Wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2018 r., sygn. II SA/Wa 2088/17

Samorząd terytorialny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Iwona Maciejuk, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. sprawy ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na zarządzenie zastępcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 listopada 2017 r. w przedmiocie zmiany nazwy ulicy położonej w m. st. Warszawa ze Stanisława Tołwińskiego na Ppłk. Macieja Kalenkiewicza "Kotwicza" 1. uchyla zaskarżone zarządzenie zastępcze, 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz strony skarżącej Miasta Stołecznego Warszawy kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Zarządzeniem zastępczym z dnia 9 listopada 2017 r. Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 6 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki (Dz. U. poz. 744 ze zm.), dalej jako: ustawa "dekomunizacyjna", zmienił dotychczasową nazwę ulicy położonej w m.st. Warszawie ze Stanisława Tołwińskiego na ppłk. Macieja Kalenkiewicza "Kotwicza" (§ 1). Wykonanie zarządzenia powierzył Prezydentowi m.st. Warszawy (§ 2). Określił, że zarządzenie podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego i wchodzi w życie z dniem ogłoszenia (§ 3).

W uzasadnieniu zarządzenia organ wskazał, że dotychczasowa nazwa ulicy wypełnia normę art. 1 ustawy dekomunizacyjnej. Nazwa ta odnosi się do Stanisława Tołwińskiego, który - jak podał organ - żył w latach 1895 - 1969. Był polskim działaczem społecznym, politykiem, w latach 1945-1950 pełnił funkcję Prezydenta m.st. Warszawy. Rozpoczął studia w Instytucie Technologicznym w Petersburgu, w latach 1912-1914 był członkiem zakazanego Związku Młodzieży Postępowo - Niepodległościowej, za co w latach 1915-1917 był więziony przez władze carskie. W 1917 r. wyjechał na dwa lata do Rosji, gdzie walczył podczas Rewolucji Październikowej. Działał w Zjednoczeniu Socjalistycznym Polskim, a gdy je rozwiązano w 1917 r. wstąpił w szeregi Polskiej Partii Socjalistycznej - Frakcji Rewolucyjnej. Należąc do Czerwonej Gwardii, pełnił funkcję komisarza ds. narodowości. Po powrocie do kraju w 1918 r. zaangażował się w działalność samorządową i spółdzielczą. W 1919 r. wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej, a rok później rozpoczął naukę w Wolnej Wszechnicy. Równolegle był zaangażowany w działalność Związku Robotniczych Stowarzyszeń Spółdzielczych, wraz z Teodorem Toeplitzem współtworzył Warszawską Spółdzielnię Mieszkaniową i Stołeczne Przedsiębiorstwo Budowlane. Później został działaczem Związku Robotniczego Spółdzielni Spożywców. Po wybuchu II wojny światowej zaangażował się w działalność Robotniczej Partii Polskich Socjalistów. Po wybuchu powstania warszawskiego był twórcą Republiki Żoliborskiej, która aktywnie pomagała mieszkańcom i osobom potrzebującym. W latach 1945-1947 był posłem do KRN, a następnie posłem na Sejm Ustawodawczy i na Sejm I kadencji. Od 5 marca 1945 r. do 23 maja 1950 r. był Prezydentem miasta stołecznego Warszawy. Był też pierwszym przewodniczącym Prezydium Rady Narodowej miasta stołecznego Warszawy. Do 1967 r. związany z URM.