Czy sieć wodociągowa może zostać uznana za zorganizowaną część przedsiębiorstwa

Wniesienie sieci wodociągowej jako aportu do spółki nie stanowi niepodlegającego opodatkowaniu zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Zbycie to stanowi zatem podlegającą opodatkowaniu VAT dostawę sieci wodociągowej. Szczegóły znajdują się w uzasadnieniu.

Przepisów ustawy o VAT nie stosuje się m.in. do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa (art. 6 pkt 1 ustawy o VAT). W konsekwencji transakcje zbywania przedsiębiorstw lub zorganizowanej części przedsiębiorstw nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. Nie podlega zatem opodatkowaniu VAT również wnoszenie przedsiębiorstw oraz zorganizowanych części przedsiębiorstw jako aportów do spółek.

Pojęcie zorganizowanej części przedsiębiorstwa definiuje art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. Stanowi on, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

W świetle tej definicji samej tylko sieci wodociągowej nie można uznać za zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Sieć taka stanowi jedynie zespół składników materialnych, który nie może stanowić niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania w zakresie działalności wodociągowej (w tej sytuacji drugorzędne znaczenie ma to, że z treści pytania nie wynika, aby w dotychczasowym przedsiębiorstwie przedmiotowa sieć wodociągowa odgrywała rolę pozwalającą uznać ją za zespół składników wyodrębniony organizacyjnie i finansowo). Do realizacji takich zadań koniecznych jest również wiele innych elementów, w szczególności kadra oraz miejsce (lokal czy budynek), z którego sprawowana będzie kontrola nad siecią.

Jak czytamy w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 9 września 2011 r. (sygn. ILPB3/423-236/11-4/EK): (...) elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki czyli kadra pracownicza.

A zatem wniesienie sieci wodociągowej jako aportu do spółki nie stanowi niepodlegającego opodatkowaniu zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Zbycie to stanowi zatem podlegającą opodatkowaniu VAT dostawę sieci wodociągowej.

Podobną sprawą zajmował się NSA w wyroku z 23 marca 2012 r. (sygn. akt I FSK 527/10). Przedmiotem aportu był wyłącznie majątek trwały stanowiący własność gminy, obejmujący budowle sieci zaopatrzenia w wodę (studnie, hydrofornie, wodociągi, zbiorniki, inne urządzenia), budowle sieci kanalizacyjnej (kolektory, przepompownie, studzienki kanalizacyjne). Natomiast przedmiotem aportu nie było oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa), ponieważ taki element nie występował. Gmina nie używała żadnej nazwy co do przedmiotowego majątku. Przedmiotem aportu nie były również: materiały, towary, wyroby ani inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości; prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych; wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne; koncesje, licencje i zezwolenia; patenty i inne prawa własności przemysłowej; majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne; tajemnice przedsiębiorstwa; księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 551 pkt 3-9 Kodeksu cywilnego), gdyż przedmiotowe składniki nie występowały. W takim przypadku NSA potwierdził stanowisko Izby Skarbowej w Poznaniu, a tym samym nie zgodził się ze stanowiskiem WSA w Krakowie, że (...) nie ma konieczności oznaczenia indywidualnej nazwy przedsiębiorstwa, skoro w Gminie B. nie funkcjonuje inne tego typu przedsiębiorstwo. Analizowany przepis w swej treści nie zawiera przyjętego wyjątku. W związku z tym poglądy zaprezentowane w zaskarżonym wyroku są nie do przyjęcia.

Również Naczelny Sąd Administracyjny, w tym składzie, nie może zaaprobować poglądu, że brak przekazania dokumentów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie stanowi przeszkody do uznania, że aport będzie stanowił całość przedsiębiorstwa.

O tym, jak opodatkować poszczególne przedmioty aportu, pisaliśmy w nr. 14/2012 "Biuletynu VAT".

● art. 2 pkt 27e oraz art. 6 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - j.t. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054

Tomasz Krywan

doradca podatkowy

Od 1 stycznia 2013 r. zasady opodatkowania VAT zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie ulegną zmianie.

(J.D.)