Interpretacja indywidualna z dnia 19 czerwca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-3.4012.223.2026.4.APR

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 8 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych udzielenia pożyczki przez Powiernika działającego w imieniu własnym lecz na rachunek Powierzającego. Uzupełnili go Państwo 19 maja 2026 r. (wpływ 19 maja 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

A. sp. z o.o. z siedzibą w (...) (dalej: „Wnioskodawca” lub „Powiernik”) jest spółką prawa handlowego, prowadzącą działalność gospodarczą od 2026 r. pod numerem KRS (…). Przedmiot przeważającej działalności Wnioskodawcy jest doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i pozostałe doradztwo w zakresie zarządzania, zaś przedmiotem pozostałej działalności Wnioskodawcy są działalność spółek holdingowych i spółek pozyskujących finansowanie na rzecz innych podmiotów, pozostałe formy udzielania kredytów, kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, a także działalność central (head offices). Wnioskodawca jest podatnikiem CIT, a także czynnym podatnikiem VAT.

W ramach prowadzonej działalności Wnioskodawca m.in.:

(i)zawarł umowę powierniczą z dnia 26 marca 2026 r. (dalej: „umowa powiernicza”) z A.A. (dalej: „Powierzający”),

(ii)na podstawie której działa we własnym imieniu, lecz na rachunek i zgodnie z dyspozycjami Powierzającego, na rzecz którego Wnioskodawca nabył 12 udziałów w B. sp. z o.o. z siedzibą w (...), wpisaną do rejestru przedsiębiorców pod nr KRS (…) (dalej: „spółka operacyjna” lub „SO”), o łącznej wartości nominalnej 1.200,00 zł, stanowiących 24% kapitału zakładowego.

Przedmiot przeważającej działalności spółki operacyjnej jest wytwarzanie energii elektrycznej, zaś przedmiotem pozostałej działalności spółki operacyjnej są kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek oraz wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Profil tej działalności generuje koszty, a w przyszłości zakładane jest, że będzie osiągać przychody i tym samym zyski pozwalające na podejmowanie uchwał o podziale zysku i wypłacie dywidendy. Spółka operacyjna jest podatnikiem CIT, a także czynnym podatnikiem VAT.

Zgodnie z postanowieniami umowy powierniczej Wnioskodawca wstąpił w miejsce Powierzającego jako formalny wspólnik SO i wykonuje prawa wspólnika (w tym prawo do dywidendy) w imieniu własnym, przy czym ekonomiczne korzyści związane z udziałami, w szczególności pożytki w postaci dywidend oraz inne przysporzenia wynikające z posiadania udziałów, przysługują Powierzającemu, a Wnioskodawca jest zobowiązany do ich niezwłocznego przekazywania Powierzającemu na zasadach określonych w umowie powierniczej, z zastrzeżeniem wynagrodzenia Wnioskodawcy usługi powiernictwa oraz ewentualnych zwrotów kosztów ponoszonych w wykonaniu powiernictwa.

Powierzający jest osobą fizyczną będącą polskim rezydentem podatkowym, która uczestniczy ekonomicznie w przedsięwzięciu realizowanym przez SO, tzn. jest podmiotem, któremu przysługują ekonomiczne pożytki związane z udziałami w SO, a także ponosi ryzyko działalności prowadzonej przez SO, zaś Powiernik otrzymuje w zamian za pełnienie funkcji wspólnika zryczałtowane wynagrodzenie określone na podstawie umowy powierniczej.

Powiernik jest osobą prawną, która formalnie występuje jako wspólnik SO i wykonuje prawa i obowiązki z tym związane, działając we własnym imieniu, lecz na rachunek Powierzającego, zgodnie z treścią umowy powierniczej. Z ekonomicznego punktu Powiernik nie otrzymuje pożytków z działalności SO, a także nie ponosi ryzyk z nią związanych. Otrzymuje wynagrodzenie jedynie za usługi powiernictwa.

Powierzający zawarł z Powiernikiem umowę powierniczą, na mocy której Powiernik w szczególności:

(i)jest zobowiązany do wykonywania praw wspólnika w SO zgodnie z instrukcjami Powierzającego,

(ii)nie ma samodzielnej swobody dysponowania pożytkami z udziałów czy z wypłat innych świadczeń należnych Powierzającemu, a także

(iii)ma obowiązek przekazywać Powierzającemu wszelkie pożytki związane z udziałami, w tym dywidendy oraz inne świadczenia pieniężne, z zastrzeżeniem wynagrodzenia Powiernika i uzasadnionych rozliczeń kosztowych wynikających z umowy powierniczej.

Zgodnie z § 3 Umowy powierniczej strony postanowiły, że Powiernik, działając w imieniu własnym, ale na rzecz Powierzającego, nabędzie od podmiotu trzeciego 12 udziałów w SO o łącznej wartości nominalnej 1.200,00 zł, co stanowi 24% kapitału zakładowego SO (dalej: „Udziały Powierzone”). Środki finansowe na zapłatę ceny za Udziały Powierzone oraz pokrycie innych kosztów i wydatków związanych z nabyciem Udziałów Powierzonych zostały zapewnione Powiernikowi przez Powierzającego w ten sposób, że Powierzający w terminie do dnia 26 marca 2026 r. przelał na rachunek bankowy Powiernika kwotę 1.141.200,00 zł.

Powiernik został uprawniony do dokonania wszelkich czynności prawnych i faktycznych związanych z powierniczym nabyciem Udziałów Powierzonych, w szczególności do zawarcia umowy sprzedaży udziałów i zapłaty ceny, a Powierzający zlecił Powiernikowi pełnienie funkcji powiernika Udziałów Powierzonych, zaś Powiernik zobowiązał się tę funkcję wykonywać.

W wykonaniu Umowy powierniczej Powiernik nabył Udziały Powierzone w SO i w konsekwencji występuje formalnie jako wspólnik SO w zakresie Udziałów Powierzonych. Powiernik wykonuje prawa wspólnika w imieniu własnym, w tym w szczególności prawo do dywidendy, jednak ekonomiczne pożytki związane z Udziałami Powierzonymi, w tym dywidendy i inne przysporzenia wynikające z posiadania Udziałów Powierzonych, przysługują Powierzającemu. Powiernik jest zobowiązany do przekazywania Powierzającemu wszelkich pożytków i korzyści uzyskanych w związku z Udziałami Powierzonymi na zasadach określonych Umową powierniczą, z zastrzeżeniem wynagrodzenia Powiernika za świadczenie usług powiernictwa oraz ewentualnych zwrotów kosztów ponoszonych w wykonaniu Umowy powierniczej.

Kwota 1.141.200,00 zł przekazana przez Powierzającego Powiernikowi służyła realizacji dwóch celów wynikających z Umowy powierniczej i dyspozycji Powierzającego:

1. sfinansowaniu ceny nabycia Udziałów Powierzonych w wysokości 1.200,00 zł oraz kosztów i wydatków związanych z nabyciem tych udziałów,

2. zapewnieniu Powiernikowi środków na udzielenie finansowania SO w formie pożyczki udzielanej przez wspólnika SO.

Po nabyciu Udziałów Powierzonych Powiernik, działając w imieniu własnym, lecz na rachunek Powierzającego, udzielił SO pożyczki w kwocie 1.140.000,00 zł w celu zasilenia SO kapitałem niezbędnym do rozpoczęcia i prowadzenia działalności operacyjnej. Pożyczka została udokumentowana umową pożyczki zawartą pomiędzy Powiernikiem a SO, a środki zostały przekazane SO przelewem bankowym. Pożyczka jest oprocentowana, a SO jest zobowiązana do zapłaty odsetek w wysokości i terminach wynikających z umowy pożyczki oraz do spłaty kapitału pożyczki zgodnie z warunkami umownymi.

Zgodnie z Umową powierniczą odsetki od pożyczki udzielonej SO stanowią pożytek ekonomicznie należny Powierzającemu. W konsekwencji, odsetki wypłacane przez SO na rachunek bankowy Powiernika są następnie przekazywane Powierzającemu jako pożytek należny Powierzającemu, a Powiernik nie zatrzymuje tych odsetek jako własnego definitywnego przysporzenia (z wyjątkiem wynagrodzenia Powiernika i ewentualnych zwrotów kosztów przewidzianych Umową powierniczą).

