wyrok

Inspektor pracy może nakazać wypłatę wyłącznie należnego, lecz niespornego wynagrodzenia

Nakaz wypłaty należnego wynagrodzenia wydany przez inspektora pracy powinien dotyczyć bezspornego i wymagalnego wynagrodzenia. W przypadku gdy któraś ze stron – pracodawca albo pracownik – kwestionuje te należności lub sposób ich ustalenia, właściwym do rozstrzygnięcia takiego sporu jest sąd, a nie inspektor pracy.

Tak orzekł kielecki WSA w sprawie, której początkiem była kontrola przeprowadzona przez Państwową Inspekcję Pracy w jednym z podmiotów leczniczych.

Źle ustalone wynagrodzenia

Kontrolujący placówkę inspektor pracy ustalił, że doszło do naruszenia przepisów dotyczących wynagradzania pracowników służby zdrowia zawartych w ustawie z 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Stwierdzono, że np. w przypadku pielęgniarek i fizjoterapeuty zastosowano niższe niż wymagane przepisami ustawy wskaźniki do ustalania wynagrodzenia, co w rezultacie spowodowało, że pracownicy ci mieli wypłacane zaniżone wynagrodzenia. Inspektor pracy wydał więc nakaz naliczania i wypłacenia pracownikom prawidłowo ustalonego wynagrodzenia w wyższych stawkach. Nakaz ten podtrzymał – mimo odwołania placówki medycznej – okręgowy inspektor pracy. W tej sytuacji pracodawca skierował skargę do WSA w Kielcach.

Sąd administracyjny skargę uwzględnił i uchylił w całości nakaz płatniczy inspektora pracy. Zdaniem WSA kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta narusza przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy właściwe organy PIP uprawnione są do nakazania pracodawcy określonego zachowania lub też powstrzymania się od niedozwolonych praktyk, w tym również nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi. Jednak, jak podkreślił WSA, wynagrodzenie lub inne świadczenie objęte nakazem musi być należne, a zatem prawo do niego nie może budzić wątpliwości (np. świadczenie naliczono, lecz nie wypłacono; nie wypłacono świadczenia należnego wprost z przepisów prawa).

W sytuacji gdy wynagrodzenie lub inne świadczenie wynikające z zawartej z pracownikiem umowy budzi kontrowersje, jedynym organem kompetentnym do weryfikacji spornych roszczeń ze stosunku pracy jest sąd powszechny. Inspektor pracy, wydając nakaz wypłaty wynagrodzenia, nie ma bowiem kompetencji rozstrzygania sporów o roszczenia pracowników – wskazał sąd.

Bezsporny obowiązek pracodawcy

Zatem nakaz zapłaty może być wydany wyłącznie wówczas, gdy obowiązek pracodawcy jest bezsporny i wymagalny już w momencie przeprowadzenia kontroli, gdy wysokość i podstawa świadczenia są bezsporne i nie budzi jakiejkolwiek wątpliwości fakt niewypłacenia danej należności. Nie można natomiast uznać za należne wynagrodzenia takiego świadczenia, co do którego występują kontrowersje i spór, gdy oceny inspektora nie podziela pracodawca i gdy przedstawiona przez niego wykładnia przepisów różni się od tej, którą przedstawia PIP. Jeśli zaś strony stosunku pracy interpretują odmiennie przepisy odnoszące się do wysokości wynagrodzenia, trybu czy podstawy jego ustalania, gdy jedna ze stron – np. pracodawca – w ogóle zaprzecza istnieniu lub podstawie prawnej danego świadczenia, to jedynym organem kompetentnym do weryfikacji spornych roszczeń ze stosunku pracy jest sąd pracy. Tymczasem zaskarżony nakaz i późniejsza decyzja Okręgowego Inspektora Pracy nakazują naliczyć i wypłacić wynagrodzenia zasadnicze w kwotach nie niższych niż wyliczone, odpowiadające najniższym wynagrodzeniom dla danych grup zawodowych. Taki zapis sugeruje obowiązek wypłaty tych kwot w pełnej wysokości, zamiast różnicy pomiędzy należnymi, wymagalnymi i niespornymi kwotami wynikającymi z łączącej strony umowy o pracę lub z mocy ustawy a kwotami, które zostały już wypłacone. Ani nakaz inspektora pracy, ani decyzja OIP nie wyjaśniają, czy i jakie kwoty wynagrodzeń już zostały wypłacone. W dodatku nakazano wyliczenie i zapłatę kwot wynagrodzeń zasadniczych według wskazań ustawowych, które nie mają związku z rzeczywistymi należnościami poszczególnych pracowników – bo takowych nie ustalono. Takie rozstrzygnięcia naruszają prawo i powinny zostać uchylone – stwierdził w konkluzji wyroku WSA. ©℗

orzecznictwo

Michał Culepa