Interpretacja indywidualna z dnia 27 lipca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL2-1.4011.546.2026.1.AK

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanych stanów faktycznych w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

30 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 30 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanów faktycznych

A. (dalej jako: „Wnioskodawca”) jest osobą fizyczną posiadającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a tym samym polskim rezydentem podatkowym w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji podlega on w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, tj. obowiązkowi podatkowemu od całości osiąganych dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów.

W dniu 12 lutego 2008 r. Wnioskodawca zawarł z (…) Bank (...) umowę pożyczki hipotecznej nr (…) (dalej jako: „Umowa” lub „Umowa pożyczki hipotecznej").

Przedmiotowa Umowa stanowiła produkt finansowy oferowany przez Bank, w ramach którego zobowiązanie Wnioskodawcy pozostawało powiązane z walutą obcą, tj. frankiem szwajcarskim (CHF). W praktyce oznaczało to, że wysokość zadłużenia oraz wzajemnych rozliczeń stron była ustalana z odniesieniem do kursu waluty CHF, natomiast saldo zadłużenia prezentowane było w tej walucie. Tym samym ekonomiczny ciężar zobowiązania Wnioskodawcy pozostawał uzależniony od zmian kursu franka szwajcarskiego.

Środki pieniężne uzyskane przez Wnioskodawcę na podstawie Umowy zostały przeznaczone wyłącznie na realizację własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy. Finansowanie nie służyło celom inwestycyjnym, zarobkowym ani konsumpcyjnym niezwiązanym z mieszkaniem, lecz zostało wykorzystane wyłącznie na poprawę standardu i funkcjonalności lokalu mieszkalnego należącego do Wnioskodawcy.

W szczególności środki pochodzące z pożyczki hipotecznej zostały przeznaczone na:

·remont lokalu mieszkalnego,

·modernizację lokalu mieszkalnego,

·prace służące dostosowaniu lokalu do bieżących potrzeb życiowych i mieszkaniowych Wnioskodawcy,

·podniesienie standardu technicznego oraz użytkowego lokalu.

Lokal mieszkalny, którego dotyczyły wskazane nakłady, położony jest przy ul. (...) w (...).

Lokal ten stanowi własność Wnioskodawcy. Nieruchomość ta służyła i służy zaspokajaniu osobistych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy, stanowiąc jego rzeczywiste miejsce zamieszkania. Wnioskodawca nie przeznaczał lokalu na cele najmu, działalności gospodarczej ani inne cele komercyjne.

Umowa pożyczki była zabezpieczona hipotecznie, tj. wierzytelność Banku wynikająca z Umowy została zabezpieczona hipoteką ustanowioną zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Tym samym Umowa miała charakter pożyczki hipotecznej związanej z nieruchomością mieszkalną Wnioskodawcy. W kolejnych latach wykonywania Umowy pomiędzy stronami powstały wątpliwości i spór dotyczący dalszego wykonywania zobowiązania, w szczególności wysokości zadłużenia oraz zasad dalszych rozliczeń wynikających z Umowy powiązanej z walutą CHF. W celu definitywnego zakończenia istniejącego sporu, uporządkowania sytuacji prawnej stron oraz ostatecznego rozliczenia wzajemnych roszczeń, Wnioskodawca zawarł z Bankiem w dniu 26 września 2024 r. ugodę (dalej jako: „Ugoda”).

Na dzień zawarcia Ugody, zgodnie z danymi wynikającymi z ksiąg rachunkowych Banku, wysokość zadłużenia Wnioskodawcy z tytułu Umowy wynosiła (…) CHF. Po przeliczeniu tej kwoty na walutę polską według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego dzień zawarcia Ugody, saldo zadłużenia zostało określone na kwotę (…) zł.

Na mocy postanowień Ugody, w szczególności zgodnie z § 1 pkt 8 Ugody, Bank zwolnił Wnioskodawcę z długu, tj. dokonał umorzenia zadłużenia w łącznej wysokości (…) zł.

W wyniku zawarcia Ugody doszło zatem do definitywnego zakończenia stosunku zobowiązaniowego stron w zakresie objętym Umową, a Wnioskodawca został zwolniony z obowiązku dalszej spłaty wskazanej kwoty.

Po zawarciu Ugody Bank wykonał ciążący na nim obowiązek informacyjny i sporządził dla Wnioskodawcy informację PIT-11 za rok 2024, w której wykazał kwotę (…) zł jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca powziął jednak istotne wątpliwości co do prawidłowości takiej kwalifikacji podatkowej, w szczególności co do tego, czy w realiach przedstawionego stanu faktycznego po stronie Wnioskodawcy rzeczywiście doszło do powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu, a także - w przypadku odmiennej oceny - czy do wskazanej kwoty znajduje zastosowanie instytucja zaniechania poboru podatku przewidziana w obowiązujących przepisach wykonawczych Ministra Finansów.

Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że w przeszłości nie korzystał z zaniechania poboru podatku dochodowego w związku z umorzeniem wierzytelności wynikającej z innego kredytu mieszkaniowego lub pożyczki mieszkaniowej. Przedmiotowa Umowa była jedynym zobowiązaniem tego rodzaju, którego skutki podatkowe są przedmiotem niniejszego wniosku.

Pytania

1)Czy kwota (…) zł, z której spłaty Wnioskodawca został zwolniony na podstawie ugody zawartej z Bankiem, stanowi dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

2)Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 1 byłaby twierdząca, czy do wskazanej kwoty znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?

Pana stanowisko w sprawie

1)Zdaniem Wnioskodawcy, kwota (…) zł, z której spłaty Wnioskodawca został zwolniony na podstawie ugody zawartej z (…) Bank (...), nie stanowi dla Wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

2)Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 1 byłaby twierdząca, tj. Organ uznałby, że kwota (…) zł stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to do wskazanej kwoty znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Uzasadnienie Wnioskodawcy

Ad. 1

Zdaniem Wnioskodawcy, kwota (…) zł, z której spłaty Wnioskodawca został zwolniony na podstawie ugody zawartej z (…) Bank (...), nie stanowi dla Wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji po stronie Wnioskodawcy nie powstaje obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych z tego tytułu.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podlegają co do zasady wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem tych, które zostały wprost wyłączone z opodatkowania lub objęte zaniechaniem poboru podatku. Aby jednak można było mówić o dochodzie, po stronie podatnika musi uprzednio powstać przychód w rozumieniu przepisów ustawy.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Zarówno z treści powyższego przepisu, jak i z utrwalonej wykładni prawa podatkowego wynika, że za przychód można uznać jedynie takie zdarzenie, które skutkuje rzeczywistym, trwałym i definitywnym przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika. Przysporzenie to powinno prowadzić do realnego zwiększenia aktywów podatnika albo definitywnego zmniejszenia jego zobowiązań w sposób powodujący faktyczne wzbogacenie.

Nie każde zdarzenie prawne związane z zobowiązaniem cywilnoprawnym prowadzi automatycznie do powstania przychodu podatkowego. W szczególności nie można abstrahować od rzeczywistego charakteru ekonomicznego danej czynności oraz celu, jakiemu służyła.

W przedstawionym stanie faktycznym ugoda zawarta przez Wnioskodawcę z Bankiem w dniu 26 września 2024 r. miała charakter porządkujący oraz rozliczeniowy. Jej zasadniczym celem było definitywne zakończenie istniejącego pomiędzy stronami sporu dotyczącego wykonywania umowy pożyczki hipotecznej powiązanej z walutą CHF oraz ostateczne uregulowanie wzajemnych rozliczeń. Ugoda była zatem instrumentem służącym zamknięciu istniejącego stosunku prawnego i usunięciu niepewności co do dalszych zobowiązań stron.

W wyniku zawarcia ugody Wnioskodawca nie otrzymał od Banku żadnych nowych środków pieniężnych, rzeczy ani praw majątkowych. Nie doszło do przekazania Wnioskodawcy żadnego świadczenia, które zwiększałoby jego majątek. Strony dokonały jedynie ugodowego ustalenia sposobu zakończenia wzajemnych relacji wynikających z uprzednio zawartej umowy.

Podkreślenia wymaga również, że wskazana przez Bank kwota (…) zł stanowiła saldo zadłużenia ustalone przez Bank na dzień zawarcia ugody, wynikające z umowy pożyczki hipotecznej powiązanej z kursem franka szwajcarskiego. W przypadku tego rodzaju produktów finansowych wysokość zobowiązania zależała od mechanizmów waloryzacyjnych, kursów walut oraz sposobu rozliczeń stosowanych przez bank. Tym samym samo formalne określenie przez Bank wartości „umorzonego zadłużenia" nie może automatycznie prowadzić do wniosku, że po stronie klienta powstało realne wzbogacenie.

Dla uznania, że doszło do powstania przychodu podatkowego, konieczne byłoby wykazanie, iż po stronie Wnioskodawcy nastąpiło definitywne przysporzenie majątkowe o konkretnym wymiarze ekonomicznym. W realiach niniejszej sprawy taka sytuacja nie miała miejsca. Ugoda nie skutkowała wzrostem majątku Wnioskodawcy, lecz jedynie zakończeniem spornego stosunku obligacyjnego z Bankiem.

Nie zmienia powyższej oceny okoliczność, że Bank sporządził informację PIT-11 i wykazał przedmiotową kwotę jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o PIT. Informacja PIT-11 ma charakter informacyjny i techniczny, natomiast sama jej treść nie przesądza jeszcze o rzeczywistym zaistnieniu obowiązku podatkowego. O tym, czy określone zdarzenie rodzi skutki podatkowe, decydują przepisy prawa materialnego oraz ich prawidłowa wykładnia odnoszona do konkretnego stanu faktycznego.

Należy również zauważyć, że przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, również muszą spełniać podstawową przesłankę wynikającą z art. 11 ust. 1 tej ustawy, a więc muszą prowadzić do rzeczywistego przysporzenia majątkowego. Sam fakt wygaśnięcia zobowiązania w wyniku ugody nie oznacza jeszcze automatycznie powstania takiego przysporzenia.

W przedstawionym stanie faktycznym ugoda miała charakter kompromisowy i rozliczeniowy, służyła zakończeniu sporu pomiędzy stronami, nie skutkowała przekazaniem Wnioskodawcy żadnych nowych aktywów oraz nie spowodowała jego definitywnego wzbogacenia.

W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że kwota (…) zł, z której spłaty Wnioskodawca został zwolniony na podstawie ugody zawartej z Bankiem, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ad. 2

Zdaniem Wnioskodawcy, jeżeli Organ uznałby, że kwota (…) zł, z której spłaty Wnioskodawca został zwolniony na podstawie ugody zawartej z (…) Bank (...), stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to do wskazanej kwoty znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Oznacza to, że nawet przy przyjęciu stanowiska, iż po stronie Wnioskodawcy powstał przychód podatkowy. Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od wskazanej kwoty.

Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672) zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała uprzednio z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

Jednocześnie § 3 ust. 2 rozporządzenia wprost stanowi, że za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Okoliczność ta ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie, albowiem zobowiązanie Wnioskodawcy miało formę umowy pożyczki hipotecznej, a nie klasycznej umowy kredytu hipotecznego. Ustawodawca jednoznacznie przesądził jednak, że dla celów stosowania rozporządzenia pożyczka spełniająca wskazane warunki traktowana jest na równi z kredytem mieszkaniowym.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, przez kredyt mieszkaniowy należy rozumieć zobowiązanie, które zostało udzielone przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, zostało zabezpieczone hipotecznie oraz zostało zaciągnięte na wydatki wskazane w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT.

W ocenie Wnioskodawcy wszystkie powyższe przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione.

Po pierwsze, Umowa pożyczki hipotecznej została zawarta w dniu 12 lutego 2008 r., a więc przed dniem 15 stycznia 2015 r., co wprost odpowiada wymogowi określonemu w rozporządzeniu.

Po drugie, stroną Umowy był (…) Bank (...), tj. bank krajowy prowadzący działalność bankową na podstawie właściwych przepisów prawa bankowego, podlegający nadzorowi właściwych organów nadzoru finansowego. Nie ulega zatem wątpliwości, że zobowiązanie zostało udzielone przez podmiot spełniający warunki określone w rozporządzeniu.

Po trzecie, pożyczka była zabezpieczona hipotecznie, co wynika zarówno z samego charakteru produktu bankowego, jak i treści zawartej Umowy.

Po czwarte, środki uzyskane przez Wnioskodawcę zostały przeznaczone wyłącznie na cele mieszkaniowe, tj. remont oraz modernizację lokalu mieszkalnego stanowiącego własność Wnioskodawcy, położonego przy ul. (...) w (...).

Wydatki na remont i modernizację własnego lokalu mieszkalnego mieszczą się w zakresie wydatków, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy o PIT, zgodnie z którym za wydatki poniesione na cele mieszkaniowe uważa się m.in. wydatki poniesione na remont własnego budynku mieszkalnego lub własnego lokalu mieszkalnego. Modernizacja lokalu stanowi natomiast element ulepszenia i dostosowania lokalu do potrzeb mieszkaniowych podatnika, a więc pozostaje funkcjonalnie związana z celem mieszkaniowym wskazanym w tym przepisie.

Po piąte, inwestycja finansowana środkami z pożyczki dotyczyła jednej nieruchomości mieszkalnej służącej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy, a zatem została zaciągnięta na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej w rozumieniu rozporządzenia.

Po szóste, Wnioskodawca nie korzystał wcześniej z zaniechania poboru podatku w związku z umorzeniem wierzytelności wynikających z innego kredytu mieszkaniowego lub pożyczki mieszkaniowej. Tym samym spełniony jest również warunek negatywny przewidziany w § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia.

Wskazać również należy, że zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia zaniechanie poboru podatku obejmuje nie tylko kwotę kapitału, lecz również odsetki, odsetki skapitalizowane, prowizje oraz określone opłaty związane z zobowiązaniem. Skoro Bank zwolnił Wnioskodawcę z długu w ramach ugody, a umorzenie dotyczyło wierzytelności wynikającej z pożyczki hipotecznej spełniającej warunki rozporządzenia, to całość kwoty objętej umorzeniem korzysta z przewidzianego mechanizmu zaniechania poboru podatku.

Podkreślenia wymaga, że celem rozporządzenia było wyeliminowanie negatywnych skutków podatkowych po stronie osób fizycznych regulujących sytuację prawną kredytów i pożyczek hipotecznych związanych z realizacją własnych potrzeb mieszkaniowych. Sytuacja Wnioskodawcy w pełni odpowiada ratio legis tego aktu prawnego.

W konsekwencji, jeżeli Organ uznałby, że po stronie Wnioskodawcy powstał przychód podatkowy w związku z umorzeniem kwoty (…) zł, to przychód ten będzie objęty zaniechaniem poboru podatku dochodowego na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., a Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź, od których zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9:

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. W związku z tym, każde świadczenie mające realną korzyść majątkową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank wierzytelności wynikającej z zaciągniętej przez Pana pożyczki hipotecznej, wskazuję, że instytucja pożyczki uregulowana została przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795).

Zgodnie z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do art. 720 § 2 ww. Kodeksu:

Z kolei stosownie do art. 78 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.):

Natomiast instytucja kredytu uregulowana została w art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe.

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie pożyczki i jej spłata na warunkach przewidzianych w umowie pożyczki są obojętne podatkowo. Przychód po stronie pożyczkobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia pożyczki, jej części lub odsetek. Wtedy bowiem pożyczkobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 Kodeksu cywilnego:

Z wyżej wymienionego przepisu Kodeksu cywilnego wynika wprost, że w sytuacji gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje dochodzi do wygaśnięcia zobowiązania. Instytucja zwolnienia z długu może odnosić się jedynie do wierzytelności istniejących. Zatem zwolnienie z długu to instytucja prawa cywilnego zmierzającego do umorzenia zobowiązania (zwolnienie z długu ma na celu umorzenie zobowiązania).

Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Stosownie natomiast do art. 917 Kodeksu cywilnego:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

W konsekwencji, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu pożyczki hipotecznej należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Kwestia zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.).

Z uwagi na fakt, że do umorzenia Pana zadłużenia doszło 26 września 2024 r., zatem w analizowanym przypadku zastosować należy rozporządzenie Ministra Finansów w brzmieniu obowiązującym od 26 stycznia 2024 r. do 23 grudnia 2024 r.

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:

Natomiast z § 3 ww. rozporządzenia wynika, że:

Z kolei § 4 rozporządzenia w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe stanowi, że:

W tym miejscu wyjaśniam, że przepisy rozporządzenia Ministra Finansów zostały znowelizowane poprzez dodanie do omawianego rozporządzenia § 3 ust. 2 i § 4a, rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 1912), które weszło w życie 24 grudnia 2024 r.

W myśl ww. § 3 ust. 2 omawianego rozporządzenia:

Stosownie natomiast do § 4a ww. rozporządzenia:

Rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2025 r. nie dotyczyło (nie miało zastosowania do) umorzonych pożyczek hipotecznych.

Z powyższego przepisu wynika, że zaniechanie poboru podatku może mieć zastosowanie do pożyczek, w stosunku do których podatnik uzyska przychód od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2026 r.

Podkreślenia wymaga, że prawo do zaniechania poboru podatku jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, dlatego do interpretacji przepisów ustanawiających to prawo należy stosować wykładnię ścisłą, która nie wychodzi poza literalne brzmienie przepisów.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychód z nieodpłatnych świadczeń powstaje w momencie ich otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika.

Z przedstawionego przez Pana opisu sprawy wynika, że ugoda w ramach której bank zwolnił Pana z długu (umorzył zadłużenie) a Pan przyjął to zwolnienie z długu została zawarta 26 września 2024 r. Zatem w tym dniu uzyskał Pan przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, w związku z tym, że uzyskał Pan przychód z tytułu umorzenia w 2024 r. pożyczki, a zaniechanie poboru podatku określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, dotyczy pożyczek, w stosunku do których podatnik uzyska przychód od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2026 r., to przychód ten nie może korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego.

Reasumując:

1)pożyczki hipotecznej umorzonej w 2024 r. nie traktuje się na równi z kredytem mieszkaniowym w rozumieniu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2025 r.;

2)umorzona we wrześniu 2024 r. kwota pożyczki hipotecznej zaciągniętej przez Pana w 2008 r., stanowi dla Pana przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy;

3)do przychodu tego nie znajdzie zastosowania zaniechanie poboru podatku, określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe;

4)od przychodu, który uzyskał Pan w związku z umorzeniem kwoty wierzytelności z tytułu pożyczki hipotecznej, jest Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanów faktycznych, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.