Czy dokumenty potwierdzające WDT muszą być przetłumaczone na żądanie kontrolujących przez biegłego tłumacza

PROBLEM

RADA

UZASADNIENIE

Ustawa o języku polskim przewiduje karę grzywny dla przedsiębiorcy, który na terytorium Polski w obrocie z udziałem konsumentów:

• stosuje wyłącznie obcojęzyczne nazewnictwo towarów lub usług albo
• sporządza wyłącznie w języku obcym:

- oferty,

- ostrzeżenia i informacje dla konsumentów wymagane na podstawie innych przepisów,

- instrukcje obsługi,

- informacje o właściwościach towarów lub usług,

- warunki gwarancji,

- faktury, rachunki lub pokwitowania.

W Państwa przypadku sankcja ta nie może być zastosowana. Jak wynika z pytania, dostawa stanowi WDT, co oznacza, że kupujący nie jest konsumentem. Obowiązuje w tym przypadku swoboda umów. Strony umowy mogą sporządzać umowy i dokumentacje w wybranym przez siebie języku.

Ustawa o VAT nie zawiera też żadnych wymogów dotyczących języka, w jakim ma być wystawiona faktura oraz inne dokumenty potwierdzające wykonanie transakcji. Dlatego nie ma obowiązku tłumaczenia dowodów księgowych sporządzonych w języku obcym (faktur, umów itp.) na język polski (w momencie księgowania) w momencie dokonywania zapisów w księgach. Tym bardziej nie ma obowiązku tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego.

1. Kiedy należy wykonać tłumaczenia

Sankcje mogą grozić podatnikowi dopiero wtedy, gdy nie przedstawi tłumaczenia na żądanie urzędu we wskazanym terminie. Z Ordynacji podatkowej wynika, że prowadząc postępowanie podatkowe, organ może żądać od podatnika przedstawienia tłumaczenia na język polski sporządzonej w języku obcym dokumentacji.

Takie same obowiązki zostały nałożone na kontrolowanego, jego pracownika oraz osoby współdziałającej z kontrolowanym. Są oni obowiązani m.in. przedstawić, na żądanie kontrolującego, tłumaczenie na język polski sporządzonej w języku obcym dokumentacji dotyczącej spraw będących przedmiotem kontroli (art. 287 Ordynacji podatkowej). Dotyczy to również kontroli celno-skarbowej (art. 72 ustawy o KAS). Tłumaczenia te kontrolowany jest obowiązany wykonać na własny koszt.

Uwaga

Kontrolowany ma obowiązek przedstawić na żądanie kontrolujących tłumaczenie na język polski sporządzonej w języku obcym dokumentacji dotyczącej spraw będących przedmiotem kontroli.

Natomiast z ustawy o rachunkowości wynika, że należy zapewnić wiarygodne przetłumaczenie na język polski treści wskazanych przez kontrolujących dowodów, sporządzonych w języku obcym (art. 21 ustawy o rachunkowości).

W przypadku podatników prowadzących księgi rachunkowe jest postawiony wymóg dotyczący wiarygodności tłumaczenia. Stosując wykładnię językową powyższego zapisu, należy uznać, że tłumaczenie „wiarygodne” powinno być pewne, autentyczne, nie powinno budzić wątpliwości. Tłumaczenie dokonane przez tłumacza przysięgłego na pewno można uznać za wiarygodne. Ale skoro ustawodawca nie wprowadził zapisu, że tłumaczenie musi być dokonane przez tłumacza przysięgłego, oznacza to, że dopuszcza również inne możliwości. Dlatego tłumaczenia mogą również wykonać pracownicy podatnika.

Dopiero gdy urząd będzie miał wątpliwości co do prawidłowości tłumaczeń lub gdy podatnik nie przedstawi na żądanie urzędu tłumaczeń, urząd może wtedy powołać biegłego (art. 197 Ordynacji podatkowej). Nie muszą tego robić sami podatnicy.

Należy pamiętać, co również podkreślają sądy (zob. wyrok NSA z 31 maja 2007 r., sygn. akt I GSK 1647/06), że:

(…) stanowiący dowód w sprawie dokument sporządzony w języku obcym powinien zostać przetłumaczony na język polski, nie przez streszczenie jego wybranych fragmentów, lecz poprzez przetłumaczenie całej treści dokumentu.

2. Jakie kary grożą za brak tłumaczeń

Na podatnika, który nie przedstawi w terminie tłumaczeń, może zostać nałożona kara porządkowa do 2800 zł na podstawie art. 262 Ordynacji podatkowej. Z przepisu tego wynika, że kara może być nałożona na podatnika, jego pełnomocnika, świadka lub biegłego. Organ dokonuje tego m.in., gdy mimo prawidłowego wezwania bezzasadnie odmówią lub nie dokonają w wyznaczonym terminie przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej.

Dlatego gdy podatnik wie, że nie zdąży w wyznaczonym terminie wykonać tłumaczenia, powinien wystąpić do organu o przedłużenie terminu.

Kara może być również wymierzona z Kodeksu karnego skarbowego. Brak tłumaczeń w terminie może być zakwalifikowany jako utrudnianie wykonywania czynności kontrolnych Na podstawie art. 83 k.k.s. karze tej podlega osoba, która uprawnionemu do przeprowadzenia czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub czynności audytowych udaremnia lub utrudnia wykonanie czynności służbowej. W szczególności karze podlega osoba, która:

• nie okaże księgi lub innego dokumentu dotyczącego prowadzonej działalności gospodarczej lub
• księgę lub inny dokument niszczy, uszkadza, czyni bezużytecznymi, ukrywa lub usuwa.

Kara może wynieść nawet 720 stawek dziennych. W wypadku mniejszej wagi sprawca podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.

Podstawa prawna:

• art. 15 ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim - j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 931; ost.zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 1669

• art. 21 ust. 5 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 395; ost.zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 2244

• art. 83 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1958

• art. 189, art. 197, art. 262, art. 287 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej - j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 800; ost.zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 2244

Marcin Jasiński

ekspert w zakresie VAT