Interpretacja indywidualna z dnia 24 czerwca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL1-1.4012.354.2026.2.MG
Gmina, pobierając opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg wewnętrznych, nie prowadzi działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, gdyż działa w charakterze organu władzy publicznej w ramach nałożonych ustawowo zadań o charakterze publicznoprawnym.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
21 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 21 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT czynszu pobieranego na podstawie zawartej umowy najmu ze Spółką i opłat pobieranych przez Gminę za zajęcie pasa drogowego dróg wewnętrznych oraz sposobu dokumentowania odpłatnego udostępniania pasa drogowego dróg wewnętrznych podmiotom trzecim. Uzupełnili go Państwo pismami z 26 maja 2026 r. (wpływ 26 maja 2026 r.) oraz z 26 maja 2026 r. (wpływ 29 maja 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego
1.Status Wnioskodawcy.
Gmina A (dalej: „Gmina” lub „Wnioskodawca”) jest jednostką samorządu terytorialnego posiadającą osobowość prawną, realizującą zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Jednocześnie, w myśl art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy, do zakresu działania Gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zadań własnych Gminy należą m.in. sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym.
Gmina jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Na potrzeby przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361; dalej: „ustawa o VAT”) Gmina rozlicza się wspólnie ze swoimi jednostkami organizacyjnymi.
2.Zarząd nad drogami wewnętrznymi.
Gmina jest właścicielem nieruchomości gruntowych, na których zlokalizowane są drogi wewnętrzne, w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 889 ze zm.; dalej: „ustawa o drogach publicznych”), niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych.
Zarząd nad drogami wewnętrznymi, w tym ich budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie, należy do Gminy, jako właściciela terenu, stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych.
Zasady zajmowania pasa drogowego dróg wewnętrznych, będących własnością Gminy, na cele niezwiązane z ich budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną, zostały określone Zarządzeniem NR 1 Wójta Gminy z dnia (...) (dalej: „Zarządzenie NR 1”).
Wójt Gminy w wydanym (...) Zarządzeniu NR 1 w sprawie: określenia zasad zajmowania pasa drogowego dróg wewnętrznych, będących własnością Gminy, na cele niezwiązanych z ich budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną, określił stawki czynszu/opłaty za zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej na potrzeby prowadzenia robót w pasie drogowym, umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam.
Podstawę prawną Zarządzenia stanowi:
·art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym – uprawnienie do gospodarowania mieniem komunalnym,
·art. 11 ust. 1 i art. 25 ust. 1 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 5 i pkt 7a ustawy o gospodarce nieruchomościami,
·art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych – obowiązek zarządu nad drogami wewnętrznymi przez właściciela terenu.
Ta podstawa prawna jest istotna, ponieważ wprost wskazuje, że Wójt działa jako organ władzy publicznej realizujący zadania własne Gminy – a więc na gruncie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Zarządzenie nie jest aktem woli komercyjnej, lecz przejawem władztwa publicznoprawnego nad mieniem komunalnym.
Z Zarządzenia wynika, że zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej przez podmiot trzeci może nastąpić, co do zasady po zwarciu pisemnej umowy z Gminą. Zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej odbywa się za odpłatnością na potrzeby:
1)prowadzenia robót w pasie drogowym,
2)umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego,
3)umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam.
Przed planowanym zajęciem pasa drogowego drogi wewnętrznej, w celu podpisania z Gminą umowy, należy złożyć wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej. Następnie zgodnie z § 1 ust. 1 Załącznika nr 1 do Zarządzenia:
„Zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej odbywa się za odpłatnością, na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej przez Gminę z zajmującym pas drogowy lub na podstawie ograniczonego prawa rzeczowego”, oraz zgodnie z § 3 ust. 8 Załącznika nr 2:
„Umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego jest możliwe po uprzednim zawarciu umowy najmu (...)”.
Ponadto zarządzenie wyraźnie wskazuje, iż zgodnie z § 7 Załącznika nr 2 zamieszczony został następujący zapis: „Ustalone w § 2, 3, 4 i 5 stawki czynszu nie zawierają podatku od towarów i usług”, czyli stanowią wartości netto.
3.Konkretny stan faktyczny – Umowa Najmu z dnia 23 grudnia 2025 r.
W dniu 23 grudnia 2025 r. Gmina, reprezentowana przez Wójta Gminy Pana BC (dalej: „Wynajmujący”), zawarła ze Spółką z siedzibą w (...) NIP: (...), KRS: (...) (dalej: „Najemca”) umowę zatytułowaną „Umowa Najmu na zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej” (dalej: „Umowa”).
Przedmiotem Umowy jest oddanie przez Wynajmującego w najem Najemcy części działki gruntu nr 2 o pow. 0,3597 ha, obręb ewidencyjny (...), objętej księgą wieczystą nr (...) – stanowiącej gminną drogę wewnętrzną – w celu umieszczenia, utrzymania i eksploatacji przyłącza światłowodowego o powierzchni rzutu poziomego 1,6 m2.
Umowa została zawarta na czas nieokreślony, ze skutkiem od dnia 24 grudnia 2025 r.
Czynsz najmu został skalkulowany na podstawie Zarządzenia NR 1, w oparciu o roczną stawkę za 1 m2 = 18,00 zł, przy czym Gmina doliczyła do kalkulowanego czynszu podatek VAT w stawce 23%, traktując opisaną czynność, jako odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT:
·za okres od 24 grudnia 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. (8 dni): czynsz netto 0,64 zł + VAT 23% = 0,79 zł brutto;
·za każdy następny rok (2026 i kolejne): czynsz netto 28,80 zł + VAT 23% = 35,42 zł brutto.
Wnioskodawca powziął jednak wątpliwości co do prawidłowości takiego podejścia i wystąpił z niniejszym wnioskiem.
4.Charakter czynności
Umieszczenie przyłącza światłowodowego w pasie drogowym drogi wewnętrznej przez operatora telekomunikacyjnego jest czynnością niezwiązaną z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem, ani ochroną drogi wewnętrznej. Stawka czynszu wynika wprost z Zarządzenia NR 1 Wójta Gminy, stanowiącego wewnętrzny akt zarządzania nieruchomościami gminnymi o charakterze drogi wewnętrznej.
Pytania
1.Czy czynsz pobierany przez Gminę A na podstawie Umowy Najmu z dnia 23 grudnia 2025 r., zawartej z Spółką, dotyczącej zajęcia pasa drogowego gminnej drogi wewnętrznej (działka nr 2, obręb (...)) w celu umieszczenia przyłącza światłowodowego, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT)?
2.Czy Gmina A powinna dokumentować fakturą VAT opisane we wniosku odpłatne udostępnienie podmiotom trzecim pasa drogowego dróg wewnętrznych?
3.Czy pobierane przez Gminę opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg wewnętrznych w celu umieszczenia w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam stanowią/będą stanowiły wynagrodzenie za czynności podlegające opodatkowaniu VAT?
Państwa stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione w piśmie z 26 maja 2026 r.)
1.Zdaniem Wnioskodawcy, czynsz pobierany przez Gminę na podstawie opisanej powyżej Umowy Najmu nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT – mimo nadania tej czynności formy umowy cywilnoprawnej (umowy najmu) oraz mimo faktycznego naliczenia podatku VAT w stawce 23% w treści Umowy.
Uzasadnienie:
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Natomiast stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.
Natomiast w świetle art. 8 ustawy o VAT, świadczeniem usług jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowią dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Jednocześnie zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym , gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
W myśl art. 6 ustawy o samorządzie gminnym, do zadań gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Zatem, organy władzy publicznej oraz urzędy obsługujące te organy są wyłączone z kręgu podatników VAT – w zakresie czynności nałożonych przepisami prawa, dla realizacji których zostały powołane. Jest to wyłączenie podmiotowo-przedmiotowe i ma zastosowanie przy spełnieniu przez ten organ dwóch warunków:
1)jego podmiotem jest organ władzy publicznej lub urząd obsługujący ten organ;
2)odnosi się do czynności nałożonych przepisami prawa, dla których powołano te organy, z wyłączeniem czynności realizowanych na podstawie umów cywilnoprawnych.
W niniejszej sprawie kluczowe jest ustalenie, czy zawarcie przez Gminę umowy nazwanej „umową najmu” automatycznie przesądza o tym, że czynność ta ma charakter cywilnoprawny w rozumieniu art. 15 ust. 6 ustawy o VAT – czy też, pomimo cywilnoprawnej formy, udostępnienie pasa drogowego drogi wewnętrznej pozostaje czynnością publicznoprawną.
Zdaniem Gminy, udostępnienie ogólnodostępnych dróg wewnętrznych za odpłatnością należy postrzegać jako czynność ze strefy publicznoprawnej. Gmina działa/będzie działała w tym zakresie jako organ władzy publicznej, a nie jako podatnik VAT. Co więcej, w przedmiotowym przypadku Gmina wykonuje/będzie wykonywała czynności nałożone za Nią na podstawie przepisów prawa – ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o drogach publicznych. Pobierając opłaty za zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej w celu prowadzenia robót w pasie drogowym, opłaty za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz opłaty za umieszczenie w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, Gmina wykonuje/będzie wykonywała działania mieszczące się w zakresie swoich zadań własnych.
2.Zdaniem Gminy, nie powinna ona dokumentować fakturą VAT opisanego we wniosku odpłatnego udostępnienia podmiotom trzecim pasa drogowego dróg wewnętrznych, lecz wystawiać inny niż faktura dokument, np. notę obciążeniową.
Uzasadnienie:
Treść Umowy wskazuje, że stawka czynszu wynika wprost z Zarządzenia NR 1 Wójta Gminy, regulującego zasady zajmowania pasa drogowego dróg wewnętrznych będących własnością Gminy. Gmina działa w tym zakresie jako właściciel i zarządca drogi wewnętrznej, realizując swoje zadania własne określone w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym, obejmujące sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego.
Zawarcie umowy zatytułowanej „umową najmu” jest jedynie formalnym narzędziem umożliwiającym realizację zadań publicznych Gminy w zakresie zarządzania drogami wewnętrznymi. Istotą transakcji jest zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej, a nie najem nieruchomości w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Zatem, w przedmiotowej sprawie, pobierane przez Gminę opłaty nie stanowią/nie będą stanowiły zapłaty za świadczenie przez Gminę usług w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.
Zdaniem Gminy, w zakresie realizacji przedmiotowych zadań, nałożonych odrębnymi przepisami prawa Gmina korzysta z wyłączenia, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.
W myśl art. 106b ust. 1 ustawy o VAT. podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1)sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2 , dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
2)wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
3)wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
4)otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
a)wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b)czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,
c)dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.
Faktura VAT jest dokumentem potwierdzającym zaistnienie danej transakcji, która podlega przepisom ustawy o VAT. W przepisach ustawy o VAT ustawodawca określił w jakich przypadkach podatnik ma obowiązek wystawienia faktury VAT. Regulacja ta odnosi się zatem wyłącznie do czynności objętych zakresem ustawy o VAT.
W konsekwencji, Gmina nie powinna wystawiać faktury dokumentującej czynności niepodlegające przepisom ustawy o VAT – w analizowanym przypadku udostępnianie pasa drogowego drogi wewnętrznej podmiotom trzecim.
3.Pobierane przez Gminę opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg wewnętrznych w celu umieszczenia w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam nie stanowią/nie będą stanowiły wynagrodzenia za czynności podlegające opodatkowaniu VAT.
Uzasadnienie:
Wnioskodawca wskazuje, że bez względu na użytą w Umowie nazwę „Umowa Najmu”, istota czynności polega na umożliwieniu podmiotowi trzeciemu zajęcia pasa drogowego gminnej drogi wewnętrznej. Udostępnianie ogólnodostępnych dróg wewnętrznych za odpłatnością należy postrzegać, jako czynność ze sfery publicznoprawnej, a Gmina działa w tym zakresie jako organ władzy publicznej, a nie jako podatnik VAT.
Udostępnianie pasa drogowego drogi wewnętrznej przez Gminę, za które pobierane są opłaty, stanowi czynność publicznoprawną, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT na mocy art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, gdyż nie są to działania wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Natomiast na mocy art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Według art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Zatem organy władzy publicznej są wyłączone z kręgu podatników podatku od towarów i usług – w zakresie czynności nałożonych przepisami prawa, dla realizacji których zostały powołane. Jest to wyłączenie podmiotowo-przedmiotowe i ma zastosowanie przy spełnieniu przez ten organ dwóch warunków:
-jego podmiotem jest organ władzy publicznej;
-odnosi się jedynie do czynności nałożonych przepisami prawa, dla których powołano te organy, z wyłączeniem czynności realizowanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Z powołanych przepisów wynika, że organy władzy publicznej nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Organy te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Generalnie zatem wyłączone z opodatkowania podatkiem od towarów i usług są czynności wykonywane przez podmioty prawa publicznego (organy władzy publicznej) w ramach sprawowanego przez nie władztwa publicznego.
Należy zaznaczyć, że pojęcie „organ władzy publicznej” nie zostało zdefiniowane w ustawie o podatku od towarów i usług. Choć w wielu aktach normatywnych ustawodawca posługuje się pojęciem „władza publiczna”, czy „organy władzy publicznej”, to jednocześnie nigdzie nie definiuje tych pojęć.
Dokonując wykładni art. 15 ust. 6 ustawy należy więc zauważyć, że celem tej regulacji jest wyłączenie wszelkich organów władzy publicznej oraz innych organów podlegających prawu publicznemu z kategorii podatników VAT w odniesieniu do czynności wykonywanych przez te podmioty w charakterze władz publicznych. Podatnikiem podatku od towarów i usług jest więc również organ władzy publicznej, jeżeli w stosunku do określonej czynności lub transakcji zachowuje się jak podmiot gospodarczy. Z tego właśnie względu, ustawodawca uznał w art. 15 ust. 6 ustawy, że organy władzy publicznej nie są podatnikami w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Jak stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Na mocy art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy m.in. gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego.
W świetle art. 9 ust. 1 ustawyo samorządzie gminnym:
W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi.
Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawyo samorządzie gminnym:
Gmina oraz inna gminna osoba prawna może prowadzić działalność gospodarczą wykraczającą poza zadania o charakterze użyteczności publicznej wyłącznie w przypadkach określonych w odrębnej ustawie.
Stosownie do art. 9 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym:
Formy prowadzenia gospodarki gminnej, w tym wykonywania przez gminę zadań o charakterze użyteczności publicznej, określa odrębna ustawa.
W myśl art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zadań wójta należy w szczególności gospodarowanie mieniem komunalnym.
Na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 889):
Organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarządcą drogi.
Według art. 19 ust. 2 ustawy o drogach publicznych:
Zarządcami dróg, z zastrzeżeniem ust. 3, 5, 5a i 8, są dla dróg:
1) krajowych – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad;
2)wojewódzkich – zarząd województwa;
3)powiatowych – zarząd powiatu;
4)gminnych – wójt (burmistrz, prezydent miasta).
Na mocy art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych:
Zarządca drogi, o którym mowa w art. 19 ust. 2 pkt 2-4 i ust. 5, może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej odpowiednio przez sejmik województwa, radę powiatu lub radę gminy. Jeżeli jednostka taka nie została utworzona, zadania zarządu drogi wykonuje zarządca.
Jak wynika z art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych:
Zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego (…).
Jednak art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych stanowi, że:
W szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym urządzeń obcych oraz reklam, może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej – zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w ust. 7 lub w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c (…).
Na mocy art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych:
Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej – zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c.
Według art. 40 ust. 2 ustawy o drogach publicznych:
Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:
1) prowadzenia robót w pasie drogowym;
2)umieszczania w pasie drogowym liniowych urządzeń obcych;
3)umieszczania w pasie drogowym urządzeń obcych innych niż wymienione w pkt 2 oraz reklam;
4)zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.
W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ustawy o drogach publicznych:
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)pas drogowy – wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga;
2)droga – budowlę składającą się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, stanowiącą całość techniczno-użytkową, usytuowaną w pasie drogowym i przeznaczoną do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt.
W myśl przepisu art. 40 ust. 3 ustawy o drogach publicznych:
Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę.
Jak stanowi art. 40 ust. 11 ustawy o drogach publicznych:
Opłatę, o której mowa w ust. 3, ustala, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy zarządca drogi przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (…).
Stosownie do przepisu art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych:
Za zajęcie pasa drogowego:
1) bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c,
2)z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c,
3)powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c
– zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.
Działania zarządców dróg mieszczą się zatem w zakresie czynności o charakterze publicznoprawnym i wynikają z wykonywania przez jednostki państwowe władztwa publicznoprawnego.
Zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 ze zm.):
Dochodami publicznymi są daniny publiczne, do których zalicza się: podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, atakże inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw.
W myśl art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych:
Środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych: dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw.
Z opisu sprawy wynika, że:
-są Państwo czynnym podatnikiem podatku VAT;
-Wójt Gminy wydał Zarządzenie w sprawie: określenia zasad zajmowania pasa drogowego dróg wewnętrznych, będących własnością Gminy, na cele niezwiązanych z ich budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną, określił stawki czynszu/opłaty za zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej na potrzeby prowadzenia robót w pasie drogowym, umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarzadzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;
-z ww. Zarządzenia wynika, że zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej przez podmiot trzeci może nastąpić, co do zasady po zwarciu pisemnej umowy z Gminą. Zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej odbywa się za odpłatnością na potrzeby:
1)prowadzenia robót w pasie drogowym,
2)umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego,
3)umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;
-23 grudnia 2025 r. Gmina (Wynajmujący), reprezentowana przez Wójta Gminy zawarła ze Spółką (Najemcą) umowę zatytułowaną „Umowa Najmu na zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej”;
-przedmiotem Umowy jest oddanie przez Wynajmującego w najem Najemcy części działki gruntu nr 2 o pow. 0,3597 ha – stanowiącej gminną drogę wewnętrzną – w celu umieszczenia, utrzymania i eksploatacji przyłącza światłowodowego o powierzchni rzutu poziomego 1,6 m2;
-umowa została zawarta na czas nieokreślony, ze skutkiem od dnia 24 grudnia 2025 r., a czynsz najmu został skalkulowany na podstawie ww. Zarządzenia NR 1, w oparciu o roczną stawkę za 1 m2.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy czynsz pobierany przez Gminę na podstawie Umowy Najmu zawartej ze Spółką, dotyczącej zajęcia pasa drogowego gminnej drogi wewnętrznej w celu umieszczenia przyłącza światłowodowego, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz ustalenia, czy pobierane przez Gminę opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg wewnętrznych w celu umieszczenia w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam stanowią/będą stanowiły wynagrodzenie za czynności podlegające opodatkowaniu VAT.
Istota problemu sprowadza się zatem do ustalenia, czy wykonując czynności z obszaru publicznoprawnego, spełniają Państwo obie wskazane w art. 15 ust. 6 ustawy przesłanki, tj. czy są Państwo organem władzy publicznej oraz czy pobieranie określonych opłat jest czynnością ze sfery cywilnoprawnej, czy publicznoprawnej.
Z okoliczności sprawy wynika, że opisane przez Państwa odpłatne udostępnianie drogi wewnętrznej następuje na te same cele, których dotyczy zezwolenie w formie decyzji administracyjnej.
Zatem udostępnianie dróg wewnętrznych za odpłatnością należy postrzegać jako czynność ze sfery publicznoprawnej. W tym zakresie działają/będą działać Państwo jako organ władzy publicznej. Czynności wykonywane przez podmioty prawa publicznego (organy władzy publicznej i urzędy obsługujące te organy) w ramach sprawowanego przez nie władztwa publicznego są wyłączone z opodatkowania podatkiem VAT.
Powyższe okoliczności świadczą więc o tym, że pomimo zawarcia przez Państwa umowy nazwanej „Umową Najmu” na zajęcie pasa drogowego drogi wewnętrznej, działają/będą działać Państwo na podstawie odrębnych przepisów i działają/będą działać Państwo jako organ władzy publicznej w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa.
Tym samym, należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie pobierany przez Państwa czynsz za najem pasa drogowego drogi wewnętrznej jest daniną o charakterze publicznym i nie stanowi/nie będzie stanowić zapłaty za świadczenie usług. W zakresie realizacji ww. zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa są Państwo adresatem normy prawnej, o której mowa w art. 15 ust. 6 ustawy.
Podobnie również, udostępnianie pasa drogowego dróg wewnętrznych w celu umieszczenia w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, za które pobierają Państwo opłaty, nie stanowi/nie będzie stanowiło czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Tak więc, odpłatne udostępnianie przez Państwa pasa drogowego drogi wewnętrznej na podstawie „Umowy Najmu” zawartej ze Spółką nie podlega/nie będzie podlegać przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.
Jednocześnie, odpłatne udostępnianie przez Państwa pasa drogowego dróg wewnętrznych w celu umieszczenia w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam nie podlega/nie będzie podlegać przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.
Podsumowanie
Pobierany przez Gminę czynsz, na podstawie Umowy Najmu zawartej ze Spółką, dotyczący zajęcia pasa drogowego gminnej drogi wewnętrznej, w celu umieszczenia przyłącza światłowodowego, nie podlega/nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Pobierane przez Gminę opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg wewnętrznych w celu umieszczenia w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, nie stanowią/nie będą stanowiły wynagrodzenia za czynności podlegające opodatkowaniu VAT.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 i nr 3 jest prawidłowe.
W dalszej kolejności Państwa wątpliwości dotyczą również dokumentowania fakturą odpłatnego udostępniania pasa drogowego dróg wewnętrznych podmiotom trzecim.
Zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1)sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2 , dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
2)wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
3)wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
4)otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
a)wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b)czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 ,
c)dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b .
Z powyższych przepisów wynika, że faktury są dokumentami sformalizowanymi. Prawidłowość materialnoprawna faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla w sposób prawidłowy zdarzenie gospodarcze. Faktura potwierdza zaistniałe zdarzenia gospodarcze, a jej elementy formalne wymagane przez art. 106e ust. 1 ustawy, mają znaczenie dowodowe.
W analizowanej sprawie należy wskazać, że pobierane przez Państwa opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg wewnętrznych – jak już wyżej stwierdzono – pozostają/będą pozostawać poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT, tym samym nie ma/nie będzie podstaw do wystawienia faktury dokumentującej takie zdarzenie, bowiem – jak wynika z art. 106b ust. 1 ustawy – faktury są dowodem dokumentującym sprzedaż. W związku z tym, pobierane przez Państwa opłaty za zajęcie pasa drogowego dróg wewnętrznych nie powinny być dokumentowane fakturą, a innym dokumentem księgowym, np. notą księgową.
Zaznaczyć należy, że ustawa oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie jej upoważnienia w żadnym zakresie nie regulują kwestii wystawiania not księgowych. Noty księgowe stanowią dokumenty księgowe na podstawie ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 522 ze zm.), a nie przepisów dotyczących podatku VAT.
Należy zatem wskazać, że nota księgowa nie jest dokumentem przewidzianym przez przepisy ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie jest objęta regulacją tych przepisów, brak jest jednakże przeciwwskazań na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług dla takiego sposobu dokumentowania.
Podsumowanie
Gmina nie powinna dokumentować fakturą odpłatnego udostępniania pasa drogowego dróg wewnętrznych podmiotom trzecim.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
·stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz
·zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania intertpretacji.
Wskazuję, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


