OCHOTNICZE HUFCE PRACY - NOWE ROZPORZĄDZENIE

Ochotnicze Hufce Pracy (zwane dalej OHP) są jedną z tzw. instytucji rynku pracy, realizujących zadania określone w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. OHP należą zatem do tej samej kategorii co publiczne służby czy agencje zatrudnienia. Wszystkie one służą promocji zatrudnienia, łagodzeniu skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej.

OHP wyróżnia jednak to, że ma szczególny krąg beneficjentów usług. Zostały one mianowicie powołane głównie w celu działania na rzecz młodzieży, w szczególności tej zagrożonej wykluczeniem społecznym, oraz bezrobotnych do 25. roku życia.

OHP działają na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (zwanej dalej ustawą), która jednak nie reguluje wyczerpująco wszystkich kwestii związanych z funkcjonowaniem OHP. W odniesieniu zarówno do szczegółowych zadań, jak i organizacji OHP ustawa odsyła do rozporządzenia wydawanego przez ministra właściwego do spraw pracy. Co istotne, od 2 sierpnia 2011 r. obowiązuje nowe rozporządzenie. Poprzednie rozporządzenie wydane w 2005 r. utraciło moc.

Zadania OHP

Zadania OHP dzielą się na 2 zasadnicze grupy dotyczące:

● kształcenia i wychowania,

● zatrudnienia oraz przeciwdziałania marginalizacji i wykluczeniu społecznemu.

Jeżeli chodzi o pierwszy z wymienionych obszarów, to podstawowym celem działania OHP na tym polu jest umożliwianie młodym osobom, które nie ukończyły szkoły podstawowej lub gimnazjum albo też nie kontynuują nauki po ukończeniu wspomnianych szkół, zdobycie kwalifikacji zawodowych oraz uzupełnienie wykształcenia podstawowego lub gimnazjalnego.

Tym, którym udało się pomyślnie zakończyć edukację gimnazjalną, OHP pomogą natomiast w uzupełnieniu ponadgimnazjalnego wykształcenia ogólnego i zawodowego.

Jeśli chodzi zaś o zatrudnienie oraz przeciwdziałanie marginalizacji i wykluczeniu, trzeba wskazać, że OHP prowadzą pośrednictwo pracy oraz organizują zatrudnianie dla 3 grup społecznych, tj.:

● młodzieży w wieku powyżej 15 lat, która nie ukończyła szkoły podstawowej lub gimnazjum albo nie kontynuuje nauki po ukończeniu tych szkół,

● bezrobotnych do 25. roku życia,

● uczniów i studentów.

Warto dodatkowo wspomnieć o organizowanych przez OHP zajęciach poradnictwa zawodowego, które pozwalają na dokonywanie trafniejszych wyborów ścieżki kariery, jak również o mobilnych centrach informacji zawodowej. Te ostatnie odgrywają niebagatelną rolę w przeciwdziałaniu marginalizacji w środowiskach wiejskich. Ważnym obszarem działania OHP jest ponadto międzynarodowa współpraca i wymiana młodzieży. Do zadań OHP należy także refundowanie pracodawcom, do pewnej wysokości, kosztów poniesionych na wynagrodzenia i składki młodocianych pracowników, zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Dotyczy to jednak wyłącznie zawodów pożądanych obecnie na rynku pracy. Komendant główny OHP przeznacza na ten cel część środków finansowych z Funduszu Pracy.

WAŻNE!

Pracodawca, który spełnia warunki do prowadzenia przygotowania zawodowego i jest zainteresowany ww. refundacją kosztów, powinien - przed zawarciem umowy o pracę z młodocianym pracownikiem - złożyć wniosek o zawarcie stosownej umowy do centrum edukacji i pracy młodzieży. Wyjątek stanowi sytuacja, w której pracodawcą dla młodocianych zatrudnianych w celu przygotowania zawodowego jest OHP.

Struktura OHP

Ochotnicze Hufce Pracy są zorganizowane hierarchicznie. Na ich czele stoi Komendant Główny powoływany i odwoływany przez ministra właściwego do spraw pracy. Został on przez ustawę wyposażony w aparat pomocniczy w postaci Komendy Głównej Ochotniczych Hufców Pracy. Komendantowi Głównemu podlegają wojewódzcy komendanci Ochotniczych Hufców Pracy, działający przy wsparciu komend wojewódzkich. Najniżej w tej hierarchii znajdują się komendanci hufców pracy, realizujący swoje zadania za pomocą hufców pracy w znaczeniu ścisłym, a więc podstawowych jednostek OHP.

Należy też wspomnieć o centrach kształcenia i wychowania oraz ośrodkach szkolenia zawodowego, na których czele stoją dyrektorzy, podlegający bezpośrednio Komendantowi Głównemu.

Również pracami centrów edukacji i pracy młodzieży kierują dyrektorzy, z tym że ci podlegają właściwym wojewódzkim komendantom OHP. Tym ostatnim podlegają wreszcie także kierownicy: ośrodków szkolenia i wychowania oraz rejonowych ośrodków szkolenia zawodowego młodzieży.

Rozporządzenie z 2011 r.

Od 2 sierpnia 2011 r. szczegóły dotyczące zadań i organizacji OHP reguluje nowe rozporządzenie. Uściślono w nim jednak sposób określenia zadań OHP, centrów kształcenia i wychowania, centrów edukacji i pracy młodzieży, ośrodków szkolenia i wychowania oraz hufców pracy w rozumieniu ścisłym. Jeśli dotychczas te zadania były określone przykładowo, to pominięcie zwrotu "w szczególności" w nowej wersji rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że zarówno hufce, jak i ich pozostałe wspomniane jednostki mogą teraz wykonywać jedynie zadania wyczerpująco wyliczone w przepisach rozporządzenia.

Drugą zmianą jest nieznaczne rozszerzenie kompetencji Komendanta Głównego OHP do wydawania:

● aktów o charakterze wewnętrznym, które odtąd mogą dotyczyć nie tylko usprawniania i porządkowania działalności OHP (analogiczna zmiana dotyczy kompetencji dyrektorów centrum kształcenia i wychowania do wydawania tego rodzaju aktów),

● statutów ośrodków szkolenia zawodowego, które mogą obecnie regulować materię szerszą niż tylko podstawowy sposób działania tego ośrodka.

Niewielki charakter omówionych zmian wyklucza interpretację zmierzającą w kierunku znacznego rozszerzenia zakresów wspomnianych powyżej aktów.

Piotr Żukowski

Podstawa prawna:

● art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 3, art. 11-17 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (DzU z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.),

● art. 11 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (DzU nr 257, poz. 1725 ze zm.),

● rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie sposobu organizacji uzupełnienia wykształcenia ogólnego młodzieży w Ochotniczych Hufcach Pracy oraz zdobywania przez nią kwalifikacji zawodowych (DzU nr 262, poz. 2604),

● rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 26 kwietnia 2007 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom (DzU nr 77, poz. 518),

● rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 22 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowych zadań i organizacji Ochotniczych Hufców Pracy (DzU nr 155, poz. 920).