Czy nieodpłatne korzystanie z samochodu służbowego do celów prywatnych jest świadczeniem dodatkowym

PROBLEM

RADA

UZASADNIENIE

Świadczenia w postaci udostępnienia samochodu służbowego do celów prywatnych nie ma w wykazie świadczeń dodatkowych, określonych w art. 11 ustawy kominowej w zw. z § 2 ust. 1-1a rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 21 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowego wykazu świadczeń dodatkowych, które mogą być przyznane osobom kierującym niektórymi podmiotami prawnymi, oraz trybu ich przyznawania. Zatem należy uznać, że przyznanie go Państwa pracownikowi wykracza poza regulacje ustawowe, a zatem jest niezgodne z celem ustawy kominowej. Należy jednak przyjąć, że dyrektor przedsiębiorstwa państwowego może otrzymać tego rodzaju świadczenie, o ile będzie ponosił jego pełny koszt w wysokości określonej przez ustawę o pdof.

Używanie samochodu służbowego do celów prywatnych

Od 1 stycznia 2022 r. wartość pieniężna nieodpłatnego świadczenia przysługującego pracownikowi z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych jest ustalana w wysokości:

• 250 zł miesięcznie - dla samochodów:

- o mocy silnika do 60 kW,

- stanowiących pojazd elektryczny w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych lub pojazd napędzany wodorem w rozumieniu art. 2 pkt 15 tej ustawy;

• 400 zł miesięcznie - dla samochodów innych niż wymienione wyżej (art. 12 ust. 2a ustawy o pdof).

W ww. kwocie ryczałtu mieszczą się koszty eksploatacyjne, w tym koszty paliwa wykorzystywanego do celów prywatnych (interpretacja ogólna Ministra Finansów z 11 września 2020 r., DD3.8201.1.2020). Ponoszenie przez pracownika pełnej odpłatności z tytułu używania samochodu powoduje, że dodatkowe świadczenie nie będzie w tym przypadku rozpatrywane.

PRZYKŁAD

Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego użytkuje samochód służbowy zarówno do celów służbowych, jak i prywatnych. Z tytułu korzystania z samochodu do celów prywatnych przez cały miesiąc pracodawca dokonuje potrącenia z wynagrodzenia pracownika na podstawie jego pisemnej zgody. Takie postępowanie pracodawcy jest prawidłowe.

Wynagrodzenie podlegające ograniczeniom wynikającym z ustawy kominowej

Przepisy ustawy kominowej mają zastosowanie m.in. do dyrektorów przedsiębiorstw państwowych. Osobom tym, niezależnie od podstawy nawiązania stosunku pracy lub rodzaju umowy cywilnoprawnej stanowiącej podstawę zatrudnienia, przysługują:

• wynagrodzenie miesięczne,
• świadczenia dodatkowe (nagroda jubileuszowa nie częściej niż co 5 lat, odprawa emerytalno-rentowa, zwrot częściowych kosztów użytkowania udostępnionego lokalu mieszkalnego, w tym mieszkania służbowego, świadczenia związane z korzystaniem z częściowo odpłatnych usług telekomunikacyjnych, świadczenia z tytułu dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego, majątkowego oraz osobowego, dodatki do wynagrodzeń przyznawane w ramach realizacji projektów finansowanych z udziałem m.in. środków unijnych, dodatek w związku ze zwiększeniem zakresu wykonywanych zadań, w szczególności związanym ze sprawowaniem merytorycznego nadzoru nad realizowanymi projektami na czas zwiększenia zakresu wykonywanych zadań - w przypadku zatrudnienia w państwowej jednostce budżetowej, z wyjątkiem organów administracji publicznej i organów wymiaru sprawiedliwości oraz podmiotów, których kierownicy podlegają przepisom ustawy z 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe),
• nagroda roczna (w zależności od osiągniętych wyników finansowych lub stopnia realizacji innych zadań).

Wysokość ww. świadczeń dodatkowych (z wyjątkiem dodatku za sprawowanie merytorycznego nadzoru nad realizowanymi projektami) nie może przekraczać 25% wysokości ustalonej w regulaminie wynagradzania, zakładowym i ponadzakładowym układzie zbiorowym pracy oraz w odrębnych przepisach. Natomiast postanowienia umów o pracę oraz innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy albo umów cywilnoprawnych ustalające wynagrodzenie miesięczne, nagrodę roczną, odprawę oraz wartość świadczeń dodatkowych, w wysokości wyższej niż maksymalna dopuszczona ustawą, są nieważne z mocy prawa w odniesieniu do tej części, która przewyższa kwotę maksymalną określoną w ustawie (art. 13 ustawy kominowej).

Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego nie ma prawa do prowizji od zysku, nagrody z zakładowego funduszu nagród, a także nie przysługuje mu roszczenie z tytułu udziału w zysku lub nadwyżce bilansowej (art. 7 ustawy kominowej).

Maksymalna wysokość wynagrodzenia miesięcznego dyrektora przedsiębiorstwa państwowego nie może przekroczyć 6-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w IV kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez Prezesa GUS. Podstawę do ustalenia maksymalnej wysokości wynagrodzenia miesięcznego ww. osoby stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w IV kwartale 2020 r., tj. 5655,43 zł.

PODSTAWA PRAWNA:

• art. 1 pkt 1, art. 2, art. 5, art. 7, art. 8 pkt 1, art. 11, art. 13-14 ustawy z 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2136),

• art. 12 ust. 2a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 1128; ost. zm. Dz.U. z 2022 r. poz. 872),

• § 1-2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 21 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowego wykazu świadczeń dodatkowych, które mogą być przyznane osobom kierującym niektórymi podmiotami prawnymi, oraz trybu ich przyznawania (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1399; ost. zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 2411).

Alicja Kozłowska

specjalista z zakresu prawa pracy