Czy stowarzyszenie zwykłe może sprzedawać członkom czapki z logo w ramach UEPIK

PROBLEM

Stowarzyszenie zwykłe (nieprowadzące działalności gospodarczej, niewpisane do KRS), prowadzące uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów (UEPIK), zamierza kupić czapki z logo i przekazywać je wyłącznie członkom po kosztach zakupu. Członkowie będą wpłacać należność na konto stowarzyszenia. Czy takie wpłaty należy ująć w UEPIK i w jakiej kolumnie, oraz czy ma znaczenie, że cena zostanie zaokrąglona w górę (np. koszt 39 zł, wpłata 40 zł) — czy taka nadwyżka przesądza o uznaniu operacji za sprzedaż?

RADA

Sprzedaży czapek członkom — nawet „po kosztach”, a tym bardziej z nadwyżką — nie należy konstruować jako transakcji sprzedaży, ponieważ stowarzyszenie zwykłe ma ustawowo zamknięty katalog źródeł finansowania. Bezpieczniejszym rozwiązaniem jest ujęcie wpłat jako składki celowej lub wpłaty członkowskiej przeznaczonej na zakup czapek, o ile przewiduje to regulamin stowarzyszenia i stosowna uchwała.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (dalej ustawa) stowarzyszenie zwykłe nie może prowadzić działalności gospodarczej ani odpłatnej działalności pożytku publicznego. Jednocześnie art. 42 ust. 2 ustawy wskazuje zamknięty katalog źródeł finansowania stowarzyszenia zwykłego — składki członkowskie, darowizny, spadki, zapisy, dochody z majątku stowarzyszenia oraz ofiarność publiczną — a art. 42 ust. 3 dopuszcza dodatkowo dotacje na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

Sprzedaż towarów, nawet symboliczna i „bezzyskowa”, nie mieści się wprost w tym katalogu, dlatego najbezpieczniej jest ukształtować wpłaty członków jako składkę celową lub wpłatę członkowską przeznaczoną na zakup czapek z logo, pod warunkiem że regulamin stowarzyszenia oraz uchwała właściwego organu przewidują możliwość pobierania takich składek lub wpłat celowych.

Przy takim ujęciu wpłaty należy wykazać w UEPIK jako przychody z działalności pożytku publicznego, w kolumnie 5 zestawienia przychodów i kosztów, zgodnie z objaśnieniami do załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 22 grudnia 2025 r. w sprawie prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów przez niektóre organizacje pozarządowe oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego — kolumna ta obejmuje łącznie m.in. składki członkowskie, darowizny, dotacje oraz sprzedaż towarów i usług. Wydatek na zakup czapek ujmuje się natomiast po stronie kosztów, co do zasady w kolumnie 6 jako koszt uzyskania przychodów.

Monika Brzostowska

doradca podatkowy