Obowiązki sprawozdawcze pod sankcją – KRS, rachunkowość i k.s.h. jako trzy reżimy odpowiedzialności

Niewykonanie obowiązków związanych z zatwierdzeniem oraz złożeniem do Krajowego Rejestru Sądowego rocznego sprawozdania finansowego, sprawozdania z działalności, opinii biegłego rewidenta (jeżeli badanie było wymagane), a także uchwał o zatwierdzeniu sprawozdania i podziale zysku bądź pokryciu straty rodzi po stronie członków zarządu kilka równoległych reżimów odpowiedzialności funkcjonujących niezależnie od siebie.

Samo zaniechanie – polegające na braku terminowego dopełnienia obowiązków sprawozdawczych – może jednocześnie wywoływać skutki na gruncie prawa karnego gospodarczego, postępowania rejestrowego oraz odpowiedzialności cywilnoprawnej organów spółki. Każdy z tych reżimów opiera się na odmiennych przesłankach oraz realizuje inne cele sankcyjne i dyscyplinujące.

Ustawa o rachunkowości

Najdalej idące konsekwencje wynikają z przepisów ustawy o rachunkowości, która wprost penalizuje naruszenie obowiązków sprawozdawczych. Ustawa ta przewiduje odpowiedzialność karną m.in. za:

• niesporządzenie sprawozdania finansowego,
• niesporządzenie sprawozdania z działalności,
• niepoddanie sprawozdania badaniu (gdy było obligatoryjne),
• niezłożenie wymaganych dokumentów we właściwym rejestrze sądowym.

Odpowiedzialność ta ma charakter osobisty – ponoszą ją osoby zobowiązane do wykonania obowiązków, w szczególności członkowie zarządu kierujący jednostką – oraz formalny.

W praktyce oznacza to, że dla jej powstania nie jest konieczne wykazanie: