Interpretacja indywidualna z dnia 18 czerwca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP3-2.4011.553.2026.2.JK3

Interpretacja indywidualna

– stanowiskow części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

• nieprawidłowe – w zakresie pyt. Nr 1,
• prawidłowe – w zakresie pyt. Nr 2.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

A. Sp. z o.o. [dalej: Spółka lub Wnioskodawca] została utworzona przez Skarb Państwa na podstawie (...) [dalej: ustawa o (...) w celu realizacji projektu (...). Projekt ten ma na celu zapewnienie przygotowania i realizacji inwestycji obejmującej budowę (...) w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 399). Jedynym udziałowcem Spółki, posiadającym 100% udziałów w jej kapitale zakładowym, jest Skarb Państwa.

Na obecnym etapie realizacji projektu, Spółka pozyskuje nieruchomości niezbędne do jej realizacji ww. inwestycji.

Zgodnie z art. (...) ustawy o (...) Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może wskazać gminy lub ich części, na których terenie, w celu przygotowania obszaru Inwestycji oraz zapewnienia optymalnych warunków rozwoju społeczno-gospodarczego oraz przestrzennego na obszarze otoczenia (...), stosowane będą szczególne zasady gospodarowania nieruchomościami, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz realizacji inwestycji (...), określając: (...).

Na podstawie ww. przepisu, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z 14 listopada 2022 r. w sprawie gmin, na terenie których będą stosowane szczególne zasady gospodarowania nieruchomościami, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz realizacji inwestycji celu publicznego w zakresie (...) [dalej: Rozporządzenie].

Stosownie do treści art. (...) ustawy o (...), szczególne zasady nabywania nieruchomości obejmują: (...)

- oraz wypłaty rekompensaty w związku ze spadkiem zdolności kredytowej zbywcy nieruchomości (dalej: Rekompensata).

Zgodnie z art. (...) ustawy o (...), w celu wypłaty Rekompensaty Spółka ocenia jego zdolność kredytową na dzień zbycia nieruchomości na rzecz Spółki jako wynik porównania stałych rat kredytowych przy stopach procentowych w dniu zaciągania kredytu przez zbywcę i stopach procentowych w dniu zbycia nieruchomości na rzecz spółki celowej, przyjmując założenie, że pozostałe warunki kredytowe zawarte w umowie kredytowej pozostają na tym samym poziomie. Rekompensata stanowi różnicę pomiędzy ceną, za którą nieruchomość została zbyta Spółce, a sumą wolnych środków pieniężnych pozostałych po spłacie zadłużenia i zdolności kredytowej wyliczonej na dzień zbycia nieruchomości na rzecz Spółki.

Celem wprowadzenia Rekompensaty było zrekompensowanie różnicy pomiędzy zmieniającą się wysokością stóp procentowych, a tym samym pomiędzy zdolnością kredytową zbywcy nieruchomości w dniu zakupu tej nieruchomości a zdolnością kredytową w dniu podpisania umowy zbycia nieruchomości na rzecz Spółki. Biorąc pod uwagę, iż w przypadku umów kredytowych podpisywanych w przeszłości zdolność kredytowa była liczona na podstawie innego oprocentowania, inna była także wysokość rat płaconych przez kredytobiorcę oraz zmianę zdolności kredytowej zbywcy w obecnym stanie faktycznym ustawodawca przewidział możliwość wypłaty Rekompensaty - tak aby zbywca mógł kupić nieruchomość o podobnym standardzie do nieruchomości zbywanej.

Należy przy tym podkreślić, że nieruchomości, których właściciele są uprawnieni do otrzymania Rekompensaty znajdują się na obszarze realizacji projektu (...) lub w ich bliskim sąsiedztwie. Ich zbycie na rzecz Spółki nie jest zwyczajną transakcją nieruchomościową, ponieważ w kolejnych latach te okolice przejdą gruntowną przemianę, która może uniemożliwić korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób. Ponadto, znaczna część nieruchomości jest objęta decyzją lokalizacyjną na podstawie, której - w przypadku braku dobrowolnej sprzedaży - może dojść do ich wywłaszczenia.

Obecnie, z przyczyn ostrożnościowych, Spółka wypłacając Rekompensatę wystawia na rzecz odbiorców PIT-11 i nie pobiera zaliczek na podatek z tego tytułu.

W wyniku powyższego po stronie Wnioskodawcy powstała wątpliwość dotycząca określenia skutków podatkowych oraz obowiązków Spółki z tytułu wypłaty Rekompensaty na gruncie przepisów ustawy o PIT.

Pytania

1. Czy wypłata Rekompensaty podlega zwolnieniu przedmiotowemu przewidzianemu w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT i w związku z czym Spółka nie jest zobowiązana do sporządzania informacji o wysokości przychodów oraz przesyłania jej podatnikowi i właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego?

2. W przypadku uznania stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 za nieprawidłowe – czy wypłacając Rekompensatę na Spółce ciąży obowiązek sporządzenia informacji o wysokości przychodów i przesłania jej podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu, o czym mowa w art. 42a ust. 1 ustawy o PIT?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad. 1. W ocenie Wnioskodawcy, Rekompensata podlega zwolnieniu przedmiotowemu określonemu w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, w wyniku czego na Spółce nie ciąży obowiązek sporządzenia informacji o wysokości przychodów i przesłania jej podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu. Ustawą (...) do art. 21 ustawy o PIT dodane zostały nowe kategorie przychodów podlegające zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29aa ustawy o PIT wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego zgodnie z art. 58 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1354 oraz z 2022 r. poz. 807, 1079, 1390 i 1846) oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, o którym mowa w art. 29b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym, lub sprzedaży nieruchomości na szczególnych zasadach, określonych w art. 29b ust. 1 pkt 2 tej ustawy; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości;

Z kolei, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29ab ustawy o PIT przychody z tytułu renty, o której mowa w art. 29c ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w tym przepisie, nabył jej własność w okresie 2 lat przed zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości ceny zbycia nieruchomości.

Zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29aa ustawy o PIT, ma zastosowanie również do podatników rozliczających się ryczałtowo co zrównuje sytuację podatników znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej, ale rozliczających się na różnych zasadach.

W powyższym przepisie ustawodawca wprost wymienił przychody podlegające zwolnieniu, mogące powstać po stronie osoby fizycznej w związku ze zbyciem nieruchomości, w tym przychody ze sprzedaży nieruchomości (...). Zwolnienie nie zostało przewidziane dla przychodów z tytułu Rekompensat, ustalanej (...). W ocenie Spółki, Rekompensata stanowi świadczenie odrębne w stosunku do przychodu uzyskanego z tytułu sprzedaży nieruchomości, wobec czego nie może korzystać z powyższego zwolnienia.

Ponadto, ustawodawca w art. 21 ust. 1 pkt 29ab zwolnił z podatku rentę z tytułu zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej na warunkach określonych w art. (...)

Pomimo tego, w ustawie o PIT Rekompensata nie została wprost wskazana w katalogu zwolnień. Mimo to, zdaniem Wnioskodawcy, Rekompensata korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT.

Zgodnie z treścią przepisu wolne od podatku są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opar-tych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465 oraz z 2024 r. poz. 878, 1222, 1871 i 1965), z wyjątkiem:

a)określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

b)odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

c)odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozo-stającym w stosunku służbowym,

d)odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

e)odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

f)odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,

g)odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT nie definiuje pojęcia odszkodowania lub zadośćuczynienia, wobec czego należy w tym przypadku posiłkować się wydanym dotychczas orzecznictwem. Przykładowo, jak stwierdzono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2023, sygn. III SA/Wa 1804/22: W odniesieniu do pojęcia "odszkodowania" na gruncie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. ukształtował się pogląd, że dotyczy ono wyłącznie odszkodowania mającego na celu naprawienie szkody rzeczywistej (damnum emergens). Specyfika prawa podatkowego nakazuje inaczej traktować odszkodowanie z tytułu poniesio-nych strat (damnum emergens) i odszkodowanie z tytułu utraconego zysku (lucrum cessans). Rekompensata poniesionych strat ma natomiast służyć nie uzyskaniu, lecz odzyskaniu utraconego ma-jątku. Celem zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. jest więc uniknięcie sytuacji, w której do poszkodowanego nie trafiłaby w całości równowartość uszczerbku w majątku, a stałoby się tak wówczas, gdyby odszkodowanie w tym zakresie podlegało opodatkowaniu.

W ocenie Spółki, Rekompensata posiada charakter odszkodowawczy, mający na celu pokrycie uszczerbku o charakterze majątkowym. Zbywca korzystający z Rekompensaty zaciągając kolejne zobowiązanie kredytowe czyni to na gorszych warunkach niż uczyniłby to w sytuacji, gdy nie zostałby objęty działaniami Spółki. Oznacza to, że koszt kredytu po stronie zbywcy będzie wyższy niż w sytuacji, w której nie zbywałby nieruchomości. Jego majątek wskutek działań Spółki zostanie dodatkowo uszczuplony. Utrata zdolności kredytowej oznacza, że zbywający mógłby uzyskać kredyt na gorszych zasadach lub w ogóle nie mógłby uzyskać kredytu na nieruchomość o takiej wartości, jaką mógłby nabyć bez zbywania nieruchomości na rzecz Spółki.

Zdaniem Spółki oznaczałoby to uszczuplenie majątku zbywającego albo przez podwyższone koszty kredytu albo niemożność nabycia nieruchomości o takiej samej wartości. Zważając na powyższe należy uznać, że Rekompensata posiada charakter odszkodowawczy.

Niewątpliwie Rekompensata spełnia również drugi warunek wskazany w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, tj. jej wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnej ustawy. Jak zostało wskazane w stanie faktycznym, art. (...) ustawy o (...) wskazuje sposób w jaki należy wyliczyć wartość Rekompensaty. Jednocześnie Rekompensata nie została wskazana w katalogu wyjątków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Spółki Rekompensata podlega zwolnieniu określonemu w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT.

Jednocześnie, zdaniem Spółki ustawa o PIT ani żaden inny akt prawny nie obliguje płatnika do sporządzenia oraz przesyłania do podatnika i właściwego naczelnika urzędu skarbowego informacji o wysokości przychodów w przypadku wypłaty świadczeń zwolnionych na podstawie art. 21 ust. pkt 3 ustawy o PIT. W konsekwencji, Spółka stoi na stanowisku, że nie jest zobowiązana do sporządzania i przesyłania informacji PIT-11 w przypadku wypłaty Rekompensaty.

Ad. 2. W przypadku uznania stanowiska Spółki przedstawionego w zakresie pytania nr 1 za nieprawidłowe, tj. że wypłata Rekompensaty nie będzie mogła skorzystać z żadnego ze zwolnień przedmiotowych określonych w art. 21 ustawy o PIT, w ocenie Wnioskodawcy, na Spółce - jako podmiocie dokonującym wypłaty Rekompensaty - będzie ciążył obowiązek sporządzenie i przesłania informacji PIT-11 podatnikowi oraz właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. Jednocześnie, w ocenie Spółki, nie będzie ona zobowiązana do pobierania zaliczki na podatek PIT od wartości wypłaconej Rekompensaty, bowiem obowiązek rozliczenia dochodu wraz z zapłatą podatku spoczywać będzie na otrzymującym Rekompensatę.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT, źródłami przychodów są m. in. inne źródła. Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o PIT za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wy-mienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej m. in. w interpretacji z dnia 18 marca 2026 r. znak 0114-KDIP3-2.4011.119.2026.3.JM stwierdził że użyte w ww. przepisie sformułowanie "w szczególności", świadczy o tym, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter przykładowy i otwarty, zatem do tej kategorii należy zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Do kategorii przychodów określonych w art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy zalicza się wszystkie te przychody, które nie zostały enumeratywnie wymienione jako źródła przychodów w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy. W świetle powyższego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega dochód, uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie których mamy do czynienia z przyrostem mienia. Tak więc, podstawą uzyskania przychodów z innych źródeł mogą być wszelkie czynności, w wyniku których następuje po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe.

Stosownie do powyższego, w przypadku, gdy Rekompensata nie zostanie uznana za świadczenie zwolnione na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, jej wypłata powinna zostać zakwalifikowana jako przychód z innych źródeł.

W związku z powyższym, stosownie do art. 42a ust. 1 ustawy o PIT, zgodnie z którym osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.

Powyższe nie odnosi się do dochodów (przychodów) podlegających zwolnieniom przedmiotowym enumeratywnie wymienionym w art. 21 ustawy o PIT. Mając na uwadze powyższe, zakładając że wypłata Rekompensaty nie będzie mogła skorzystać z żadnego ze zwolnień przedmiotowych określonych w art. 21 ustawy o PIT, w związku z czym na Spółce, jako podmiocie dokonującym wypłaty Rekompensaty, czyli świadczenia z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, od których nie jest obowiązana pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, będzie ciążył obowiązek sporządzenia informacji PIT-11 o wysokości przychodów beneficjenta świadczenia i przesłania jej podatnikowi oraz właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. Jednocześnie, obowiązek rozliczenia dochodu wraz z zapłatą podatku spoczywać będzie na osobie fizycznej będącej beneficjentem Rekompensaty we własnym zakresie na podstawie otrzymanej od Spółki informacji PIT-11.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwa we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

W oparciu o powyższy przepis, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.

Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, realną korzyścią majątkową podatnika. Ustawodawca przyjął zasadę, że przychodami są:

1) pieniądze i wartości pieniężne, które:

·zostały otrzymane przez podatnika – czyli takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”

·zostały postawione do dyspozycji podatnika – czyli takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika;

2) wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń – czyli takie przysporzenia majątkowe, które mają postać:

·świadczeń w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa);

·nieodpłatnych świadczeń innych niż świadczenia w naturze (np. otrzymane usługi).

Na mocy art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy źródłami przychodów są inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Sformułowanie „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Na podstawie art. 42a ust. 1 cytowanej ustawy:

Ze złożonego przez Państwa wniosku wynika, że powzięli Państwo wątpliwość, czy wypłata rekompensaty w związku ze spadkiem zdolności kredytowej zbywcy nieruchomości korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Należy zaznaczyć, że powyższym zwolnieniem objęte są tylko odszkodowania i zadośćuczynienia i to tylko te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, bądź z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a-g zacytowanego przepisu.

Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost ze stosownych przepisów prawa lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań.

Ponadto należy podkreślić, że ww. zwolnienie jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania co oznacza, że wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane zgodnie z wykładnią literalną. W związku z tym tylko otrzymanie odszkodowania lub zadośćuczynienia opisanego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pozwala na zastosowanie przedmiotowego zwolnienia.

Podkreślić trzeba, że zwolnienie z opodatkowania przychodów jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, co oznacza, że wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. W związku z tym tylko otrzymanie odszkodowania lub zadośćuczynienia opisanego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pozwala na zastosowanie tego zwolnienia.

Zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymaga łącznego spełnienia następujących warunków:

·otrzymane świadczenie musi być odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem,

·odszkodowanie lub zadośćuczynienie musi być przyznane na podstawie: ustawy, przepisów wykonawczych do ustawy lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, układów zbiorowych pracy lub innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy,

·wysokość bądź zasady ustalania odszkodowania lub zadośćuczynienia muszą wprost wynikać z ww. aktów,

·nie mogą zachodzić wyłączenia, o jakich mowa w lit. a-g art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z opisu sprawy wynika, że Spółka będzie dokonywać wypłaty Rekompensaty stosownie do przepisów ustawy (...) (t.j. Dz. U. (...)).

Zgodnie z art. (...) ust. 1 ww. ustawy:

Zgodnie zaś z art. (...) ust. 1 ww. ustawy o (...):

Jednakże należy zauważyć, że art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia szkody, odszkodowania czy też zadośćuczynienia. Zatem świadczenie jakim jest Rekompensata należy ocenić z uwzględnieniem znaczenia terminu „odszkodowanie” jakie nadaje mu Kodeks cywilny.

W prawie polskim nie ma uniwersalnej definicji pojęcia odszkodowania, przy czym w tym zakresie należy sięgnąć do przepisów Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym odszkodowanie dotyczy wyłącznie strat o charakterze majątkowym. Natomiast świadczenie za doznane cierpienia i naruszenia o charakterze niemajątkowym stanowi zadośćuczynienie. Zatem pojęcie odszkodowania jest odnoszone do pokrywania uszczerbków o charakterze majątkowym (szkody), a pojęcie zadośćuczynienia do pokrywania uszczerbków o charakterze niemajątkowym (krzywd).

W świetle art. 361 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071):

Według art. 415 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do art. 471 Kodeksu cywilnego:

Jak wynika z treści art. 361 § 1, art. 415 oraz art. 471 k.c. odszkodowanie to świadczenie należne poszkodowanemu od podmiotu zobowiązanego, którego celem jest naprawienie wyrządzonej szkody, przy czym szkoda ta obejmuje zarówno rzeczywistą stratę, czyli pomniejszenie majątku wskutek zaistnienia szkody (damnum emergens), jak też i utracone korzyści, które poszkodowany mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono (lucrum cessans). Warto również wskazać na jedną z podstawowych funkcji odszkodowania jaką jest funkcja kompensacyjna. Oznacza to, że odszkodowanie jest świadczeniem, które ma na celu przywrócenie w majątku poszkodowanego stanu sprzed naruszenia przez zdarzenie wyrządzające szkodę. Jednocześnie brak szkody uniemożliwia potraktowanie otrzymanego świadczenia jako odszkodowania. Do uznania czy zaistniała szkoda istotne znaczenie ma także ustalenie, czy jest ona następstwem okoliczności, z którymi prawo wiąże zaistnienie obowiązku odszkodowawczego. Jak powyżej wskazano Kodeks cywilny przewiduje, że źródłem odszkodowania może być czyn niedozwolony (art. 415 k.c.) albo niewykonanie bądź nienależyte wykonanie zobowiązania umownego (art. 471 k.c.). Co istotne zapłata odszkodowania ma na celu zapewnienie całkowitej kompensaty uszczerbku, zaś wysokość szkody jest wyznacznikiem wysokości rozmiaru odszkodowania (określa jego górną granicę). Zgodnie z zasadą restytucji, którą odzwierciedla art. 361 k.c., nie jest dopuszczalnym wskutek wypłaty odszkodowania wzbogacenie się osoby poszkodowanej.

Odnosząc się do pojęcia Rekompensaty, o którym mowa w art. (...) ustawy o (...), stwierdzić należy, że oceniając charakter tejże instytucji, to nie nosi ona cech odszkodowania, o których mowa powyżej. Przede wszystkim celem wypłaty Rekompensaty jest spadek zdolności kredytowej zbywcy nieruchomości. Jak wskazuje art. (...) stanowi ona różnicę pomiędzy ceną, za którą nieruchomość została zbyta Spółce Celowej, a sumą wolnych środków pieniężnych pozostałych po spłacie zadłużenia i zdolności kredytowej wyliczonej na dzień zbycia nieruchomości na rzecz Spółki Celowej. Stąd też uzasadnionym jest wniosek, że wypłacane świadczenie nie ma na celu naprawienia szkody, albowiem zbywca nieruchomości w istocie szkody – rozumianej jako uszczerbek majątku – nie doznał. Wypłata Rekompensaty będzie wiązała się z okolicznością, że zbywca sprzedał nieruchomość za określoną kwotę, otrzymując umówione wynagrodzenie, a następnie po spłacie zaciągniętego zadłużenia otrzyma dodatkowe środki, które mają charakter wyrównawczy, ale nie odszkodowawczy.

Okoliczność tę potwierdza przedstawiony opis stanu faktycznego. We wniosku wskazano, że „Celem wprowadzenia Rekompensaty było zrekompensowanie różnicy pomiędzy zmieniającą się wysokością stóp procentowych, a tym samym pomiędzy zdolnością kredytową zbywcy nieruchomości w dniu zakupu tej nieruchomości a zdolnością kredytową w dniu podpisania umowy zbycia nieruchomości na rzecz Spółki. Biorąc pod uwagę, iż w przypadku umów kredytowych podpisywanych w przeszłości zdolność kredytowa była liczona na podstawie innego oprocentowania, inna była także wysokość rat płaconych przez kredytobiorcę oraz zmianę zdolności kredytowej zbywcy w obecnym stanie faktycznym ustawodawca przewidział możliwość wypłaty Rekompensaty - tak aby zbywca mógł kupić nieruchomość o podobnym standardzie do nieruchomości zbywanej”.

Co także istotne wypłata świadczenia nie jest uzależniona od wystąpienia zdarzenia, z którym wiązałby się obowiązek naprawienia szkody – popełnienie czynu niedozwolonego, czy też nienależyte wykonanie zobowiązania. Nie może również umykać uwadze, że stosownie do art. (...) Spółka Celowa zawiera za odpłatnością (za cenę określoną w tym przepisie) umowę ze zbywcą nieruchomości. Zbywca w związku ze sprzedażą nieruchomości w istocie nie doznaje żadnej szkody ale dokonuje dobrowolnego przeniesienia własności nieruchomości na rzecz Spółki Celowej. Ustawodawca, dostrzegając specyficzną sytuację związaną ze spadkiem zdolności kredytowej zbywcy nieruchomości oraz by zapewnić mu możliwość zakupu podobnej do zbywanej nieruchomości, przewidział dodatkowe świadczenie pieniężne, które jak już wskazano ma jedynie charakter wyrównawczy. Stąd też Rekompensata, jako swoisty instrument wsparcia społecznego, nie stanowi ekwiwalentu za wyrządzoną szkodę lub utracone korzyści. W konsekwencji świadczenie które uzyskuje zbywca nieruchomości nie stanowi wyrównania uszczerbku majątkowego, przywrócenia w jego majątku stanu sprzed wystąpienia szkody, ale jest dodatkowym przysporzeniem, które powoduje wzbogacenie się zbywcy, co w świetle art. 361 k.c. nie jest dopuszczalne w przypadku instytucji odszkodowania.

Warto także zauważyć, że ustawa o (...) posługuje się w innych jednostkach redakcyjnych pojęciem odszkodowania. Przykładowo w art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy o (...) wskazano, że w ramach zapewnienia przygotowania i realizacji Programu Spółka Celowa w szczególności dokonuje wypłaty odszkodowania przy przejęciu z mocy prawa własności nieruchomości oraz przy ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, a także ponosi koszty ustalenia tych odszkodowań. Także i w treści innych przepisów tejże ustawy posłużono się pojęciem odszkodowania. Zabieg ten należy uznać za celowy ze strony ustawodawcy, albowiem wypłata świadczenia, nazwanego odszkodowaniem, wiąże się z przejęciem prawa własności nieruchomości wbrew woli dotychczasowego właściciela. W takim przypadku stwierdzić należy, że dochodzi do rzeczywistej straty w jego majątku poprzez pozbawienie go prawa własności. Stąd też odszkodowanie, o którym mowa w tych przepisach, jest świadczeniem, które ma rekompensować doznaną stratę, do której doszło wskutek nie dobrowolnego zawarcia umowy przez dotychczasowego właściciela nieruchomości, ale wskutek np. wydania władczego aktu administracyjnego jakim jest decyzja o wywłaszczeniu.

Reasumując świadczenie, o którym mowa w art. (...) ustawy o (...), zwane w nim Rekompensatą, nie stanowi odszkodowania, którego wysokość lub zasady ustalania wynikają z regulacji, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem wypłata Rekompensaty nie podlega zwolnieniu na podstawie ww. art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym Rekompensata stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art.. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Spółka będzie zobowiązana do sporządzania informacji o wysokości przychodów oraz przesyłania jej podatnikowi i właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.