Interpretacja indywidualna z dnia 30 czerwca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDWP.4011.202.2026.3.AS
Odpłatne nabycie udziału spadku w wyniku działu spadku z obowiązkiem spłaty innego spadkobiercy nie generuje przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Czynność taka, ze spłatą, nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
4 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 1 czerwca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W wyniku śmierci Pani babci nastąpiło otwarcie spadku. Spadek został nabyty przez trzech spadkobierców testamentowych, tj. przez Panią, Pani brata (…) oraz Pani kuzyna (…), który posiada obywatelstwo Stanów Zjednoczonych Ameryki.
Zgodnie z postanowieniem o nabyciu spadku każdy ze spadkobierców nabył udział w wysokości 1/3 części spadku.
W skład masy spadkowej wchodziły m.in. listy zastawne wyemitowane przez bank, które stanowiły własność spadkodawczyni.
Po nabyciu spadku zawarła Pan z bratem i kuzynem umowę częściowego działu spadku, na mocy której dokonano podziału listów zastawnych w następujący sposób:
·Miała Pani otrzymać 47 listów zastawnych;
·Pani brat (…) miał otrzymać 47 listów zastawnych;
·Pani kuzyn (…) miał otrzymać 46 listów zastawnych.
Następnie, ze względu na występujące problemy proceduralne po stronie banku związane z obsługą i realizacją listów zastawnych, postanowiła Pani z bratem oraz kuzynem zmienić sposób podziału tego składnika spadku. Problemy te polegały na tym, że bank nie umożliwiał skutecznego przekazania części listów zastawnych przypadających Pani kuzynowi (…)i ze względu na jego obywatelstwo. Z tego względu zawarła Pani z bratem i kuzynem aneks do umowy częściowego działu spadku. Zawarcie aneksu nie miało na celu nieodpłatnego przysporzenia na Pani rzecz ani z zamiaru rezygnacji przez (…) z przysługującej mu części spadku bez rozliczenia. Celem aneksu było wyłącznie techniczne i organizacyjne rozwiązanie problemu powstałego po stronie banku, tak aby możliwe było dalsze rozliczenie pomiędzy Panią a kuzynem. Pani i Pani kuzyna zamiarem było bowiem od początku, aby (…) otrzymał środki pieniężne odpowiadające wartości tych listów zastawnych.
Na mocy aneksu ustalono więc nowy sposób przypisania listów zastawnych, zgodnie z którym:
-Pani otrzymała 93 listy zastawne,
-Pani brat (…) otrzymał 47 listów zastawnych,
-Pani kuzyn (…) nie otrzymał żadnych listów zastawnych.
W praktyce oznacza to, że formalnie otrzymała Pani większą liczbę listów zastawnych, niż wynikałoby to z Pani pierwotnego udziału w spadku, jednak było to wyłącznie następstwem problemów proceduralnych po stronie banku.
W związku z powyższym zamierza Pani przekazać środki pieniężne Pani kuzynowi (…), zamieszkałemu na stałe w Stanach Zjednoczonych Ameryki, tytułem rozliczenia spadkowego odpowiadającego wartości przysługującej mu części listów zastawnych, zgodnie z wolą Pani babci.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Wartość majątku otrzymanego przez Panią w wyniku działu spadku (… zł) przekracza wartość udziału w pierwotnej masie spadkowej (… zł).
Spadkodawca pozostawił w spadku 140 listów zastawnych - papierów dłużnych o wartości nominalnej (…) zł każdy. Papiery te są niepodzielne, tj. nie można było ustalić ich podziału równo po 1/3.
Zgodnie z treścią testamentu przysługiwało Pani m.in. 1/3 pozostawionych przez spadkodawcę listów zastawnych (pozostali spadkobiercy - Pani brat (…) i Pani kuzyn (…) również otrzymali w testamencie m.in. po 1/3 listów zastawnych).
Zgodnie z treścią testamentu przysługiwałoby Pani zatem (…) listów zastawnych o łącznej wartości (…) zł. Z uwagi na to, że Pani kuzyn (…) (ze względów technicznych leżących po stronie banku będącego emitentem tychże papierów dłużnych) nie mógł nabyć swojej części, w umowie o dziale spadku podjęła Pani decyzję z kuzynem, że Pani nabędzie 93 listy zastawne o wartości nominalnej (…) zł każdy i o łącznej wartości nominalnej (…) zł - z obowiązkiem spłaty na rzecz kuzyna (…) w wysokości (…) zł (tj. (…) zł minus (…) zł);
W tym kontekście, ponieważ nabyła Pani składniki majątkowe o wyższej wartości niż przysługiwałyby Pani z testamentu pojawiają się pytania podatkowe co do powstania po Pani stronie obowiązku podatkowego na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn (u.p.s.d.) lub podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT).
W związku z powyższym, ponowna analiza sprawy pod kątem prawnym wymusza zmiany we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Przekazanie środków pieniężnych kuzynowi (…) należy traktować jako spłatę w ramach częściowego działu spadku.
Pytania
Czy w związku z dokonaniem częściowego działu spadku oraz zawarciem aneksu do tej umowy, na mocy którego otrzymała Pani większą liczbę listów zastawnych niż wynikało to z Pani udziału w spadku (1/3), po Pani stronie powstaje obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn?
Czy w związku z dokonaniem częściowego działu spadku oraz zawarciem aneksu do tej umowy, na mocy którego otrzymała Pani większą liczbę listów zastawnych niż wynikało to z Pani udziału w spadku (1/3), po Pani stronie powstaje obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych?
Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie oznaczone we wniosku Nr 2. W zakresie pytania Nr 1 zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie, nabycie przez Panią listów zastawnych o wartości przekraczającej kwotę (…) zł (przypadającej z testamentu) nie powoduje również po Pani stronie obowiązku podatkowego na gruncie ustawy o PIT, z uwagi na to, że odbywa się z obowiązkiem spłaty na rzecz spadkobiercy, który nie mógł objąć swojego udziału w spadku w naturze (tj. nie mógł nabyć listów zastawnych wprost ze spadku).
Zgodnie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 843 z późn. zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52o i 52c oraz dochodów, od których na podstawce przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródło przychodów.
Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodami, z zastrzeżeniem ort. 14-15, ort. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt II, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Z kolei na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem ust. 2c oraz art. 12 ust. 2-2c, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.
W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Zgodnie z art. 924 Kodeksu cywilnego:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Natomiast w myśl art. 925 Kodeksu cywilnego:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Z instytucją działu spadku mamy natomiast do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom.
W myśl art. 1035 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.
Zgodnie z zapisem art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego:
Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.
Zatem do momentu zniesienia współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.
Zgodnie z art. 1038 § 2 Kodeksu cywilnego:
Umowny dział spadku może objąć cały spadek lub być ograniczony do części spadku.
W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom stosownie do wielkości ich udziałów, przechodzą na nich. Ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku łub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom. Tak więc na skutek działu spadku następuje „konkretyzacja" składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.
Zgodnie z treścią art. 10 ust. 7 ustawy o PIT, nie stanowi nabycia albo odpłatnego zbycia, o których mowa w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, odpowiednio nabycie albo odpłatne zbycie, w drodze działu spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku.
Sam dział spadku nie może być rozpatrywany w kategoriach nabycia podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Gdy udział danej osoby ulega powiększeniu należy to traktować w kategorii odpłatnego nabycia (jeśli następuje ze spłatą), gdyż w ten sposób nie ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą, jak też stan jej majątku osobistego - o ile dochodzi do spłaty.
W sytuacji natomiast, gdyby dział spadku miał charakter nieodpłatny, a na skutek jego dokonania dotychczasowy udział danej osoby uległby powiększeniu, mielibyśmy do czynienia z przysporzeniem, mającym konkretny wymiar finansowy. To z kolei, w związku z faktem, że nabycie rzeczy lub praw majątkowych na podstawie działu spadku nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, powodowałoby powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, na skutek osiągnięcia przychodu z tzw. innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W Pani ocenie, samo odpłatne nabycie nieekwiwalentnego udziału spadku nie generuje jednak przychodu po Pani stronie, ponieważ jego stan majątkowy nie ulega zwiększeniu w wyniku działu spadku, ponieważ odbywa się z odpowiednią spłatą na rzecz innego spadkobiercy - nie może być zatem mowy o zwiększeniu majątku.
Ponadto, w ocenie Wnioskodawcy, w tym przypadku powstanie jedynie obowiązek podatkowy na gruncie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, co mogłoby stanowić przedmiot pytania odrębnego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Stosownie do treści art. 11 ust. 1 powyższej ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, realną korzyścią majątkową podatnika. Ustawodawca przyjął zasadę, że przychodami są:
1) pieniądze i wartości pieniężne, które:
- zostały otrzymane przez podatnika – czyli takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
- zostały postawione do dyspozycji podatnika – czyli takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika;
2) wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń – czyli takie przysporzenia majątkowe, które mają postać:
·świadczeń w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa);
·nieodpłatnych świadczeń innych niż świadczenia w naturze (np. otrzymane usługi).
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Ww. katalog źródeł przychodów zawarty został w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z jego treścią źródłami przychodów są:
1) stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;
2) działalność wykonywana osobiście;
3) pozarolnicza działalność gospodarcza;
4) działy specjalne produkcji rolnej;
5) (uchylony)
6) najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą;
7) kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c;
8) odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
d) innych rzeczy,
- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany;
8a) działalność prowadzona przez zagraniczną jednostkę kontrolowaną;
8b) niezrealizowane zyski, o których mowa w art. 30da;
9) inne źródła.
Z informacji przedstawionych przez Panią wynika, że po śmierci Pani babci nastąpiło otwarcie spadku. Spadek został nabyty przez trzech spadkobierców testamentowych, tj. przez Panią, Pani brata (…) oraz Pani kuzyna (…). Zgodnie z postanowieniem o nabyciu spadku każdy ze spadkobierców nabył udział w wysokości 1/3 części spadku.
W skład masy spadkowej wchodziły m.in. listy zastawne wyemitowane przez bank, które stanowiły własność spadkodawczyni. Po nabyciu spadku zawarła Pan z bratem i kuzynem umowę częściowego działu spadku, na mocy której dokonano podziału listów zastawnych w następujący sposób:
·Miała Pani otrzymać 47 listów zastawnych;
·Pani brat (…) miał otrzymać 47 listów zastawnych;
·Pani kuzyn (…) miał otrzymać 46 listów zastawnych
Następnie, ze względu na występujące problemy proceduralne po stronie banku związane z obsługą i realizacją listów zastawnych, postanowiła Pani z bratem oraz kuzynem zmienić sposób podziału tego składnika spadku.
Na mocy aneksu ustalono więc nowy sposób przypisania listów zastawnych, zgodnie z którym:
-Pani otrzymała 93 listy zastawne,
-Pani brat (…) otrzymał 47 listów zastawnych,
-Pani kuzyn (…) nie otrzymał żadnych listów zastawnych.
Powzięła Pani wątpliwość czy w związku z dokonaniem częściowego działu spadku oraz zawarciem aneksu do tej umowy, na mocy którego otrzymała Pani większą liczbę listów zastawnych niż wynikało to z Pani udziału w spadku (1/3), po Pani stronie powstaje obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Na tle powyższego wskazuję, że w myśl art. 922 §1 ustawy Kodeks cywilny:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Zgodnie z art. 924 Kodeksu cywilnego:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Natomiast zgodnie z art. 925 ww. ustawy:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Stosownie do art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego:
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.
Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.
Art. 1035 Kodeksu cywilnego stanowi, że:
Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.
Stosownie do art. 1037 § 1 ww. ustawy:
Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.
Zgodnie z art. 1038 § 1 Kodeksu cywilnego:
Sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek. Jednakże z ważnych powodów może być ograniczony do części spadku.
Natomiast zgodnie z art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego:
Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć. Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.
Stosownie zaś do art. 211 Kodeksu cywilnego:
Każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zśląszenie jej wartości.
W myśl art. 212 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Przy podziale gruntu sąd może obciążyć poszczególne części potrzebnymi służebnościami gruntowymi.
§ 2. Rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego.
§ 3. Jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia. W razie rozłożenia dopłat i spłat na raty terminy ich uiszczenia nie mogą łącznie przekraczać lat dziesięciu. W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie sąd na wniosek dłużnika może odroczyć termin zapłaty rat już wymagalnych.
Z instytucją działu spadku mamy więc do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Nie zmienia to faktu, że dział spadku jest zawsze konsekwencją wcześniejszego nabycia spadku. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku. Z chwilą działu spadku jedni spadkobiercy tracą więc własność udziałów nabytych przez siebie w spadku, a własność tę dopiero z tą chwilą nabywają inni spadkobiercy. Dział spadku może nastąpić za odpłatnością w formie spłaty/dopłaty na rzecz pozostałych współwłaścicieli (współwłaściciela) lub nieodpłatnie bez żadnych spłat/dopłat. W przypadku, gdy jeden ze spadkobierców nabywa na wyłączną własność określone składniki majątku spadkowego ze spłatą lub dopłatą na rzecz pozostałych spadkobierców, dochodzi do odpłatnego nabycia. Taki dział spadku ma zatem charakter odpłatny.
Dział spadku, w wyniku którego udział w pierwotnej masie spadkowej nie zwiększył się, zmienia wyłącznie charakter własności. Natomiast gdy w wyniku działu spadku udział danej osoby ulega powiększeniu, mamy do czynienia z nabyciem, gdyż zwiększa się stan jej majątku osobistego. Jeżeli nabycie to jest nieodpłatne, to rodzi ono określone skutki podatkowe w rozumieniu przepisów ustawy. Otrzymując nieodpłatnie – w wyniku działu spadku – część przekraczającą udział spadkowy podatnik uzyskuje przysporzenie majątkowe mające konkretny wymiar finansowy.
To z kolei, w związku z faktem, że nabycie rzeczy lub praw majątkowych na podstawie działu spadku nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, powoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, na skutek osiągnięcia przychodu z tzw. innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W myśl zaś art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Sformułowanie „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
W związku z tym, świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.
Ocena skutków podatkowych Pani sytuacji
Z treści przedstawionego przez Panią opisu stanu faktycznego wynika, że na mocy aneksu ustalono nowy sposób przypisania listów zastawnych, zgodnie z którym Pani otrzymała 93 listy zastawne.
Wskazuje Pani, że wartość majątku otrzymanego przez Panią w wyniku działu spadku przekracza wartość udziału w pierwotnej masie spadkowej. Zamierza Pani przekazać środki pieniężne Pani kuzynowi (…) tytułem rozliczenia spadkowego odpowiadającego wartości przysługującej mu części listów zastawnych.
Mając zatem na uwadze przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego oraz przytoczone przepisy prawa stwierdzam, że okoliczność, że dział spadku następuje ze spłatą/dopłatą od spadkobiercy nabywającego częściowo na wyłączną własność składniki majątkowe wchodzące w skład spadku na rzecz drugiego spadkobiercy powoduje, że czynność taka ma charakter odpłatny. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewiduje jednak powstania obowiązku podatkowego po stronie podatnika w sytuacji, w której w wyniku działu spadku ze spłatami na rzecz pozostałych spadkobierców, podatnik nabywa od tych spadkobierców ich udziały w spadku. Otrzymując odpłatnie – w wyniku działu spadku – część przekraczającą udział spadkowy podatnik nie uzyskuje przysporzenia majątkowego. Nabycie to nie rodzi skutków podatkowych w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem, skoro w wyniku częściowego działu spadku oraz zawarciem aneksu do umowy, który miał charakter odpłatny nabyła Pani większą liczbę listów zastawnych niż wynikało to z przysługującego Pani udziału w spadku, to nie uzyskała Pani przysporzenia majątkowego i czynność ta nie skutkuje powstaniem po Pani stronie przychodu.
Zatem stanowisko, które Pani przedstawiła jestprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny/zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143).; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


