Jak ustalić urlop nauczyciela, który jednocześnie pracuje w szkole i oddziale przedszkolnym?

PYTANIE: Nauczyciel jest zatrudniony w szkole podstawowej, w której funkcjonują oddziały przedszkolne. W ramach jednego stosunku pracy prowadzi zajęcia zarówno w szkole podstawowej, jak i w oddziale przedszkolnym, a jego tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć został ustalony według zasad dotyczących pensum łączonego. Godziny wchodzące w skład etatu realizuje w szkole podstawowej, natomiast zajęcia ponadwymiarowe prowadzi zarówno w szkole, jak i w oddziale przedszkolnym. Jak ustalić uprawnienia urlopowe takiego nauczyciela?

ODPOWIEDŹ: Nauczyciel będzie korzystał z urlopu wypoczynkowego na zasadach obowiązujących w szkołach feryjnych.

Dwa systemy

Karta nauczyciela różnicuje zasady korzystania z urlopu wypoczynkowego w zależności od organizacji pracy placówki. Nauczycielowi zatrudnionemu w szkole, w której przewidziano ferie szkolne, przysługuje urlop w okresie ferii i w czasie ich trwania. Szkoła podstawowa należy do placówek feryjnych.

Inaczej przedstawia się sytuacja nauczycieli zatrudnionych w placówkach, w których nie przewidziano ferii szkolnych, np. w przedszkolach. Mają oni prawo do 35 dni roboczych urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym, udzielanego w terminie określonym w planie urlopów.

Wątpliwości pojawiają się wówczas, gdy nauczyciel w ramach jednego stosunku pracy prowadzi zajęcia w obu typach placówek. Dotyczy to w szczególności nauczycieli szkół podstawowych, którzy część obowiązków (tak jak w przedstawionym stanie faktycznym) wykonują w funkcjonujących w nich oddziałach przedszkolnych. Chociaż taki oddział stanowi część szkoły podstawowej, jego praca jest organizowana na zasadach właściwych dla placówki nieferyjnej.

Decyduje liczba godzin

Zgodnie z art. 64 ust. 3a Karty nauczyciela nauczycielowi, który w ramach jednego stosunku pracy wykonuje obowiązki w placówce feryjnej i nieferyjnej, przysługuje urlop według zasad obowiązujących w tej placówce, w której realizuje większą liczbę godzin zajęć. Jeżeli liczba godzin jest taka sama, stosuje się rozwiązanie właściwe dla szkoły feryjnej.

Uwaga! Aby określić sposób korzystania z urlopu, należy zatem porównać liczbę godzin zajęć realizowanych w szkole podstawowej z liczbą godzin przypadających na oddział przedszkolny. Jeżeli przeważają zajęcia w szkole podstawowej albo ich liczba jest równa liczbie godzin w oddziale przedszkolnym, nauczyciel korzysta z urlopu w okresie ferii. Dopiero przewaga zajęć wykonywanych w oddziale przedszkolnym uzasadniałaby zastosowanie zasad właściwych dla placówek nieferyjnych, a więc przyznanie 35 dni roboczych urlopu.

Nie można natomiast dzielić uprawnień urlopowych w ten sposób, że część rozlicza się według reguł feryjnych, a pozostałą część według zasad dotyczących 35-dniowego urlopu. W ramach jednego stosunku pracy nauczyciela obowiązuje jeden system urlopowy, ustalony na podstawie kryterium określonego w art. 64 ust. 3a Karty nauczyciela.

Pensum łączone

W przypadku nauczyciela wykonującego obowiązki przypisane do stanowisk o różnym tygodniowym obowiązkowym wymiarze zajęć należy ustalić pensum łączone. Zgodnie z art. 42 ust. 5c Karty nauczyciela oblicza się je jako iloraz łącznej liczby realizowanych godzin oraz sumy części etatów wykonywanych w ramach poszczególnych wymiarów pensum. Otrzymany wynik zaokrągla się do pełnych godzin: wartość do pół godziny się pomija, natomiast przekraczającą pół godziny podwyższa się do pełnej godziny. Zajęcia realizowane ponad tak ustalony wymiar są godzinami ponadwymiarowymi. Reguła ta ma zastosowanie również wtedy, gdy nauczyciel realizuje pełny etat według jednego pensum, a dodatkowe godziny prowadzi na stanowisku objętym innym pensum, np. 18/18 oraz 3/25.

Uwaga! W opisanej sytuacji większa część obowiązków przypada na szkołę podstawową, a więc na placówkę feryjną. Nauczyciel powinien zatem korzystać z urlopu w okresie ferii szkolnych. Według zasad właściwych dla nauczycieli szkół feryjnych należy również ustalić jego wynagrodzenie urlopowe, w tym średnią z godzin ponadwymiarowych i godzin doraźnych zastępstw. Dotyczy to także zajęć ponadwymiarowych prowadzonych w oddziale przedszkolnym – nie tworzą one odrębnego, 35-dniowego uprawnienia urlopowego. ©℗

• art. 42 ust. 5c, art. 64 ust. 1, 3 i 3a ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 515)
• par. 4, par. 5 ust. 1 rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 26 czerwca 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wynagrodzenia oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy nauczycieli (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1455)

Leszek Jaworski