Interpretacja indywidualna z dnia 28 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.128.2026.2.SM
Obowiązek podatkowy w VAT powstaje w momencie otrzymania informacji od Kontrahenta o wysokości należnego wynagrodzenia, gdyż dopiero wtedy usługa może być uznana za wykonaną. Zastosowanie ogólnej zasady z art. 19a ust. 1 Ustawy o VAT jest właściwe, biorąc pod uwagę uwarunkowania umowne i regulacyjne.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
11 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 8 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu świadczonych przez Wnioskodawcę Usług na podstawie Umowy. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 26 maja 2026 r. (według wpływu). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Polsce, podlegającą w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Spółka jest również czynnym podatnikiem VAT, wprowadzonym do rejestru VAT w dniu (…).
Wnioskodawca jest (…). Od roku (…) Spółka figuruje w rejestrze przedsiębiorców KRS pod obecną nazwą (…) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka (…). W zakres oferowanych wyrobów wchodzą (…).
Ze względu na produkcyjny charakter działalności gospodarczej Wnioskodawcy, wykazuje on znaczne zapotrzebowanie na energię elektryczną. W związku z tym Spółka otrzymała propozycję zawarcia umowy z podmiotem niepowiązanym, tj. (…) (dalej: „Kontrahent”, „Agregator”), która pozostaje czynnym podatnikiem VAT, zarejestrowanym (…) na świadczenie odpłatnej usługi (…). Program (…) to mechanizm, który pozwala zwiększyć stabilność działania Krajowego Systemu Elektroenergetycznego i zabezpieczyć go na wypadek niedoborów mocy wytwórczych energii. Usługa ta zakłada dobrowolne i krótkoterminowe obniżenie zużycia energii elektrycznej przez firmy lub przesunięcie w czasie jej poboru na polecenie operatora systemu, (…). Zarówno Wnioskodawca, jak i Kontrahent są uczestnikami rynku mocy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 610 z późn. zm., dalej: „Ustawa o RM”). Wnioskodawca jest uczestnikiem o charakterze jednostki fizycznej rozumianej jako wyodrębniony zespół urządzeń technicznych wraz z przyporządkowanymi im punktami pomiarowymi w systemie. Kontrahent natomiast pełni funkcję dostawcy mocy w rozumieniu art. 2 pkt 4 Ustawy o RM, czyli właściciela jednostki rynku mocy, będącego właścicielem jednostek fizycznych tworzących jednostkę rynku mocy lub podmiotem upoważnionym przez właścicieli tych jednostek fizycznych do dysponowania nimi na rynku mocy.
Istotą rynku mocy jest możliwość żądania przez operatora sieci elektroenergetycznej (…), aby dostawcy energii zapewniali utrzymanie poziomu mocy w sieci elektroenergetycznej w sytuacjach zwiększonego zapotrzebowania na nią (dalej: „Obowiązek Mocowy”). Utrzymanie poziomu mocy w sieci może polegać na wytworzeniu energii i wprowadzeniu jej do sieci, albo redukcji zapotrzebowania na energię.
Kontrahent jako Agregator … (rolą Agregatora … jest przejęcie wszelkich formalności, obsługa techniczna i ryzyka związanego z nieudaną redukcją) może być zobowiązany do podjęcia działań w celu spełnienia Obowiązku Mocowego w dwóch przypadkach. Po pierwsze w tzw. Okresach Przywołania, w czasie których Kontrahent jest zobowiązany do dostarczenia zakontraktowanej mocy na wezwanie … (między innymi poprzez redukcję zapotrzebowania). Okresy Przywołania liczone są w godzinach, zaś powodują je m.in. okoliczności, w których nadwyżka mocy w sieci jest niższa od poziomów wymaganych przepisami Ustawy o RM. Drugim zdarzeniem związanym z faktycznym spełnieniem Obowiązku Mocowego jest tzw. Testowy Okres Przywołania (dalej: „TOP”), kiedy to Kontrahent może zostać w dowolnym momencie wezwany do dostarczania zakontraktowanej mocy, celem sprawdzenia jego faktycznej zdolności do wypełnienia zobowiązań wynikających z Obowiązku Mocowego w sytuacji wystąpienia Okresu Przywołania. W praktyce, w przypadku redukcji zapotrzebowania na energię elektryczną kluczową rolę odgrywają ostateczni odbiorcy energii. Są oni bowiem w stanie w najskuteczniejszy sposób, we własnym zakresie, zmniejszyć generowane w danym momencie zapotrzebowanie na prąd.
