsce przed złożeniem zeznania rocznego za dany rok podatkowy.

Uzyskuje Pani dochody również z działalności nietwórczej tj.: świadczy również usługi niebędące utworami, takie jak ustne porady, konsultacje czy sesje terapeutyczne. Zamierza Pani w zeznaniu rocznym dokonać samodzielnego wyodrębnienia przychodów z tytułu utworów i zastosować do nich 50% koszty uzyskania przychodów (z zachowaniem ustawowego limitu), natomiast do pozostałych usług stawkę 20%.

Zatem wykonując w ramach zawodu psychologa opinie psychologiczne dla sądów i innych organów państwa osiąga Pani przychody, o których mowa w art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przechodząc do kwestii kosztów uzyskania przychodów, to są one uregulowane w przepisach rozdziału 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Koszty uzyskania niektórych przychodów określa się z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami – w wysokości 50% uzyskanego przychodu, z zastrzeżeniem ust. 9a i 9b, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód.

Przy czym w myśl art. 22 ust. 9b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przepis ust. 9 pkt 3 stosuje się do przychodów uzyskiwanych z tytułu:

1) działalności twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, inżynierii budowlanej, urbanistyki, literatury, sztuk plastycznych, wzornictwa przemysłowego, muzyki, fotografiki, twórczości audialnej i audiowizualnej, programów komputerowych, gier komputerowych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa;

2) działalności artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej, estradowej, tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki i instrumentalistyki;

3) produkcji audialnej i audiowizualnej;

4) działalności publicystycznej;

5) działalności muzealniczej w dziedzinie wystawienniczej, naukowej, popularyzatorskiej, edukacyjnej oraz wydawniczej;

6) działalności konserwatorskiej;

7) prawa zależnego, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2509), do opracowania cudzego utworu w postaci tłumaczenia;

8) działalności badawczo-rozwojowej, naukowej, naukowo-dydaktycznej, badawczej, badawczo-dydaktycznej oraz prowadzonej w uczelni działalności dydaktycznej.

Zatem 50% koszty uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mają zastosowanie do przychodów wskazanych w art. 22 ust. 9b tej ustawy.

Z kolei w myśl art. 22 ust. 9 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Koszty uzyskania niektórych przychodów określa się z tytułów określonych w art. 13 pkt 2, 4-6 i 8 – w wysokości 20% uzyskanego przychodu, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa wart. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1.

Na podstawie powołanych przepisów prawa stwierdzam, że do wynagrodzenia psychologa, które należy kwalifikować do przychodów z działalności wykonywanej osobiście na podstawie art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zastosowanie będą miały koszty uzyskania przychodów w wysokości 20% uzyskanego przychodu, co wprost wynika z art. 22 ust. 9 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem skoro Pani – wykonując jako psycholog opinie psychologiczne dla sądów i innych organów państwa – osiąga przychody z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to do tego wynagrodzenia, w myśl art. 22 ust. 9 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mają zastosowanie 20% koszty uzyskania przychodów. Tym samym nie jest Pani uprawniona do skorzystania z 50% kosztów uzyskania przychodów. Powołana przez Panią interpretacja ogólna z dnia 15 września 2020 r. nr DD3.8201.1.2018 o zastosowaniu 50% kosztów uzyskania przychodów do honorarium autorskiego nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Podsumowanie: jako psychologowi wykonującemu opinie psychologiczne nie przysługują Pani 50% koszty uzyskania przychodów.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Panią i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego które Pani przedstawiła, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Zobacz także