Wartości niematerialne i prawne w jednostkach sektora finansów publicznych

Do wartości niematerialnych i prawnych zalicza się te składniki aktywów trwałych jednostki, które nie posiadają postaci materialnej, a stanowią prawa majątkowe lub wiedzę przydatną w działalności jednostki. Jako aktywa trwałe wartości niematerialne i prawne muszą posiadać przewidywany okres użytkowania dłuższy niż jeden rok, licząc od momentu oddania do używania. Ważną kwestią dla uznania składnika wartości niematerialnych i prawnych, podobnie jak innych rodzajów aktywów trwałych, jest faktyczna jego przydatność w działalności jednostki, polegająca na przysparzaniu w toku przyszłej działalności korzyści ekonomicznych.

Ustawa o rachunkowości w art. 3 ust. 1 pkt 14 definiuje wartości niematerialne i prawne jako nabyte przez jednostkę, zaliczane do aktywów trwałych, prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, przeznaczone do używania na potrzeby jednostki, a w szczególności:

• autorskie prawa majątkowe, prawa pokrewne, licencje, koncesje,

• prawa do wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych oraz zdobniczych,

• know-how.

• Wartości niematerialne i prawne, poza jednym szczególnym przypadkiem, omówionym w dalszej części artykułu, są nabywane, a nie wytwarzane we własnym zakresie (patrz przykład 1).

• Prawa majątkowe zaliczane do wartości niematerialnych i prawnych dotyczą innych niż rzeczowe prawa majątkowe. Nie zalicza się do wartości niematerialnych i prawnych: prawa do wieczystego użytkowania gruntu i spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego i mieszkalnego, co zostało zmienione w stosunku do wcześniej obowiązujących uregulowań obowiązujących w rachunkowości.