Wyrok NSA z dnia 13 maja 2026 r., sygn. III OSK 2423/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie sędzia NSA Artur Kuś (sprawozdawca) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 108/23 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 15 listopada 2022 r. nr 1361/OP/2022 w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 maja 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 108/23 oddalił skargę J. J. (dalej: "skarżący"), na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: "organ", "Prezes IPN") z 15 listopada 2022 r. nr 1361/OP/2022 w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Skarżący wnioskiem z 23 czerwca 2022 r. zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1255 dalej: "ustawa o działaczach opozycji").

Prezes IPN, po rozpatrzeniu ww. wniosku, decyzją z 14 września 2022 r. nr 1159/OP/2022 odmówił potwierdzenia, że skarżący spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji.

Prezes IPN decyzją nr 1361/OP/2022 z 15 listopada 2022 r. utrzymał w mocy własną decyzję z 14 września 2022 r.

W uzasadnieniu organ odwołał się do obowiązujących przepisów prawa (w szczególności art. 4 ustawy o działaczach opozycji) oraz wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kwerendy w zasobie archiwalnym IPN odnaleziono dokumenty dotyczące skarżącego, tj.: