Świadczenia odszkodowawcze dla funkcjonariuszy służb mundurowych z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej

Funkcjonariusze służb mundurowych z uwagi na specyfikę pełnionej służby mają swoje pragmatyki służbowe, regulujące – w sposób nieco odmienny od tych dla pracowników cywilnych – zasady postępowania powypadkowego oraz stwierdzania chorób pozostających w związku ze służbą. Dotyczy to również świadczeń odszkodowawczych przysługujących funkcjonariuszom poszkodowanym w takich zdarzeniach lub u których stwierdzono taką chorobę. 

Szczegółowym aktem prawnym, określającym zasady i tryb przyznawania oraz wypłaty jednorazowego odszkodowania przysługującego w razie wypadku pozostającego w związku ze służbą lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a także odszkodowania za przedmioty osobistego użytku utracone, zniszczone lub uszkodzone wskutek wypadku, jak również ustalanie okoliczności i przyczyny wypadku oraz związku choroby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby – określone zostały w przepisach ustawy z 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (dalej: ustawa o świadczeniach odszkodowawczych).

Powyższe przepisy mają zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Celno-Skarbowej, którzy doznali stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku albo choroby, a także członków rodzin funkcjonariuszy, którzy zmarli wskutek wypadku albo choroby.

Wyjaśnienie pojęcia „wypadek”

Definicja wypadku funkcjonariusza, podobnie jak definicja wypadku pracownika cywilnego, wskazuje, że jest to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło podczas:

1. wykonywania lub w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych albo poleceń przełożonych;
2. wykonywania lub w związku z wykonywaniem czynności w interesie służby, nawet bez polecenia przełożonych;
3. uczestniczenia lub w związku z uczestniczeniem w obowiązkowych zajęciach związanych z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych i sprawności fizycznej funkcjonariuszy;
4. wykonywania lub w związku z wykonywaniem funkcji lub zadań zleconych przez działający w służbie związek zawodowy funkcjonariuszy albo organizacje zawodowe lub społeczne;
5. ratowania lub w związku z ratowaniem ludzi z grożącego niebezpieczeństwa lub ratowaniem mienia Skarbu Państwa przed zniszczeniem lub zagarnięciem;
6. udzielania lub w związku z udzielaniem przedstawicielowi organu państwowego pomocy przy wykonywaniu przez niego czynności urzędowych.

Przez uraz należy rozumieć uszkodzenie tkanek ciała lub narządów wskutek działania czynnika zewnętrznego.

Z kolei za chorobę pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby uznaje się chorobę spowodowaną działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku służby albo chorobę, która została wymieniona w wykazie chorób pozostających w związku z pełnieniem służby, określonym odpowiednio w przepisach:

1. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 25 kwietnia 2019 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Ochrony Państwa, lub 
2. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 30 czerwca 2014 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

Uszczerbek na zdrowiu to podstawa

Prawo do świadczeń odszkodowawczych jest uzależnione od tego, czy osoba poszkodowana doznała stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Za taki uszczerbek doznany wskutek wypadku albo choroby uznaje się:

1. stały uszczerbek na zdrowiu, przez który należy rozumieć takie naruszenie fizycznej lub psychicznej sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy, albo
2. długotrwały uszczerbek na zdrowiu, przez który należy rozumieć takie naruszenie fizycznej lub psychicznej sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy, jednak rokuje poprawę.

Stopień uszczerbku na zdrowiu ustala się w procentach, przy czym suma procentów uszczerbków ustalonych dla poszczególnych uszkodzeń nie może przekraczać 100%.

Rodzaje świadczeń odszkodowawczych

Pragmatyki służbowe funkcjonariuszy przewidują dla funkcjonariusza poszkodowanego w wypadku na służbie lub u którego stwierdzono chorobę pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby następujące świadczenia odszkodowawcze: 

1. jednorazowe odszkodowanie,
2. odszkodowanie za szkody na przedmiotach osobistego użytku.

W razie śmierci funkcjonariusza wskutek wypadku lub choroby świadczenia odszkodowawcze przysługują członkom jego rodziny: 

1. małżonkowi, z wyjątkiem przypadku orzeczonej separacji,
2. dzieciom własnym, dzieciom drugiego małżonka, dzieciom przysposobionym oraz przyjętym na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności, w tym również w ramach rodziny zastępczej, wnukom, rodzeństwu i innym dzieciom, jeżeli w dniu śmierci funkcjonariusza spełniali warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej,
3. rodzicom, osobom przysposabiającym, macosze i ojczymowi, jeżeli w dniu śmierci funkcjonariusza prowadzili z nim wspólne gospodarstwo domowe lub jeżeli funkcjonariusz bezpośrednio przed śmiercią znacząco przyczyniał się do ich utrzymania albo jeżeli ustalone zostało wyrokiem lub ugodą sądową prawo do alimentów ze strony tego funkcjonariusza.

Jednorazowe odszkodowanie – zasady ustalania

Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach odszkodowawczych, jednorazowe odszkodowanie przysługuje, jeżeli funkcjonariusz albo funkcjonariusz zwolniony ze służby:

1. doznał uszczerbku na zdrowiu lub zmarł wskutek wypadku w ciągu 3 lat od dnia wypadku;
2. doznał uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby nie później niż w ciągu 3 lat od dnia zwolnienia ze służby;
3. zmarł wskutek choroby w ciągu 3 lat od dnia ustalenia uszczerbku na zdrowiu wskutek tej choroby, nie później jednak niż w ciągu 3 lat od dnia zwolnienia ze służby.

Podstawę obliczenia wysokości jednorazowego odszkodowania stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w poprzednim roku, ogłaszane do celów emerytalnych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, stosowane, poczynając od drugiego kwartału każdego roku, przez jeden rok.

ZAPAMIĘTAJ!

Jednorazowe odszkodowanie przysługuje w wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent uszczerbku na zdrowiu, co obecnie wynosi 1269 zł.

Jeżeli jednak wskutek pogorszenia się stanu zdrowia uszczerbek na zdrowiu, który był podstawą przyznania jednorazowego odszkodowania, zwiększy się co najmniej o 10 punktów procentowych, jednorazowe odszkodowanie zwiększa się o 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent uszczerbku na zdrowiu przewyższający procent, według którego było ustalone to odszkodowanie.

Jednorazowe odszkodowanie zwiększa się o kwotę stanowiącą 3,5-krotność przeciętnego wynagrodzenia, jeżeli funkcjonariusz, wskutek wypadku lub choroby, został uznany za niezdolnego do służby ze znacznym ograniczeniem sprawności organizmu lub niezdolnego do samodzielnej egzystencji.

Zwiększenie jednorazowego odszkodowania przysługuje, jeżeli zmiany w stanie zdrowia funkcjonariusza uzasadniające przyznanie tego odszkodowania nastąpiły:

1. w ciągu 3 lat od dnia wypadku,
2. nie później niż w ciągu 3 lat od dnia zwolnienia ze służby (w przypadku choroby).

Do ustalenia wysokości jednorazowego odszkodowania przyjmuje się przeciętne wynagrodzenie obowiązujące w dniu wydania decyzji przyznającej odszkodowanie. Kwotę jednorazowego odszkodowania lub jego zwiększenia zaokrągla się do pełnych złotych w górę.

Orzekanie o uszczerbku na zdrowiu

O uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanym wskutek wypadku lub choroby lub o związku śmierci funkcjonariusza z wypadkiem lub chorobą orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych albo komisje lekarskie Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego albo Agencji Wywiadu. Szczegółowe zasady w tym zakresie określają odpowiednio przepisy: 

1. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 25 kwietnia 2019 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Ochrony Państwa lub 
2. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 30 czerwca 2014 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

Szczególne przypadki przyznania odszkodowania

W szczególnie uzasadnionych przypadkach odpowiednio Prezes Rady Ministrów, minister właściwy do spraw finansów publicznych, minister właściwy do spraw wewnętrznych albo Szef Kancelarii Sejmu może:

1. podwyższyć jednorazowe odszkodowanie funkcjonariuszowi albo uprawnionemu członkowi rodziny, nie więcej jednak niż o 100% wysokości;
2. przyznać jednorazowe odszkodowanie:
   1. członkowi rodziny zmarłego funkcjonariusza niespełniającemu warunków wymaganych do uzyskania renty rodzinnej – do wysokości 18-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, gdy uprawnionym jest małżonek lub dziecko, lub 9-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, gdy uprawnionym jest inny członek rodziny,
   2. uprawnionemu członkowi rodziny funkcjonariusza zaginionego w czasie pełnienia służby – w wysokości 18-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, gdy uprawnionym jest małżonek lub dziecko, lub 9-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, gdy uprawnionym jest inny członek rodziny,
   3. uprawnionemu członkowi rodziny funkcjonariusza zmarłego wskutek przestępstwa, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że jego śmierć pozostaje w związku ze służbą – do wysokości 18-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, gdy uprawnionym jest małżonek lub dziecko, lub 9-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, gdy uprawnionym jest inny członek rodziny.

Członkowi rodziny zmarłego funkcjonariusza niespełniającemu warunków wymaganych do uzyskania renty rodzinnej można przyznać jednorazowe odszkodowanie wyłącznie w przypadku braku uprawnionych członków rodziny.

Jednorazowe odszkodowanie dla członków rodziny

Jeżeli do jednorazowego odszkodowania jest uprawniony tylko jeden członek rodziny funkcjonariusza, jednorazowe odszkodowanie przysługuje w wysokości:

1. 18-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, gdy uprawnionym jest małżonek lub dziecko;
2. 9-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, gdy uprawnionym jest inny członek rodziny.

W przypadku gdy do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni równocześnie:

1. małżonek i jedno lub więcej dzieci – odszkodowanie przysługuje w wysokości 18-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, zwiększonej o 3,5-krotne przeciętne wynagrodzenie na każde dziecko;
2. dwoje lub więcej dzieci – odszkodowanie przysługuje w wysokości 18-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, zwiększonej o 3,5-krotne przeciętne wynagrodzenie na drugie i każde następne dziecko.

Jeżeli oprócz małżonka lub dzieci do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni równocześnie inni członkowie rodziny, każdemu z nich odszkodowanie przysługuje w wysokości 3,5-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, niezależnie od odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom, zgodnie z zasadami określonymi powyżej.

Z kolei, jeżeli do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni tylko członkowie rodziny inni niż małżonek lub dzieci, odszkodowanie przysługuje w wysokości 9-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, zwiększonej o 3,5-krotne przeciętne wynagrodzenie na drugiego i każdego następnego uprawnionego.

Jednorazowe odszkodowanie należne uprawnionym członkom rodziny zmniejsza się o kwotę jednorazowego odszkodowania wypłaconego funkcjonariuszowi z tytułu uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek wypadku lub choroby, jeżeli były one przyczyną późniejszego zgonu funkcjonariusza.

Kwotę jednorazowego odszkodowania dzieli się między uprawnionych członków rodziny w równych częściach.

Odszkodowanie za szkody na przedmiotach osobistego użytku

Funkcjonariuszowi, który doznał uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku, a w razie jego śmierci wskutek takiego wypadku – uprawnionym członkom rodziny przysługuje odszkodowanie za udowodnione szkody poniesione wskutek utraty, zniszczenia lub uszkodzenia w związku z wypadkiem przedmiotów osobistego użytku.

Odszkodowanie za utracone lub zniszczone przedmioty osobistego użytku ustala się według ceny zakupu takiego samego przedmiotu z dnia, w którym wydano decyzję w sprawie odszkodowania za szkodę poniesioną w tych przedmiotach, z uwzględnieniem stopnia ich zużycia. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie ceny zakupu takiego samego przedmiotu, jego wartość ustala się według ceny zakupu przedmiotu tego samego rodzaju o identycznych lub zbliżonych parametrach.

Odszkodowanie za uszkodzone przedmioty osobistego użytku ustala się jako równowartość kosztów przywrócenia ich do stanu sprzed zaistnienia szkody. Jeżeli stopień uszkodzenia jest znaczny lub koszty naprawy przekraczałyby wartość uszkodzonego przedmiotu, odszkodowanie ustala się w sposób określony powyżej.

Kto nie może liczyć na świadczenia odszkodowawcze

Świadczenia odszkodowawcze nie przysługują funkcjonariuszowi:

1. w razie wypadku lub choroby, których wyłączną przyczyną było udowodnione przez właściwy organ umyślne lub rażąco niedbałe działanie albo zaniechanie funkcjonariusza naruszające obowiązujące przepisy lub rozkazy, w przypadku gdy jego przełożeni zapewnili warunki odpowiadające tym przepisom i sprawowali we właściwy sposób nadzór nad ich przestrzeganiem, a funkcjonariusz posiadał potrzebne umiejętności do wykonywania określonych czynności i był przeszkolony w zakresie tych przepisów;
2. w razie wypadku, do którego przyczyniło się zachowanie funkcjonariusza spowodowane stanem po spożyciu alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych substancji o podobnym działaniu;
3. jeżeli uszczerbek na zdrowiu lub śmierć zostały spowodowane przez niego z winy umyślnej.

W przypadku podejrzenia, że do wypadku przyczyniło się zachowanie funkcjonariusza spowodowane stanem po spożyciu alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych lub innych substancji o podobnym działaniu, funkcjonariusz jest obowiązany poddać się odpowiednim badaniom w celu wyeliminowania takiego podejrzenia. W przypadku odmowy poddania się badaniu świadczenia odszkodowawcze nie przysługują.

Postępowanie w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych

Postępowanie w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych wszczyna się:

1. z urzędu w przypadku:
   1. stwierdzenia w okresie pozostawania w służbie uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza,
   2. śmierci funkcjonariusza w okresie pozostawania w służbie wskutek wypadku lub choroby;
2. na wniosek funkcjonariusza albo uprawnionych członków rodziny w przypadku:
   1. stwierdzenia stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu lub śmierci funkcjonariusza, które nastąpiły po jego zwolnieniu ze służby,
   2. pogorszenia stanu zdrowia funkcjonariusza wskutek wypadku lub choroby,
   3. stwierdzenia przez komisję lekarską, że wskutek wypadku lub choroby funkcjonariusz nie doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu albo że jego śmierć nie pozostaje w związku z wypadkiem lub chorobą,
   4. stwierdzenia przez komisję powypadkową, że wypadek funkcjonariusza nie pozostaje w związku ze służbą lub nastąpiły negatywne przesłanki przyznania świadczenia odszkodowawczego, 
   5. szkody poniesionej przez funkcjonariusza wskutek utraty, zniszczenia lub uszkodzenia w związku z wypadkiem, o którym mowa w art. 3, przedmiotów osobistego użytku.

Prawo do świadczeń odszkodowawczych i ich wysokość ustala się w drodze decyzji, wydanej przez: 

1. Prezesa Rady Ministrów w stosunku do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego i ich zastępców oraz członków ich rodzin;
2. ministra właściwego do spraw wewnętrznych w stosunku do:

1. Komendanta Głównego Policji i jego zastępców, Komendanta Głównego Straży Granicznej i jego zastępców, Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej i jego zastępców, Komendanta Służby Ochrony Państwa i jego zastępców oraz członków ich rodzin,
2. funkcjonariuszy oddelegowanych do pełnienia zadań służbowych w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz członków ich rodzin;

1. ministra właściwego do spraw finansów publicznych w stosunku do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej i jego zastępców oraz członków ich rodzin;
2. Szefa Kancelarii Sejmu w stosunku do Komendanta Straży Marszałkowskiej, jego zastępców, funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej oraz członków ich rodzin;
3. Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w stosunku do funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz członków ich rodzin;
4. Szefa Agencji Wywiadu w stosunku do funkcjonariuszy Agencji Wywiadu oraz członków ich rodzin;
5. Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego w stosunku do funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz członków ich rodzin;
6. Komendanta Głównego Policji w stosunku do:
   1. dyrektorów biur (równorzędnych) Komendy Głównej Policji i ich zastępców, Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji i jego zastępców, Komendanta Biura Spraw Wewnętrznych Policji i jego zastępców, Komendanta Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości i jego zastępców, Dyrektora Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji i jego zastępców, komendantów wojewódzkich (Stołecznego) Policji i ich zastępców, Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie, Zastępcy Komendanta-Prorektora Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie, Kanclerza Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie, komendantów szkół policyjnych i ich zastępców, a także członków ich rodzin,
   2. funkcjonariuszy pełniących służbę w Komendzie Głównej Policji oraz członków ich rodzin;
7. Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w Centralnym Biurze Śledczym Policji oraz członków ich rodzin;
8. Komendanta Biura Spraw Wewnętrznych Policji w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w Biurze Spraw Wewnętrznych Policji oraz członków ich rodzin;
9. Komendanta Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w Centralnym Biurze Zwalczania Cyberprzestępczości oraz członków ich rodzin;
10. Dyrektora Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w Centralnym Laboratorium Kryminalistycznym Policji oraz członków ich rodzin;
11. komendantów wojewódzkich (Stołecznego) Policji w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę na terenie ich działania oraz członków ich rodzin;
12. Komendanta-Rektora Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie oraz komendanci szkół policyjnych w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w podległych im szkołach oraz członków ich rodzin;
13. Komendanta Głównego Straży Granicznej w stosunku do:
    1. dyrektorów komórek organizacyjnych Komendy Głównej Straży Granicznej i ich zastępców, Komendanta Biura Spraw Wewnętrznych Straży Granicznej i jego zastępców, komendantów oddziałów Straży Granicznej i ich zastępców, komendantów ośrodków szkolenia Straży Granicznej i ich zastępców, komendantów ośrodków Straży Granicznej i ich zastępców oraz członków ich rodzin,
    2. funkcjonariuszy pełniących służbę w Komendzie Głównej Straży Granicznej oraz członków ich rodzin;
14. komendanci oddziałów Straży Granicznej, komendanci ośrodków szkolenia Straży Granicznej, komendanci ośrodków Straży Granicznej w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę na terenie ich działania oraz członków ich rodzin;
15. Komendant Biura Spraw Wewnętrznych Straży Granicznej w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w Biurze Spraw Wewnętrznych Straży Granicznej oraz członków ich rodzin;
16. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w stosunku do:
    1. komendantów wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej i ich zastępców, komendantów szkół Państwowej Straży Pożarnej i ich zastępców, dyrektora instytutu badawczego Państwowej Straży Pożarnej i jego zastępców, dyrektora Centralnego Muzeum Pożarnictwa oraz członków ich rodzin,
    2. funkcjonariuszy pełniących służbę w Komendzie Głównej Państwowej Straży Pożarnej oraz członków ich rodzin;
17. komendanci wojewódzcy Państwowej Straży Pożarnej w stosunku do komendantów powiatowych (miejskich) Państwowej Straży Pożarnej i ich zastępców, funkcjonariuszy pełniących służbę w podległych im komendach wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej oraz członków ich rodzin;
18. komendantów powiatowych (miejskich) Państwowej Straży Pożarnej w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w podległych im komendach powiatowych (miejskich) Państwowej Straży Pożarnej oraz członków ich rodzin;
19. komendantów szkół Państwowej Straży Pożarnej w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w podległych im jednostkach organizacyjnych szkół oraz członków ich rodzin;
20. dyrektora instytutu badawczego Państwowej Straży Pożarnej w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w instytucie oraz członków ich rodzin;
21. dyrektora Centralnego Muzeum Pożarnictwa w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w tej jednostce oraz członków ich rodzin;
22. Szefów Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w Inspektoracie Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej oraz członków ich rodzin;
23. szefów delegatur Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w podległych im delegaturach oraz członków ich rodzin;
24. właściwego terytorialnie szefa delegatury Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w wojskowych strażach pożarnych oraz członków ich rodzin;
25. Komendanta Służby Ochrony Państwa w stosunku do funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa oraz członków ich rodzin;
26. kierowników jednostki organizacyjnej w stosunku do funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej oraz członków ich rodzin.

W przypadku funkcjonariusza zwolnionego ze służby przed ustaleniem uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek choroby oraz funkcjonariusza zaginionego decyzję w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych i ich wysokości wydaje kierownik jednostki organizacyjnej, w której funkcjonariusz ostatnio pełnił służbę.

Podstawy ustalenia prawa do jednorazowego odszkodowania

Podstawą do ustalenia prawa do jednorazowego odszkodowania są:

1. orzeczenia komisji lekarskiej o uszczerbku na zdrowiu,
2. protokół powypadkowy,
3. dokumenty potwierdzające stan cywilny lub stopień pokrewieństwa uprawnionego członka rodziny z poszkodowanym funkcjonariuszem, w szczególności wyciągów z aktów stanu cywilnego,
4. zaświadczenia właściwego organu emerytalnego stwierdzającego spełnienie przez uprawnionych członków rodziny innych niż małżonek warunków wymaganych do uzyskania renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu,
5. inne dowody potwierdzające spełnienie warunków prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z poszkodowanym. 

Podstawy ustalenia prawa do odszkodowania w przypadku utraty lub zniszczenia przedmiotów osobistego użytku

Prawo do odszkodowania za szkody poniesione wskutek utraty, zniszczenia lub uszkodzenia w związku z wypadkiem przedmiotów osobistego użytku i wysokość tego odszkodowania ustala się na podstawie:

1. protokołu powypadkowego,
2. innych dowodów przedstawionych przez osobę uprawnioną do odszkodowania.

Decyzję w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych wydaje się w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania.

Tryb odwoławczy

Od decyzji w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego. Odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych przysługuje także w razie niewydania decyzji w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia odszkodowawczego bądź powstania obowiązku wszczęcia postępowania z urzędu. Odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu. 

Natomiast od decyzji w sprawie szczególnie uzasadnionych przypadków przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Wypłata świadczeń odszkodowawczych

Świadczenia odszkodowawcze wypłaca jednostka organizacyjna, na której zaopatrzeniu finansowym funkcjonariusz pozostaje, albo w przypadku funkcjonariusza zwolnionego albo zmarłego, albo zaginionego – jednostka, na której zaopatrzeniu pozostawał przed dniem zwolnienia albo śmierci, albo zaginięcia, w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji.

©®

MACIEJ AMBROZIEWICZ 

specjalista ds. bhp, wpisany na listę biegłych sądowych w dziedzinie bhp, absolwent Wydziału Prawa Wyższej Szkoły Handlu i Prawa im. Ryszarda Łazarskiego w Warszawie, obecnie kierownik wieloosobowej komórki bhp w jednym z największych szpitali w kraju