SO planuje w przyszłości podejmować uchwały o podziale zysku i wypłacie dywidendy. Dywidenda przypadająca na Udziały Powierzone będzie wypłacana przez SO przelewem na rachunek bankowy Powiernika jako formalnego wspólnika. Zgodnie z Umową powierniczą Powiernik będzie przekazywał kwoty dywidendy Powierzającemu jako pożytki ekonomicznie należne Powierzającemu z tytułu Udziałów Powierzonych, przy czym Powiernik nie będzie zatrzymywał dywidendy jako własnego przysporzenia (z wyjątkiem potrąceń wynikających z Umowy powierniczej, w szczególności wynagrodzenia Powiernika lub zwrotu kosztów).

Powiernik oraz Powierzający prowadzą i będą prowadzić rozliczenia powiernicze w sposób umożliwiający jednoznaczne powiązanie świadczeń otrzymanych przez Powiernika od SO z transferami realizowanymi do Powierzającego, w szczególności w odniesieniu do: dat i kwot przelewów dywidendy i odsetek z SO do Powiernika, dat i kwot przelewów z Powiernika do Powierzającego oraz podstawy prawnej przekazania (Umowa powiernicza oraz rozliczenie pożytków). Taki sposób ewidencji ma zapewnić pełną przejrzystość przepływów i potwierdzić, że Powiernik pełni funkcję formalnego odbiorcy świadczeń, natomiast ekonomicznym beneficjentem pożytków pozostaje Powierzający.

W związku z tym Powierzający i Powiernik planują utrzymywać model, w którym Powiernik formalnie otrzymuje świadczenia pieniężne od SO, lecz ekonomicznie świadczenia te stanowią pożytki Powierzającego, a Powiernik przekazuje je Powierzającemu w wykonaniu zobowiązań powierniczych. Następnie spółka operacyjna planuje pobierać 19% zryczałtowanego PIT (ze względu na fakt, że Powierzającym jest osoba fizyczna) przy wypłacie dywidendy lub/i odsetek przez SO.

Wnioskodawca zamierza wystawiać faktury na usługę finansową z zaznaczeniem, że wypłata odsetek jest czynnością opodatkowaną VAT, ponieważ Wnioskodawca zrezygnował ze zwolnienia i opodatkuje usługę udzielenia pożyczki w VAT.

Pytanie (oznaczone we wniosku nr 3)

Czy w opisanym modelu powierniczym, w którym Powiernik, działając we własnym imieniu, lecz na rachunek Powierzającego, udzielił SO pożyczki i otrzymuje od SO odsetki na swój rachunek, Powiernik powinien dokumentować na gruncie VAT usługę udzielenia pożyczki na rzecz SO poprzez wystawianie faktur obejmujących odsetki, mimo że odsetki są ekonomicznie należne Powierzającemu?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, Powiernik powinien dokumentować na gruncie VAT usługę udzielenia pożyczki na rzecz SO poprzez wystawianie faktur obejmujących odsetki, mimo że odsetki są ekonomicznie należne Powierzającemu.

Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym stanie faktycznym obowiązek wystawiania faktury dokumentującej odsetki należy oceniać wyłącznie na gruncie przepisów o VAT, niezależnie od tego, że na gruncie podatków dochodowych odsetki (jako pożytek) są ekonomicznie należne Powierzającemu i są mu przekazywane w wykonaniu umowy powierniczej.

W niniejszym modelu pożyczka została udzielona SO przez Powiernika, który zawarł z SO umowę pożyczki i występuje wobec SO jako pożyczkodawca. Powiernik udzielił pożyczki w wykonaniu Umowy powierniczej i na rachunek Powierzającego, finansując pożyczkę środkami przekazanymi Powiernikowi przez Powierzającego na podstawie § 3 Umowy powierniczej. Odsetki od pożyczki są wypłacane przez SO na rachunek Powiernika, a następnie przekazywane Powierzającemu jako pożytek.

Na gruncie VAT udzielenie pożyczki stanowi świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 uVAT, a odsetki stanowią wynagrodzenie za tę usługę. Jednocześnie ustawodawca wprost przesądza, że jeżeli podatnik działa we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej i bierze udział w świadczeniu usług, to przyjmuje się, że podatnik ten sam otrzymał i sam wyświadczył te usługi (art. 8 ust. 2a uVAT).

W konsekwencji, skoro w relacji z SO Powiernik występuje jako podmiot formalnie realizujący świadczenie związane z prawami i obowiązkami wspólnika (na podstawie umowy powierniczej), to dla potrzeb VAT Powiernik jest traktowany jako podmiot świadczący usługę udzielenia pożyczki, a tym samym to Powiernik jest właściwym podmiotem do dokumentowania tej usługi wobec SO.

Usługi udzielania pożyczek pieniężnych (a także zarządzanie pożyczkami przez pożyczkodawcę) korzystają ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 uVAT, co oznacza, że dokumentowanie odsetek następuje jako sprzedaż zwolniona z VAT ze wskazaniem podstawy zwolnienia.

W zakresie obowiązku fakturowania, ustawa o VAT przewiduje, że podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 uVAT (art. 106b ust. 2 uVAT), natomiast w razie zgłoszenia żądania przez nabywcę w ustawowym terminie powstaje obowiązek wystawienia faktury (art. 106b ust. 3 uVAT).

Wnioskodawca wskazuje również, że w odniesieniu do usług objętych zwolnieniem z art. 43 ust. 1 pkt 38 uVAT ustawodawca dopuszcza możliwość rezygnacji ze zwolnienia i wyboru opodatkowania VAT, jeżeli spełnione są przesłanki formalne przewidziane w art. 43 ust. 22-24 uVAT (w szczególności status podatników VAT czynnych po stronie usługodawcy i usługobiorcy oraz złożenie właściwego oświadczenia w wymaganym trybie), co oznacza, że w modelu alternatywnym Powiernik mógłby (po spełnieniu ustawowych warunków) opodatkować usługę udzielenia pożyczki i dokumentować ją fakturą z wykazanym VAT.

Z powyższych względów Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w opisanym modelu Powiernik może wystawiać na rzecz SO faktury dokumentujące odsetki jako wynagrodzenie za usługę udzielenia pożyczki zwolnioną z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, a jeżeli SO zgłosi żądanie wystawienia faktury w trybie art. 106b ust. 3 ustawy o VAT, Powiernik jest zobowiązany do jej wystawienia.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Na mocy przepisu art. 2 pkt 22 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:

Jak stanowi art. 8 ust. 2a ustawy:

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu.

Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść.

Zatem, za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

1) istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

2) wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

3) istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,

4) odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

5) istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. I tak, przykładowo w wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise, TSUE uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT.

Na uwagę zasługuje także orzeczenie z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, gdzie podkreślono, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą, a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze - dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie - czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem działa jako podatnik VAT.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma na tyle uniwersalny charakter, że pozwala na objęcie pojęciem „podatnika” te wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Dlatego też, nie każda czynność dokonana przez podmiot mający status podatnika będzie podlegać opodatkowaniu. Status podatnika podatku od towarów i usług nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą sferę aktywności danego podmiotu. Zatem, za działalność rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług należy uznać tylko tę działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do zawodowej płaszczyzny jednostki.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym podatnikiem VAT. W ramach prowadzonej działalności m.in.:

• zawarli Państwo umowę powierniczą z dnia 26 marca 2026 r. z Powierzającym,
• na podstawie której działają Państwo we własnym imieniu, lecz na rachunek i zgodnie z dyspozycjami Powierzającego, na rzecz którego nabyli Państwo 12 udziałów w spółce operacyjnej (SO), o łącznej wartości nominalnej 1.200,00 zł.

Zgodnie z postanowieniami umowy powierniczej wstąpili Państwo w miejsce Powierzającego jako formalny wspólnik SO.

Powierzający zawarł z Państwem (Powiernikiem) umowę powierniczą, na mocy której Państwo (Powiernik) w szczególności:

• są zobowiązani do wykonywania praw wspólnika w SO zgodnie z instrukcjami Powierzającego,
• nie mają samodzielnej swobody dysponowania pożytkami z udziałów czy z wypłat innych świadczeń należnych Powierzającemu, a także
• mają obowiązek przekazywać Powierzającemu wszelkie pożytki związane z udziałami, w tym dywidendy oraz inne świadczenia pieniężne, z zastrzeżeniem wynagrodzenia Powiernika i uzasadnionych rozliczeń kosztowych wynikających z umowy powierniczej.

Środki finansowe na zapłatę ceny za Udziały Powierzone oraz pokrycie innych kosztów i wydatków związanych z nabyciem Udziałów Powierzonych zostały zapewnione Powiernikowi przez Powierzającego w ten sposób, że Powierzający w terminie do dnia 26 marca 2026 r. przelał na rachunek bankowy Powiernika kwotę 1.141.200,00 zł.

Kwota 1.141.200,00 zł przekazana przez Powierzającego służyła Państwu (Powiernikowi) realizacji dwóch celów wynikających z Umowy powierniczej i dyspozycji Powierzającego:

1. sfinansowaniu ceny nabycia Udziałów Powierzonych w wysokości 1.200,00 zł oraz kosztów i wydatków związanych z nabyciem tych udziałów,

2. zapewnieniu Państwu (Powiernikowi) środków na udzielenie finansowania SO w formie pożyczki udzielanej przez wspólnika SO.

Po nabyciu Udziałów Powierzonych, działając w imieniu własnym, lecz na rachunek Powierzającego, udzielili Państwo SO pożyczki w kwocie 1.140.000,00 zł w celu zasilenia SO kapitałem niezbędnym do rozpoczęcia i prowadzenia działalności operacyjnej. Pożyczka została udokumentowana umową pożyczki zawartą pomiędzy Państwem (Powiernikiem) a SO, a środki zostały przekazane SO przelewem bankowym. Pożyczka jest oprocentowana, a SO jest zobowiązana do zapłaty odsetek w wysokości i terminach wynikających z umowy pożyczki oraz do spłaty kapitału pożyczki zgodnie z warunkami umownymi.

Zgodnie z Umową powierniczą odsetki od pożyczki udzielonej SO stanowią pożytek ekonomicznie należny Powierzającemu. W konsekwencji, odsetki wypłacane przez SO na Państwa (Powiernika) rachunek bankowy są następnie przekazywane Powierzającemu jako pożytek należny Powierzającemu, a Państwo (Powiernik) nie zatrzymują tych odsetek jako własnego definitywnego przysporzenia (z wyjątkiem Państwa (Powiernika) wynagrodzenia i ewentualnych zwrotów kosztów przewidzianych Umową powierniczą).

Państwo (Powiernik) oraz Powierzający prowadzą i będą prowadzić rozliczenia powiernicze w sposób umożliwiający jednoznaczne powiązanie świadczeń otrzymanych przez Państwa (Powiernika) od SO z transferami realizowanymi do Powierzającego, w szczególności w odniesieniu do: dat i kwot przelewów dywidendy i odsetek z SO do Państwa (Powiernika), dat i kwot przelewów z Powiernika do Powierzającego oraz podstawy prawnej przekazania (Umowa powiernicza oraz rozliczenie pożytków). Taki sposób ewidencji ma zapewnić pełną przejrzystość przepływów i potwierdzić, że pełnią Państwo (Powiernik) funkcję formalnego odbiorcy świadczeń, natomiast ekonomicznym beneficjentem pożytków pozostaje Powierzający.

W związku z tym Powierzający i Państwo (Powiernik) planują utrzymywać model, w którym Powiernik formalnie otrzymuje świadczenia pieniężne od SO, lecz ekonomicznie świadczenia te stanowią pożytki Powierzającego, a Państwo (Powiernik) przekazują je Powierzającemu w wykonaniu zobowiązań powierniczych.

Zamierzają Państwo wystawiać faktury na usługę finansową z zaznaczeniem, że wypłata odsetek jest czynnością opodatkowana VAT, ponieważ zrezygnowali Państwo ze zwolnienia i opodatkują usługę udzielenia pożyczki w VAT.

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy w opisanym modelu powierniczym, w którym, działając we własnym imieniu, lecz na rachunek Powierzającego, udzielili Państwo (jako Powiernik) SO pożyczki i otrzymują Państwo od SO odsetki na swój rachunek, powinni Państwo dokumentować na gruncie VAT usługę udzielenia pożyczki na rzecz SO poprzez wystawianie faktur obejmujących odsetki, mimo że odsetki są ekonomicznie należne Powierzającemu.

W obrocie gospodarczym podmioty nie muszą działać osobiście, dopuszczalne jest działanie przez przedstawiciela. Istota przedstawicielstwa w prawie cywilnym polega na tym, że pewna osoba dokonuje w imieniu i na rzecz innego podmiotu czynności prawnych. Osoba, która dokonuje czynności, określana jest mianem przedstawiciela, natomiast osoba, w imieniu której czynność jest dokonywana - reprezentowanym.

Jeżeli czynność dokonana przez przedstawiciela mieści się w granicach umocowania udzielonego przez reprezentowanego, wywołuje ona bezpośredni skutek dla podmiotu, który udzielił pełnomocnictwa. Powszechnie wskazuje się, że prawu cywilnemu znane są także inne podobne instytucje, które pełnią funkcje zbliżone do przedstawicielstwa. Taką instytucją jest instytucja powiernika, który na zewnątrz działa jako samodzielny podmiot prawa, jednak z mocy wewnętrznego porozumienia z inną osobą, na rzecz której działa, nie występuje we własnym interesie.

Powiernictwo jako instytucja prawna nie jest uregulowane w prawie polskim. Podstawą do konstruowania czynności powierniczych jest wyrażona w art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795) zasada swobody kontraktowej. Zgodnie z tym przepisem:

Podstawą do skonstruowania umowy powierniczej najczęściej jest umowa zlecenia. Prawa i obowiązki stron tej umowy należy zasadniczo oceniać według przepisów o zleceniu.

Zgodnie z art. 734 § 1 Kodeksu cywilnego:

W myśl § 2 tego artykułu:

Natomiast stosownie do art. 735 § 1 Kodeksu cywilnego:

Wszelkie nabycie praw lub rzeczy w takim przypadku ma charakter powierniczy (fiducjarny).

Zgodnie z art. 740 Kodeksu cywilnego:

Fiducjarne zlecenie opiera się na zobowiązaniu biorącego zlecenie do dokonania czynności prawnej w imieniu własnym, ze skutkiem dla siebie, a zarazem do wydania dającemu zlecenie wszystkiego, co biorący zlecenie uzyskał na swoją rzecz. I tak, powiernicze zlecenie udzielenia pożyczki polega na tym, że zleceniobiorca (powiernik) zobowiązuje się na zlecenie zleceniodawcy (powierzającego) zawrzeć umowę pożyczki z osobą trzecią we własnym imieniu, ale na rachunek dającego zlecenie, a następnie wydać dającemu zlecenie wszystko, co uzyskał od dłużnika z tytułu spłaty kapitału oraz odsetek.

Z kolei istota umowy pożyczki została zawarta w art. 720 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:

W wyniku spełnienia świadczenia przez dającego pożyczkę, określone przedmioty majątkowe stają się własnością biorącego pożyczkę. Zasilają one jednak tylko czasowo majątek biorącego pożyczkę, który obowiązany jest do zwrotu, tj. do przeniesienia na drugą stronę własności tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego rodzaju.

Czynność polegająca na udzieleniu pożyczki pieniężnej podlegającej oprocentowaniu stanowi odpłatne świadczenie usług i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Udzielanie pożyczek przez podatnika podatku od towarów i usług spełnia przesłanki uznania tej czynności za podlegające opodatkowaniu, niezależnie od częstotliwości i celu jej udzielenia, czy statusu nabywcy. Udzielanie bowiem pożyczki przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług, nawet gdy ta czynność nie znajduje się w jej zakresie przedmiotowym.

Charakter i cechy usługi udzielenia pożyczki wskazują, że czynność ta mieści się w definicji pojęcia „działalność gospodarcza”. W świetle art. 15 ust. 2 ustawy zdanie drugie działalność gospodarcza „obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych”. Niewątpliwie przekazanie środków pieniężnych (a zatem wartości o charakterze niematerialnym) na rzecz pożyczkobiorcy, na określony okres czasu, za ustalonym wynagrodzeniem uzyskiwanym w ustalonych okresach rozliczeniowych, stanowi wykorzystywanie tych środków w sposób ciągły i w celach zarobkowych. Usługa tego rodzaju mieści się zatem w pojęciu „działalność gospodarcza” zdefiniowanym w art. 15 ust. 2 ustawy.

W analizowanej sprawie zawarli Państwo (Powiernik) umowę pożyczki ze spółką operacyjną, na podstawie której udostępnili Państwo tej spółce środki pieniężne. Spółka operacyjna zobowiązana jest do zapłaty odsetek, stanowiących wynagrodzenie za korzystanie z kapitału. Tym samym pomiędzy Państwem a spółką operacyjną istnieje stosunek zobowiązaniowy, w ramach którego dochodzi do świadczenia wzajemnego - udostępnieniu kapitału przez Państwa odpowiada obowiązek zapłaty odsetek przez spółkę operacyjną. W konsekwencji, czynność udzielenia pożyczki stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy.

Jednocześnie, jak wynika z opisu sprawy, działają Państwo w ramach umowy powierniczej, zgodnie z którą wykonują określone czynności we własnym imieniu, lecz na rachunek Powierzającego.

W tym kontekście należy odwołać się do art. 8 ust. 2a ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Z treści wniosku wynika, że:

• zawarli Państwo umowę pożyczki jako jej strona,
• występują Państwo wobec spółki operacyjnej jako pożyczkodawca,
• są Państwo podmiotem uprawnionym do otrzymywania odsetek,
• wykonują Państwo prawa i obowiązki wynikające z umowy pożyczki we własnym imieniu.

W związku z powyższym należy uznać, że działając we własnym imieniu, lecz na rachunek Powierzającego, są Państwo - na gruncie podatku od towarów i usług - podmiotem świadczącym usługę udzielenia pożyczki na rzecz spółki operacyjnej.

Bez znaczenia dla powyższej kwalifikacji pozostaje okoliczność, że - zgodnie z umową powierniczą - ekonomiczne korzyści związane z udzieloną pożyczką, w tym odsetki, przysługują Powierzającemu, a Państwo są zobowiązani do ich przekazania. Dla celów podatku VAT istotne jest bowiem to, że działają Państwo we własnym imieniu i pozostają stroną stosunku prawnego ze spółką operacyjną, a także że istnieje bezpośredni związek pomiędzy wykonanym świadczeniem a otrzymywanym wynagrodzeniem. Okoliczność dalszego przekazania środków przez Państwa na rzecz Powierzającego stanowi element rozliczeń pomiędzy tymi podmiotami i nie wpływa na ocenę charakteru czynności wykonywanej na rzecz spółki operacyjnej.

Ponadto w analizowanym przypadku brak jest podstaw do uznania, że działają Państwo jedynie jako podmiot pośredniczący lub technicznie przekazujący środki finansowe. Jak wynika z przedstawionego opisu sprawy:

• są Państwo stroną umowy pożyczki,
• wykonują Państwo wynikające z niej prawa i obowiązki,
• nie działają Państwo w imieniu spółki operacyjnej ani Powierzającego wobec tej spółki.

W konsekwencji nie mogą być Państwo uznani za podmiot wyłącznie pośredniczący w przekazywaniu środków finansowych, lecz za usługodawcę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

Zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział w odniesieniu do niektórych czynności zwolnienie od podatku. Regulacje w zakresie zwolnień od podatku zostały zawarte m.in. w art. 43 ustawy.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy:

Co istotne, ww. zwolnienie ma charakter przedmiotowy, gdzie przede wszystkim istotną przesłanką do skorzystania ze zwolnienia jest rodzaj świadczonej usługi - cechy, które ją wyróżniają. Ustawodawca szczególny nacisk położył na stronę przedmiotową, nie dokonując zawężenia omawianych zwolnień wyłącznie do określonej grupy podmiotów. Zatem, wystarczającą przesłanką pozwalającą objąć zwolnieniem daną czynność jest wykazanie jej związku ze wskazanymi w ww. przepisach czynnościami, przy czym związek ten musi być wyraźny i nie odbiegać od świadczenia usług finansowych, wypaczając przez to istotę przewidzianego zwolnienia.

