Wyrok SN z dnia 22 kwietnia 2026 r., sygn. II PSKP 203/26
1. Zawarte w art. 58 ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej upoważnienie do określenia w rozporządzeniu warunków obniżania dodatku służbowego zawiera wytyczne w rozumieniu art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, ograniczające dopuszczalne kryteria obniżenia tego dodatku wyłącznie do zakresu obowiązków służbowych i ich specyfiki. Przepis § 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 marca 2022 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej, uzależniający obniżenie „modernizacyjnej" części dodatku służbowego od ustalenia wysokości dodatku za wysługę lat z uwzględnieniem okresów nieuwzględnionych lub nieudokumentowanych (§ 2 ust. 2), wprowadza kryterium pozaustawowe i przekracza granice delegacji ustawowej. Sąd powszechny, stwierdziwszy taką sprzeczność aktu wykonawczego z ustawą, jest uprawniony na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji RP do odmowy zastosowania tego przepisu i ustalenia wysokości dodatku służbowego z jego pominięciem.
2. Do funkcjonariuszy Służby Więziennej, pozostających w administracyjnoprawnym stosunku służbowym, nie stosuje się przepisów Kodeksu pracy, a sam fakt rozpoznawania ich spraw majątkowych przez sąd pracy na podstawie art. 220 u.SW nie czyni ich sprawami z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 § 1 k.p.c. ani nie nadaje funkcjonariuszowi statusu pracownika. Roszczenie funkcjonariusza o odszkodowanie z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie może być konstruowane na podstawie art. 183a–183d k.p., lecz znajduje oparcie w art. 13 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania, z ograniczeniem do zamkniętego katalogu kryteriów dyskryminacyjnych w niej wskazanych.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła funkcjonariuszki Służby Więziennej domagającej się „modernizacyjnej" części dodatku służbowego (416 zł) stanowiącej element realizacji podwyżki uposażeń od 1 stycznia 2022 r. Pierwsze zagadnienie obejmowało dopuszczalność odmowy zastosowania przez sąd powszechny przepisu rozporządzenia (§ 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 15 marca 2022 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy SW) sprzecznego z ustawową delegacją z art. 58 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej — przez wprowadzenie pozaustawowego kryterium obniżenia dodatku służbowego (uwzględnienia dodatku za wysługę lat). Drugie dotyczyło podstawy prawnej roszczeń funkcjonariusza o odszkodowanie z tytułu naruszenia zasady równego traktowania — czy mogą być one konstruowane na przepisach Kodeksu pracy, skoro sprawa jest rozpoznawana przez sąd pracy.