Mając powyższe na względzie, Kontrahent w ramach prowadzonej przez niego działalności zawiera umowy … (…) z odbiorcami energii w celu zapewnienia możliwości wywiązania się z Obowiązku Mocowego.
Do zawarcia takiej umowy pomiędzy Kontrahentem a Wnioskodawcą doszło w dniu (…) (dalej: „Umowa”). Zgodnie z jej postanowieniami, Umowa weszła w życie w dniu (…), tj. od tego to momentu Spółka zacznie świadczyć usługi na rzecz Kontrahenta.
Na mocy przedmiotowej umowy Wnioskodawca zobowiązał się do pozostawania – od dnia (…) – w gotowości do wykonania redukcji zapotrzebowania na energię elektryczną (dalej: „Usługi”). Pozostawanie w gotowości do redukcji zapotrzebowania obejmuje również obowiązek faktycznej redukcji zapotrzebowania na żądanie Kontrahenta. Umowa określa maksymalną ilość godzin, w których Spółka będzie zobowiązana do redukcji zapotrzebowania w ciągu roku, a także maksymalną długość jednorazowej redukcji. Wnioskodawca nie będzie posiadał uprzedniej wiedzy o konieczności zrealizowania redukcji zapotrzebowania na energię. O konieczności takiej informowany jest przez Kontrahenta niezwłocznie, w przypadku Okresów Przywołania oraz TOP, każdorazowo z wyprzedzeniem co najmniej (…). W praktyce nie jest on zatem w stanie ustalić wymiaru i intensywności świadczenia Usług z wyprzedzeniem. Jednocześnie należy wskazać, że redukcja zapotrzebowania nie jest możliwa bez wcześniejszego powiadomienia Spółki.
Z tytułu świadczenia Usług w zakresie pozostawania w gotowości do redukcji zapotrzebowania oraz redukcji w Okresach Przywołania, Wnioskodawca otrzyma kwartalne wynagrodzenie, składające się z części podstawowej, oraz korekt i premii (dalej: „Wynagrodzenie”).
Podstawowa część tego Wynagrodzenia, przysługująca zgodnie z postanowieniami Umowy … za pozostawanie w gotowości do redukcji zapotrzebowania, jest równa iloczynowi:
(…)
Zgodnie z postanowieniami Umowy Moc Akceptowana to przedstawiona zgodnie z najlepszą wiedzą wartość szacunkowa oczekiwanej wielkości mocy redukcji zapotrzebowania na energię, która jest szacowana w oparciu o dane uzyskane przez Kontrahenta. Część podstawowa Wynagrodzenia, wypłacana będzie zatem nawet w sytuacji, kiedy w danym kwartale faktycznie nie wystąpią żadne redukcje mocy.
Jednocześnie Wnioskodawca podkreśla, że ww. część wynagrodzenia przysługująca Spółce za pozostawanie w gotowości do redukcji zapotrzebowania może zostać:
‒pomniejszona o korekty z tytułu niedyspozycyjności Spółki, a także niewykonanych lub nie w pełni wykonanych przez nią redukcji zapotrzebowania (dalej: „Korekty”), jak również
‒powiększona o premię za wykonanie redukcji zapotrzebowania w większym zakresie, niż wynikało to z żądania Kontrahenta (taka sytuacja jest uzgadniana każdorazowo przez strony i realizowana tylko w sytuacjach niezbędnych ze względów operacyjnych dla Kontrahenta).
Zarówno część podstawowa, jak i Korekty, a także premia, są obliczane zgodnie ze szczegółowymi zasadami wyrażonymi w formie wzorów matematycznych, w oparciu o takie zmienne parametry jak moc redukcji, czy wielkość niedyspozycyjności Wnioskodawcy niezgłoszona Kontrahenta, a przezeń odnotowana.
Na potrzeby niniejszego wniosku należy dodatkowo, w sposób uproszczony, podkreślić, że niedyspozycyjność Spółki jest definiowana w Umowie jako pełny lub częściowy brak możliwości wykonania obowiązku mocowego przez Spółkę w wysokości Mocy Akceptowalnej. Same postanowienia umowne zakładają, że niedyspozycyjność taka może być zgłoszona przez Spółkę, jak i wystąpić bez uprzedniego zgłoszenia. Sam fakt uprzedniego zgłoszenia wpływa jedynie na dotkliwość Korekt dla Spółki.
Wnioskodawca podkreśla przy tym, że powyższe wartości Korekt nie stanowią osobnych wierzytelności, które Kontrahent potrąca z przysługującym Spółce Wynagrodzeniem. Kwoty te nie mogą być przez Kontrahenta odrębnie dochodzone, lecz stanowią kluczowy element kalkulacyjny w ramach uzgodnionego pomiędzy stronami mechanizmu kontraktowego.
Innymi słowy przysługujące Spółce Wynagrodzenie (odpowiadające powstającym po jej stronie wierzytelnościom, zapłaty których Spółka będzie mogła oczekiwać od Kontrahenta) będzie za każdym razem wynikiem powyższych operacji matematycznych. Spółka nie będzie natomiast w żadnym przypadku dłużnikiem Kontrahenta z tytułu korekt związanych z niedyspozycyjnością lub wynikających z niewykonanych lub nie w pełni wykonanych redukcji zapotrzebowania.
Jednocześnie Spółka zakłada, że w trakcie wykonywania Umowy mogą wystąpić sytuacje, w których należne za dany kwartał Wynagrodzenie będzie w praktyce równe ww. części podstawowej – należnej wyłącznie za pozostawanie w gotowości – lub też równe części podstawowej powiększonej o premię za zwiększone wykonanie redukcji zapotrzebowania.
Podsumowując powyższe, Wynagrodzenie będzie w znacznej części wypłacane za gotowość Spółki do przeprowadzenia redukcji zapotrzebowania na energię elektryczną. Jednocześnie – o czym szerzej w dalszej części niniejszego wniosku – Spółka nie będzie w stanie obliczyć sumy wynagrodzenia do momentu otrzymania stosownych informacji przez Kontrahenta, w tym w odniesieniu do kwartałów, w których nie wystąpią zdarzenia uzasadniające stosowanie przez kontrahenta Korekt.
Z kolei, z tytułu świadczenia Usług związanych z redukcją zapotrzebowania w ramach Testowych Okresów Przywołania, Spółce przysługiwać będzie kwartalny zwrot kosztów uzasadnionych, związanych z przeprowadzeniem TOP (dalej: „Wynagrodzenie za TOP”). Należy podkreślić, że wysokość Wynagrodzenia za TOP wbrew jego literalnej nazwie nie ma żadnego związku z kosztami faktycznie poniesionymi przez Wnioskodawcę jako jednostkę fizyczną Kontrahenta. Jest ono bowiem obliczane na podstawie iloczynu:
(…)
Zgodnie z postanowieniami umownymi pomiędzy Spółką a Kontrahentem, rozliczenia z tytułu świadczenia usług dokonywane będą na podstawie danych pomiarowo-rozliczeniowych pozyskiwanych zgodnie z aktualnym Regulaminem Rynku Mocy w rozumieniu art. 83 Ustawy o RM (dalej: „Regulamin”). Dane dot. Usług zbierane będą przez zainstalowane u Wnioskodawcy liczniki stacjonarne, które mogą zostać uzupełnione – stosownie do postanowień umownych – o urządzenia służące automatycznemu przesyłaniu danych do Kontrahenta.
Podkreślić przy tym należy, że sposób pozyskiwania danych na potrzeby weryfikacji wykonania obowiązku mocowego został wyraźnie uregulowany w Regulaminie Rynku Mocy. Zgodnie z pkt 18.4.1. Regulaminu Rynku Mocy, podstawą do rozliczenia wykonania obowiązku mocowego jednostki rynku mocy przyłączeniowej są dane pomiarowo-rozliczeniowe dostarczane (…) przez operatorów systemu dystrybucyjnego. Dane te są udostępniane dostawcom mocy (w tym Kontrahentowi), zgodnie z pkt 16.9.2. Regulaminu, w trybie podstawowym za pośrednictwem rejestru w terminie do 7 dnia roboczego miesiąca następującego po miesiącu referencyjnym.
Ponadto, zgodnie z pkt 16.9.5. Regulaminu, (…) przekazuje dostawcom mocy (w tym Kontrahentowi) dane pomiarowo-rozliczeniowe dotyczące dysponowanych przez nich jednostek mocy do 7 dnia roboczego miesiąca kolejnego po następującym po miesiącu referencyjnym (m+2). W tym zakresie dostawcom mocy przysługuje, zgodnie z pkt 16.9.6. Regulaminu, prawo do zgłoszenia zastrzeżeń, które są ostatecznie rozstrzygane przez (…) do 5 dnia trzeciego miesiąca po miesiącu referencyjnym (m+3).
Jakkolwiek ww. regulacje nie odnoszą się wprost do stosunków pomiędzy dostawcami mocy a odbiorcami energii, to ustalają wprost sposób wywiązywania się przez Kontrahenta z jego własnych zobowiązań względem (…). Umowa z kolei, jak zostało wskazane powyżej, stanowi z perspektywy Kontrahenta instrument do wywiązania się z tych zobowiązań.
Zarówno Wynagrodzenie, jak i Wynagrodzenie za TOP będą należne za każdy zakończony kwartał kalendarzowy, a także zostaną wykazane na jednej fakturze. W terminie do 5 dni roboczych po zakończeniu kwartału Spółka otrzyma raport, określający jej ilość godzin dyspozycyjności i zredukowanej energii z tego okresu (dalej: „Raport”). Następnie w terminie 5 dni od jego otrzymania, Spółka będzie mieć możliwość zgłoszenia ewentualnych uwag do Raportu. Jednocześnie należy podkreślić, że informacje zawarte w Raporcie nie są wystarczające do obliczenia należnego za dany kwartał Wynagrodzenia, służyć będą wyłącznie rozeznaniu się przez Spółkę w zakresie prawidłowości rozpoznania przez Kontrahenta najbardziej podstawowych parametrów świadczenia Usług. Najpóźniej do 14 dnia miesiąca następującego po zakończonym kwartale Spółka otrzymywać będzie szczegółowe dane do wystawienia faktury za ten zakończony kwartał, w tym finalną kwotę wynagrodzenia, którą uwzględni na fakturze (dalej: „Dane”). Płatność wynagrodzenia na rzecz Spółki nastąpi natomiast co kwartał kalendarzowy, w terminie 45 dni po zakończeniu każdego kwartału.
Podkreślić należy, że ww. Dane będą niezbędne w celu ustalenia wysokości przysługującej Spółce podstawowej części Wynagrodzenia, wartości Korekt, premii za zwiększone wykonanie redukcji zapotrzebowania, a zatem ostatecznie – wysokości należności przysługującej względem Kontrahenta. Podobnie w przypadku Wynagrodzenia za TOP Dane pozyskiwane od Kontrahenta będą kluczowe dla Spółki jako podmiotu nieposiadającego danych dotyczących niedyspozycyjności pozostałych jednostek fizycznych w jednostce mocy Kontrahenta.
Podsumowując powyższe, Wnioskodawca wskazuje, że do momentu uzyskania informacji od Kontrahenta, nie będzie on dysponować danymi, które pozwoliłyby mu na samodzielne obliczenie całkowitego wynagrodzenia (tj. Wynagrodzenia i Wynagrodzenia za TOP) z tytułu świadczenia Usług.
Pytanie
Czy obowiązek podatkowy w VAT z tytułu świadczonych przez Wnioskodawcę Usług na podstawie Umowy powstaje w momencie otrzymania informacji od Kontrahenta o wysokości należnego wynagrodzenia (tj. w chwili otrzymania Danych)?
Państwa stanowisko w sprawie
W ocenie Wnioskodawcy, obowiązek podatkowy w VAT z tytułu świadczonych przez Wnioskodawcę Usług na podstawie Umowy powinien powstać w momencie otrzymania informacji od Kontrahenta o wysokości należnego wynagrodzenia (tj. w chwili otrzymania Danych).
Uzasadnienie własnego stanowiska Wnioskodawcy
Zgodnie z art. 19a ust. 1 Ustawy o VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.
Możliwość zastosowania szczególnych przepisów dot. momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT.
Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w opisanym powyżej stanie faktycznym oraz zdarzeniu przyszłym nie będzie miał zastosowania żaden przepis szczególny, w tym:
‒art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a Ustawy o VAT (dot. dostaw energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego),
‒art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. b tiret 6 Ustawy o VAT (dot. usług dystrybucji energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego), oraz
‒art. 19a ust. 3 Ustawy o VAT (dot. usług ciągłych, dla których w związku z ich świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń).
W odniesieniu do pierwszych dwóch przepisów Wnioskodawca podkreśla, że Usługi będące przedmiotem niniejszego wniosku nie polegają na dostawie energii w jakiejkolwiek formie lub gazu przewodowego, jak również na ich dystrybucji.
Z kolei, w odniesieniu do art. 19a ust. 3 Ustawy o VAT, należy wskazać na następujące argumenty przemawiające za brakiem zastosowania ww. przepisu.
W praktyce interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej zostało przyjęte stanowisko, zgodnie z którym pojęcie „sprzedaży o charakterze ciągłym” należy odnosić do świadczeń podatnika, które obejmują pewne stałe zachowania w czasie trwania stosunku obligacyjnego, zaspokajające potrzeby usługobiorcy poprzez ich trwałe wykonywanie. Tak przykładowo w interpretacji indywidualnej z dnia 4 czerwca 2025 r., znak: 0114-KDIP4-2.4012.611.2025.3.MMA, wskazano, że „w zobowiązaniu ciągłym nie da się wyróżnić powtarzających się odrębnych czynności, które można byłoby zakwalifikować jako świadczenie samodzielne w określonym momencie (czasie). Innymi słowy, w przypadku świadczenia ciągłego nie sposób stwierdzić, że zostało ono zrealizowane w konkretnej dacie, ponieważ jest ono realizowane stale - stan realizacji świadczenia trwa - przez określony czas”.
Mając na względzie powyższą wykładnię, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że będące przedmiotem niniejszego wniosku Usługi nie należy klasyfikować jako usługi wykonywane w sposób ciągły, a zatem również jako usługi podlegające regulacji zawartej w art. 19a ust. 3 Ustawy o VAT.
W tym zakresie należy przede wszystkim podkreślić, że w ramach Umowy Wnioskodawca zobowiązał się do wykonania określonych świadczeń, które z perspektywy Kontrahenta łącznie realizują cel Umowy – tj. pozwalają Kontrahentowi wywiązać się z ciążącego na nim Obowiązku Mocowego.
Podstawowym świadczeniem w tym zakresie jest obowiązek Spółki do pozostawania w gotowości do redukcji zapotrzebowania poboru mocy. Ponadto swoistym elementem pochodnym tego świadczenia, urzeczywistniającym gotowość Spółki, jest faktyczne dokonanie redukcji zapotrzebowania poboru mocy w razie wystąpienia określonych w Umowie zdarzeń (m.in. w razie ogłoszenia przez (…) okresu przywołania lub testowego okresu przywołania).
Usługi te, w ocenie Wnioskodawcy, powinny być jednocześnie postrzegane jako jedna całość zarówno z perspektywy postanowień umownych, jak i potrzeb zaspokajanych po stronie Kontrahenta poprzez realizację tego rodzaju Usług. Jak zostało bowiem wskazane wyżej w opisie stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego, zawarte przez Wnioskodawcę Umowa jest swoistym instrumentem do wykonania przez Kontrahenta jego własnych zobowiązań względem. W związku z powyższym konstrukcja oraz istota Usług również odzwierciedla przyjęte przez Kontrahenta obowiązki oraz jego potrzeby rynkowe.
Ponadto Wnioskodawca zwraca uwagę, że postrzegane w powyższy sposób Usługi realizowane zgodnie z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego nie będą w każdym okresie w pełni jednolite. Zgodnie z powyższym, Usługi polegają bowiem na pozostawaniu przez Wnioskodawcę w gotowości do redukcji zapotrzebowania aż do momentu wystąpienia zdarzenia prowadzącego do powstania po jego stronie obowiązku faktycznej redukcji zapotrzebowania poboru mocy (tj. realizacji skonkretyzowanych czynności w ściśle określonym czasie). Jednocześnie należy podkreślić, że ze swojej istoty Umowa nie zakłada powtarzalności ww. świadczeń w postaci faktycznej redukcji zapotrzebowania poboru mocy. Wystąpienie zdarzeń uzasadniających redukcję poboru mocy zasadniczo pozostaje niezależne od woli stron, a przyjęcie przez strony w Umowie pewnej powtarzalności (przewidywalności) w tym zakresie byłoby sprzeczne z jej istotą.
Reasumując, należy podkreślić, że świadczenie Wnioskodawcy w postaci pozostawania w gotowości do redukcji zapotrzebowania poboru mocy ma wymiar niemalże gwarancyjny – tj. polega na zapewnieniu Kontrahenta co do możliwości ograniczenia poboru mocy w określonym okresie kwartalnym oraz w określonym wolumenie, podczas gdy drugi rodzaj świadczeń polega na urzeczywistnieniu tej gwarancji w razie wystąpienia określonych zdarzeń.
Mając powyższe na względzie, nie sposób uznać, że Usługi konstytuują pewne stałe zachowania Wnioskodawcy, w ramach których nie sposób wyodrębnić określonych czynności. Jednocześnie czynności polegające na redukcji zapotrzebowania nie mogą zostać uznane za czynności, co do których w umowie z góry przyjęto ich powtarzalność.
Z uwagi na powyższe, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w opisanym powyżej stanie faktycznym oraz zdarzeniu przyszłym nie będzie miał zastosowania żaden ww. przepis szczególny określający moment powstania obowiązku podatkowego.
Ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego na zasadach ogólnych
W ocenie Wnioskodawcy, przedstawione w opisie stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego świadczenia niewątpliwie stanowią usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT. Jednocześnie Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w odniesieniu do tych usług zastosowanie będzie miała ogólna reguła ustalania momentu powstania obowiązku podatkowego wyrażona w art. 19a ust. 1 Ustawy o VAT.
W tym zakresie podkreślić należy, że ani przepisy Ustawy o VAT, ani przepisy ustawy o RM nie wskazują na moment faktycznego wykonania usług w postaci pozostawania w gotowości do redukcji poboru mocy albo wykonania faktycznej redukcji zapotrzebowania.
W praktyce przyjmuje się powszechnie, że zasadniczo usługę należy uznać za wykonaną w rozumieniu art. 19a ust. 1 Ustawy o VAT w chwili, w której dochodzi do zrealizowania wszystkich świadczeń wchodzących w jej skład (np. w wyroku NSA z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt: I FSK 1410/20).
Wnioskodawca podziela powyższe stanowisko, a jednocześnie pragnie podkreślić, że podejście takie powinno być stosowane z uwzględnieniem szczególnych okoliczności występujących w danym stanie faktycznym, jak również z uwzględnieniem uwarunkowań specyficznych dla danej branży lub rodzaju świadczonych usług.
W tym miejscu należy przytoczyć stanowisko wynikające z wyroku TSUE z dnia 2 maja 2019 r., sygn. akt: C-224/18. Jakkolwiek wyrok ten został wydany w odniesieniu do zagadnienia związanego z momentem powstania obowiązku podatkowego przy usługach budowalnych i budowlano-montażowych, to w ocenie Wnioskodawcy, sformułowane przez skład orzekający argumenty mają charakter uniwersalny w zakresie, w jakim moment powstania obowiązku podatkowego w VAT może być uzależniony od formalnego odbioru usług lub istniejących w danej dziedzinie standardów.
Zgodnie zatem z ww. wyrokiem TSUE przepisy dyrektywy Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu od wartości dodanej nie sprzeciwiają się temu, by „w wypadku braku wystawienia faktury dotyczącej świadczonych usług lub wystawienia jej z opóźnieniem formalny odbiór tej usługi był uważany za moment, w którym usługa ta została wykonana, gdy - tak jak w sprawie rozpatrywanej w postępowaniu głównym - państwo członkowskie przewiduje, że podatek staje się wymagalny z upływem terminu rozpoczynającego bieg w dniu, w którym została wykonana usługa, jeżeli, po pierwsze, formalność odbioru została uzgodniona przez strony w umowie wiążącej je postanowieniami umownymi odzwierciedlającymi rzeczywistość gospodarczą i handlową w dziedzinie, w której usługa jest wykonywana i po drugie, formalność ta stanowi materialne zakończenie usługi i ustala ostatecznie wysokość należnego świadczenia wzajemnego”.
W wyroku tym skład orzekający zauważył, że „rzeczywistość gospodarcza i handlowa stanowi podstawowe kryterium dla stosowania wspólnego systemu VAT”, które to okoliczności należy brać pod uwagę – niezależnie od powszechnego przekonania o chwili zakończenia wykonywania pewnych świadczeń (pkt 27 wyroku).
Ponadto w powołanym wyroku Trybunał zwrócił uwagę na kluczową dla danej sprawy okoliczność. W pkt 33 oraz 34 wyroku z dnia 2 maja 2019 r., sygn. akt: C-224/18 wskazano mianowicie, że nie należy zapominać o tym, że świadczenie wzajemne przysługujące usługodawcy z tytułu wykonanych usług konstytuuje podstawę opodatkowania VAT. W zakresie natomiast, w jakim nie jest możliwe określenie ww. świadczenia wzajemnego przed dokonaniem formalnego odbioru usług, podatek VAT od tych usług nie może stać się wymagany przed ich odbiorem.
Możliwość stosowania powyższych argumentów w odniesieniu do usług innych, niż usługi budowlane lub budowlane montażowe, była ponadto potwierdzona w orzecznictwie krajowych sądów administracyjnych (przykładowo w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt: I SA/Gl 898/24 – w odniesieniu do usług franczyzy).
Mając na względzie powyższe, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że wykonanie Usług, w rozumieniu art. 19a ust. 1 Ustawy VAT, nie może nastąpić wcześniej, niż w momencie, w którym zostają spełnione wszystkie przesłanki umożliwiające Spółce otrzymanie od Kontrahenta Wynagrodzenia (tj. moment, w którym dochodzi do powstania po stronie Spółki roszczenia rozumianego jako prawnie chronione żądanie spełnienia przez Kontrahenta świadczenia w postaci zapłaty Wynagrodzenia). Momentem takim w przedstawionych opisie stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego jest chwila otrzymania przez Wnioskodawcę Danych, zawierających wszelkie informacje pozwalające na zgodne z umową wystawienie faktury, które to dane mają być przekazywane Spółce do 14 dnia miesiąca następującego po zakończeniu kwartału. Przed tym momentem po stronie Spółki nie istnieje bowiem żadne roszczenia pieniężne, które mogłoby konstytuować podstawę opodatkowania.
Wnioskodawca zwraca ponadto uwagę, że jakkolwiek z perspektywy Spółki wiążący ją sposób i terminy ustalania Wynagrodzenia wynikają bezpośrednio z postanowień Umowy, to w praktyce przede wszystkim otoczenie regulacyjne w zakresie rynku mocy determinuje kształt tych postanowień. Tryb gromadzenia danych liczbowych stanowiących podstawę do ustalenia Wynagrodzenia (tj. danych pomiarowo-rozliczeniowych) został bowiem wyraźnie uregulowany w aktach normatywnych, których treści nie ustala ani Spółka, ani Kontrahent. Uzgodnienia umowne pomiędzy stronami mogą zatem jedynie podążać za regulacjami rynkowymi.
Jak zostało wskazane powyżej w opisie stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego, obowiązujący każdego uczestnika rynku mocy Regulamin wprost ustala tryb gromadzenia danych pomiarowo-rozliczeniowych (pkt 18.4 Regulaminu) oraz kategorie podmiotów uprawnionych do pozyskiwania informacji o tych danych (pkt 16.9. Regulaminu).
W tym miejscu Wnioskodawca po raz kolejny podkreśla, że:
‒w świetle ww. regulacji nie jest on podmiotem uprawnionym do gromadzenia danych pomiarowo rozliczeniowych (w tym zakresie wyłączne kompetencje przysługują ..., który otrzymuje tego rodzaju dane od operatorów systemu dystrybucyjnego), a ponadto
‒nie jest podmiotem uprawnionym na gruncie pkt 16.9. Regulaminu do otrzymywania od ... danych pomiarowo-rozliczeniowych; uprawnienie takie zastrzeżone jest bowiem wyłącznie na rzecz dostawców mocy.
Jak zostało natomiast wskazane w opisie stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego, Kontrahent Spółki pełni funkcje dostawcy mocy, a zatem jako jedyny w ramach wiążącego strony stosunku zobowiązaniowego ma zdolność do otrzymywania informacji pomiarowo-rozliczeniowych.
Należy zatem podkreślić, że po stronie Wnioskodawcy zachodzi obiektywna niemożność pozyskania informacji pozwalających na określenie wysokość należnego mu Wynagrodzenia. Informacja ta pochodzi w całości od Kontrahenta.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że przedmiotowa Usługa wykonana w ramach Umowy będzie nabywała cech odpłatnego świadczenia podlegającego opodatkowaniu VAT dopiero w chwili uzyskania od Kontrahenta Danych, pozwalających na określenie wysokości Wynagrodzenia.
Chwila ta będzie zatem jednocześnie determinowała moment powstania obowiązku podatkowego na gruncie art. 19a ust. 1 Ustawy VAT.
Na koniec Wnioskodawca podkreśla, że przedstawione powyżej stanowisko znajduje również potwierdzenie w świetle interpretacji indywidualnych wydanych przez Organ w odniesieniu do niemalże identycznego lub zbliżonego stanu faktycznego, w tym m.in. w:
‒interpretacji indywidualnej z dnia 14 grudnia 2022 r., znak: 0111-KDIB3-1.4012.404.2022.3.IK, tut. Organ potwierdził stanowisko podatnika, że momentem rozpoznania obowiązku podatkowego z tytułu wykonania obowiązku mocowego przejętego na rynku wtórnym od innego producenta energii jest okres, w którym operator systemu przesyłowego informuje podatnika o wysokości przysługującego mu wynagrodzenia (w tym bowiem momencie – zgodnie z art. 19a ust. 1 Ustawy o VAT – dochodzi do wykonania usługi obowiązku mocowego).
‒interpretacji indywidualnej z dnia 29 listopada 2023 r., znak: 0111-KDIB3-1.4012.654.2023.1.IK, tut. Organ potwierdził stanowisko podatnika, że obowiązek podatkowy w VAT z tytułu wykonania redukcji poboru powstaje dopiero w momencie pozytywnego rozpoznania przez operatora wniosku, albowiem dopiero w tej chwili usługodawca ma informacje o przysługującym mu wynagrodzeniu, oraz
‒interpretacji indywidulanej z dnia 27 lutego 2025 r., znak: 0113-KDIPT1-3.4012.1027.2024.1.AG, tut. Organ potwierdził stanowisko podatnika, że obowiązek podatkowy w związku z wykonaniem usług redukcji poboru powstaje dopiero w chwili otrzymania od kontrahenta informacji o należnym podatnikowi wynagrodzeniu.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – rozpatrzone.
Informuję, że obecny publikator ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług to: t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Jednocześnie podkreślam, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Odnośnie natomiast powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, zauważam, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych i należy je traktować indywidualnie.
Z kolei, odnosząc się do powołanych przez Państwa w tym wniosku wyroków sądów, wyjaśniam, że powołane wyroki są rozstrzygnięciami w indywidualnych sprawach, osadzonych w określonych stanach faktycznych i tylko do nich się zawężają. Zatem wskazane we wniosku wyroki sądów nie mają wpływu na podjęte w niniejszej interpretacji rozstrzygnięcie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
‒Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
‒Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
‒Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
‒w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
‒w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej.