Na podstawie art. 43 ust. 15 ustawy:

Sprecyzowanie przepisów regulujących zwolnienie od podatku od towarów i usług dla usług finansowych ma na celu zapewnienie jednolitego stosowania tego zwolnienia w odniesieniu do rynku wspólnotowego, jak również zapewnienie spójności przepisów dotyczących podatku od towarów i usług z przepisami krajowymi regulującymi funkcjonowanie rynku finansowego.

Przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 347 str. 1 ze zm.). Uszczegółowieniem zasad obowiązywania i funkcjonowania podatku VAT określonych w ww. Dyrektywie są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Zwolnienia od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy znajdują zatem odzwierciedlenie w przepisach Dyrektywy 2006/112/WE Rady.

Przepis art. 131 Dyrektywy 2006/112/WE Rady stanowi, że:

Stosownie do art. 135 ust. 1 lit. b Dyrektywy 2006/112/WE Rady:

Jak wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zakres zwolnień przewidzianych w Dyrektywie 2006/112/WE Rady nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. Czynności zwolnione od VAT zgodnie z Dyrektywą VAT stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, a ich ujednolicona interpretacja ma służyć unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich.

Tym samym, pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, winny być interpretowane w sposób ścisły, gdyż zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek od towarów i usług pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika. Zwolnienia stanowią pojęcia autonomiczne prawa wspólnotowego, które mają na celu uniknięcie rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi w stosowaniu systemu VAT i które należy sytuować w ogólnym kontekście wspólnego systemu VAT.

W analizowanej sprawie udzielenie przez Państwa na rzecz SO pożyczki mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT, jako odpłatne świadczenie usług, w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. Z uwagi na to, że usługa udzielenia pożyczki mieści się w zakresie czynności, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy jako wymieniona wprost w tym przepisie - korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie ww. art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy.

Na marginesie należy zwrócić uwagę na przepis art. 43 ust. 22 ustawy, zgodnie z którym:

Stosownie zaś do ust. 23 ww. przepisu:

Powyższe przepisy umożliwiają wybór opodatkowania określonych usług, które dotychczas obligatoryjnie korzystały ze zwolnienia od podatku - w tym m.in. właśnie usług udzielania pożyczek, przy czym możliwość wyboru opcji opodatkowania dotyczy wyłącznie usług świadczonych na rzecz innych podatników, przy zachowaniu warunków określonych w art. 43 ust. 22 i 23 ustawy.

W kwestii wystawiania faktur należy wskazać na przepis art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym:

Jednocześnie, art. 106b ust. 2 ustawy stanowi, że:

Przy czym zgodnie z art. 106b ust. 3 pkt 2 ustawy:

Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów - co do zasady - podatnik VAT jest zobowiązany wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika. Natomiast w przypadku sprzedaży zwolnionej, m.in. na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy, podatnik nie ma obowiązku wystawienia faktury. Jednakże na żądanie nabywcy podatnik ten jest zobowiązany wystawić fakturę dokumentującą m.in. świadczenie usług zwolnionych od podatku, ale tylko jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.

Z dokonanej analizy wynika, że usługa udzielenia pożyczki mieści się w zakresie czynności, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy jako wymieniona wprost w tym przepisie - korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie ww. art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy jednak w przypadku rezygnacji z tego zwolnienia, transakcja będzie podlegała opodatkowaniu właściwą stawką. W sytuacji gdy zrezygnowali Państwo ze zwolnienia od podatku dla usług udzielania pożyczki, będą Państwo zobowiązani do jej dokumentowania fakturą, zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy.

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy:

Podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi więc wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.

W analizowanej sprawie podstawę opodatkowania stanowi wynagrodzenie należne z tytułu świadczonej usługi, tj. kwota odsetek należnych od spółki operacyjnej.

Wobec tego, działając we własnym imieniu, lecz na rachunek Powierzającego, świadczą Państwo na rzecz spółki operacyjnej usługę udzielenia pożyczki, a w konsekwencji - w przypadku rezygnacji ze zwolnienia od podatku - będą Państwo zobowiązani do dokumentowania tej usługi fakturą VAT obejmującą należne odsetki.

Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że przedmiotowa interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Interpretacja dotyczy wyłącznie podatku od towarów i usług. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…), ul. (…), (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.