Kiedy w 2017 r. podatnik prowadzący działy specjalne produkcji rolnej będzie musiał prowadzić księgi rachunkowe

Obowiązek zaprowadzenia ksiąg rachunkowych przez podatnika prowadzącego działy specjalne produkcji rolnej

Od 1 stycznia 2016 r. wprowadzono do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zapis (dodany art. 15 ust. 2 updof), zgodnie z którym:

W przypadku gdy obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych wynika z przepisów o rachunkowości, przychód z działów specjalnych produkcji rolnej ustala się na podstawie prowadzonych ksiąg rachunkowych według zasad określonych w art. 14. W takim przypadku nie ma obowiązku zawiadamiania właściwego naczelnika urzędu skarbowego o założeniu ksiąg rachunkowych.

Takie sformułowanie przez ustawodawcę przepisu oznacza, że podatnicy prowadzący działy specjalne produkcji rolnej:

● są zobowiązani zaprowadzić ewidencję w formie ksiąg rachunkowych, jeśli ich przychody osiągnęły w danym roku kalendarzowym równowartość 1 200 000 euro, oraz

● nie mają obowiązku poinformowania naczelnika urzędu skarbowego o fakcie zaprowadzenia ksiąg rachunkowych.

Od 1 stycznia 2017 r., obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych będą miały zatem te osoby fizyczne prowadzące działy specjalne produkcji rolnej, których przychody za 2016 r. osiągną kwotę 5 157 120 zł (1 200 000 euro x 4,2976 zł/euro, tj. średni kurs euro ogłoszony przez NBP na pierwszy dzień roboczy października, czyli 3 października 2016 r. tabela nr 191/A/NBP/2016).

Warto zauważyć, że konstrukcja zacytowanego przepisu art. 15 ust. 2 updof wskazuje, że do ustalenia limitu przychodów powodującego obowiązek zaprowadzenia ksiąg rachunkowych przez podatnika prowadzącego działy specjalne produkcji rolnej należy wziąć pod uwagę przychody określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości, a nie wynikające z przepisów podatkowych. Ma to znaczenie, gdyż zakres tych przychodów jest inny, tj. niektórych przychodów podatkowych nie wlicza się do "rachunkowego" limitu określającego obowiązek zaprowadzenia ksiąg rachunkowych. Tym samym - zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 2 uor - dla ustalenia, czy powstał obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych, należy wziąć pod uwagę wyłącznie przychody netto (tj. bez VAT) ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych. Dlatego - przykładowo - pomija się w tych obliczeniach przychody ze zbycia środków trwałych, otrzymanych odszkodowań za szkody w majątku firmowym czy też kar umownych.

Należy także przypomnieć, że zgodnie z art. 12 ust. 1 uor, otwarcie ksiąg rachunkowych powinno nastąpić w ciągu 15 dni od dnia ich założenia. Innymi słowy, obowiązek zaprowadzenia ksiąg rachunkowych z datą 1 stycznia 2017 r. oznacza, że księgi należy otworzyć najpóźniej do 15 stycznia 2017 r.

Rezygnacja z prowadzenia ksiąg rachunkowych przez podatnika prowadzącego działy specjalne produkcji rolnej

Podatnik prowadzący działy specjalne produkcji rolnej ma oczywiście możliwość powrotu do opodatkowania dochodu rocznego podatkiem ryczałtowym na podstawie norm szacunkowych, w przypadku gdy jego przychody netto w poprzednim roku zmaleją, tj. nie osiągną limitu równowartości 1 200 000 euro. Zatem jeśli podatnik jest zobowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych w 2016 r., a przychody netto w tym roku nie osiągną 5 157 120 zł, wówczas wraz z ustaniem obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych w 2017 r. będzie mógł powrócić do opodatkowania na podstawie norm szacunkowych.

PODSTAWA PRAWNA:

● art. 14, art. 15 ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 361; ost.zm. Dz.U. z 2016 r., poz. 1550

● art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2016, poz. 1047

Paweł Muż

ekonomista, redaktor "MONITORA księgowego", specjalista ds. rachunkowości