Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 marca 2017 r., sygn. IV SA/Gl 1032/16

Samorząd terytorialny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia planów pracy Rady Gminy i jej stałych komisji stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Uchwałą z dnia [...] r. nr [...] Rada Gminy L., działając na podstawie art. 21 ust. 3 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1515), przyjęła plany pracy Rady Gminy L. oraz jej stałych komisji na 2016 r.

Pismem z dnia 23 września 2016 r. Wojewoda [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą uchwałę, domagając się stwierdzenia w całości jej nieważności, jako niezgodnej z art. 15 ust. 1, art. 18a ust. 1, art. 21 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 1 i art. 20 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 1 i art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz § 22 ust. 1, § 26 ust. 1, § 35 ust. 1, § 86 ust. 1 oraz § 88 ust. 1 załącznika nr 1 do uchwały Rady Gminy L. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie uchwalenia Statutu Gminy L. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2016 r., poz. [...]).

W uzasadnieniu skargi Wojewoda wyjaśnił, że zaskarżona uchwała wpłynęła do organu nadzoru w dniu 1 marca 2016 r. i została zweryfikowana pod względem jej zgodności z prawem stosownie do treści art. 85 ustawy o samorządzie gminnym. Powyższa analiza nie dała podstaw do wszczęcia postępowania nadzorczego na podstawie art. 91 ust. 1 tej ustawy. Jednakże na skutek powzięcia informacji dotyczących procesu jej uchwalenia organ nadzoru dokonał ponownej analizy tej uchwały i uznał, że zaistniała konieczność jej zaskarżenia. Następnie Wojewoda wskazał, że zaskarżona uchwała była przedmiotem sesji nadzwyczajnej Rady Gminy L., zwołanej na wniosek Wójta Gminy. Zdaniem organu nadzoru Wójt nie posiada inicjatywy uchwałodawczej w zakresie planów pracy rady gminy, komisji stałych oraz komisji rewizyjnej a zatem już pierwszy etap procedury podjęcia uchwały z dnia [...] r. był wadliwy, ponieważ z inicjatywą uchwałodawczą wystąpił organ do tego nieuprawniony. Ponadto Wojewoda stwierdził, że w jego opinii projekty uchwał w sprawie planu pracy rady gminy oraz jej komisji powinny zostać opracowane odpowiednio przez radę oraz każdą z komisji. Dodał również, że wystąpienie przez wójta z inicjatywą uchwałodawczą w przedmiocie planów pracy, w szczególności komisji rewizyjnej, której zadaniem jest weryfikacja prawidłowego wykonywania zadań przez wójta oraz podległe mu jednostki organizacyjne gminy nie można uznać za zgodne z przepisami art. 15 ust. 1 i art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Ponadto Wojewoda podkreślił, że wniosek Wójta z dnia 19 lutego 2016 r., w którym zwrócił się do Przewodniczącego Rady Gminy L. o zwołanie sesji, na podstawie art. 20 ust. 3 w związku z koniecznością podjęcia uchwały w sprawie przyjęcia planów pracy rady gminy i jej komisji stałych oraz uchwały w sprawie przejęcia od Powiatu [...] zarządzania drogą powiatową nie zawierał załączników w postaci projektów wyżej wymienionych uchwał a tym samym wniosek ten nie spełniał wymogów ustawowych, wynikających z art. 20 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Jednocześnie organ nadzoru wskazał, iż z żadnych dokumentów nie wynika, na którym etapie procedowania sporządzone zostały dokumenty zawierające proponowany przez Wójta tekst uchwały natomiast, działająca z jego upoważnienia, Sekretarz Gminy oświadczyła, że przyjętą w gminie praktyką jest dostarczanie na adres zamieszkania radnego pakietu materiałów na sesję w zaklejonej oraz zaadresowanej kopercie i dlatego nie można określić terminów, w jakich radni otrzymali zawiadomienie o sesji wraz z projektami uchwał. Następnie Wojewoda wyjaśnił, iż zgodnie ze statutem gminy komisje stałe działają na podstawie rocznego planu pracy przedłożonego Radzie do końca stycznia każdego roku (§ 22 ust. 1) oraz, że komisja rewizyjna przedkłada Radzie do zatwierdzenia plan pracy w terminie do końca stycznia każdego roku (§ 86 ust. 1). Natomiast z protokołu sesji Rady Gminy L. z dnia [...] r. nr [...] wynika, iż przed terminem sesji Rady Gminy odbyło się wspólne posiedzenie komisji rady, z wyjątkiem komisji rewizyjnej, w trakcie którego komisje te "jednogłośnie przyjęły plan pracy rady" oraz "jednogłośnie zaopiniowały swoje plany pracy". Tym samym w opinii organu nadzoru komisje w ogóle nie przedstawiły Radzie Gminy swoich planów pracy na 2016 rok a zatem ich działanie było sprzeczne z art. 21 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz z przepisami statutowymi. Poza tym Wojewoda uznał, iż z dalszej treści protokołu wynika, że w trakcie sesji Rady Gminy "Przewodniczący Rady odczytał plan pracy komisji rewizyjnej, a następnie poddał go pod głosowanie" członkom tej komisji, jednakże w głosowaniu brało udział dwóch z trzech jej członków. W związku z powyższym zdaniem organu nadzoru w trakcie sesji Rady Gminy doszło do nieformalnego "posiedzenia" komisji rewizyjnej celem zagłosowania nad "odczytanym" planem jej pracy, co należy uznać za działanie niedopuszczalne albowiem to komisja rewizyjna powinna była przygotować a następnie przedłożyć, projekt planu pracy Radzie Gminy. Jednocześnie Wojewoda stwierdził, że Przewodniczący Rady Gminy nie ma żadnych uprawnień w zakresie zwoływania posiedzeń komisji rewizyjnej natomiast z protokołu z sesji wynika, iż posiedzenie komisji rewizyjnej w przedmiocie ustalenia planu pracy w ogóle się nie odbyło. Również i takie działanie w ocenie organu nadzoru jest sprzeczne z § 88 ust. 1 statutu. Ponadto Wojewoda dodał, że w trakcie trwania sesji Rady Gminy nie jest możliwe jednoczesne zwołanie i przeprowadzanie posiedzenia komisji rewizyjnej celem zatwierdzenia planu jej pracy. Jednocześnie organ nadzoru podkreślił, że posiedzenie komisji rewizyjnej może zwołać wyłącznie przewodniczący tej komisji, przy czym może to zrobić także na pisemny i umotywowany wniosek Przewodniczącego Rady Gminy, jednakże z treści wyżej wymienionego protokołu nie wynika, aby Przewodniczący złożył taki wniosek. Podsumowując zdaniem Wojewody wystąpienie powyższych nieprawidłowości przesądza o nieważności zaskarżonej uchwały natomiast upływ ustawowego terminu określonego w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uniemożliwił organowi nadzoru wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność tej uchwały.