Wymierzenie kary porządkowej a sankcje finansowe wobec pracownika

Nakładanie kar porządkowych i pieniężnych jest jednym z uprawnień pracodawcy wynikającym z zasady podporządkowania pracownika poleceniom przełożonych, która opiera się na unormowaniu art. 100 k.p., wskazującym obowiązki pracownika wobec pracodawcy.

Karami porządkowymi w rozumieniu Kodeksu pracy są:

• upomnienie,

• nagana.

Mogą one być nakładane w sytuacjach naruszenia przez pracownika ustalonego porządku w zakładzie pracy, regulaminu pracy, przepisów bhp lub przeciwpożarowych.

Kara pieniężna może być nałożona jedynie w przypadkach przewidzianych w art. 108 § 2 k.p., tj. za nieprzestrzeganie przepisów bhp oraz przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwym lub spożywanie alkoholu w miejscu pracy. Nałożenie kary pieniężnej ma charakter alternatywny w stosunku do innych kar porządkowych (upomnienie, nagana). Pracodawca może zatem nałożyć na pracownika tylko jedną z nich.

Kwestie związane z wynagrodzeniem oraz dodatkami do niego ustalają przepisy układu zbiorowego pracy albo pracodawca w postanowieniach regulaminu wynagradzania.

Pozbawienie pracownika premii lub nagrody przewidzianej regulaminem wynagradzania lub układem zbiorowym pracy z powodu naruszenia obowiązków pracowniczych, które mogą skutkować nałożenie na niego kary porządkowej, jest możliwe, o ile postanowienia powyższych aktów to przewidują. Stanowi to odrębną „sankcję” zastosowaną przez pracodawcę i wymierzenie kary porządkowej albo pieniężnej w trybie przewidzianym przez art. 108 i nast. k.p. jest wówczas niedopuszczalne. Podobnie niedopuszczalne jest pozbawienie pracownika należnej premii, w związku z nałożoną nań karą porządkową. Zakaz takiej kumulacji kar przewiduje wyraźnie art. 113¹ k.p. Ponadto należy pamiętać, że samo nieprzyznanie nagrody rocznej bądź premii nie jest karą pieniężną w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy.