Wywłaszczenie nieruchomości

DOROTA MARIA NIEWIAROWSKA

Wywłaszczenie nieruchomości

W określonych przez ustawę o gospodarce nieruchomościami przypadkach istnieje możliwość pozbawienia lub ograniczenia prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innych praw rzeczowych na nieruchomości. Ma to służyć realizacji celów publicznych, jeżeli w inny sposób nie można ich osiągnąć. Wywłaszczenie musi być poprzedzone rokowaniami i jest możliwe jedynie wówczas, gdy nie przyniosą one rezultatu. Wywłaszczenie następuje za odszkodowaniem, którego wysokość ustala się na podstawie wartości rynkowej nieruchomości.

Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu lub ograniczeniu wykonywania praw rzeczowych przysługujących na nieruchomości. Dotyczy własności, użytkowania wieczystego i ograniczonych praw rzeczowych (z wyjątkiem hipoteki i zastawu). Wywłaszczona może zostać każda nieruchomość: gruntowa, budynkowa i lokalowa, jeżeli została przeznaczona w planie miejscowym na cele publiczne. Katalog celów publicznych podaje art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Są nimi m.in.: wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa i utrzymywanie tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego oraz kontroli ruchu lotniczego, a także łączności publicznej i sygnalizacji, budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, budowa i utrzymywanie urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, urządzeń służących ochronie środowiska, ochrona nieruchomości stanowiących dobra kultury, budowa i utrzymywanie pomieszczeń dla urzędów organów władzy, administracji, sądów, prokuratur, szkół, obiektów ochrony zdrowia, przedszkoli, domów opieki społecznej, budowa i utrzymywanie obiektów oraz urządzeń niezbędnych na potrzeby obronności państwa, ochrony granicy państwowej, do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego itd. Oprócz wyżej wymienionych cele publiczne mogą także określać odrębne ustawy.