Systemy czasu pracy
Aby kontrolować koszty czasu pracy pracowników, każdy pracodawca w pierwszej kolejności powinien zdecydować, w jakich systemach czasu pracy będą oni pracować. Dokonanie odpowiedniego wyboru pozwoli dostosować godziny pracy osób zatrudnionych do potrzeb zakładu pracy. Ma to bezpośredni wpływ na dopuszczalną liczbę godzin pracy w poszczególnych dniach pracy oraz na moment powstawania nadgodzin.
Wybór odpowiedniego systemu czasu pracy powinien zależeć od tego, w jakim wymiarze godzin pracodawca chciałby, aby praca była wykonywana, tj. czy wystarczy 8 godzin dziennie, czy też występują w zakładzie pracy sytuacje, gdy czas ten powinien być dłuższy. Wreszcie niezwykle ważne jest to, czy zakład pracy działa bez przerwy (np. produkcja, energetyka), czy też godziny jego funkcjonowania są w jakiś sposób ograniczone (np. poniedziałek - piątek po 8 godzin). Wybór danego systemu czasu pracy ma wpływ także na kwestię organizacji czasu pracy w przyszłości (np. w systemie podstawowym ze stałym rozkładem czasu pracy, stałymi godzinami pracy pracodawca nie będzie miał później obowiązku planowania go na każdy okres rozliczeniowy). W innym wypadku (np. wprowadzenie systemu równoważnego czasu pracy, wprowadzenie pracy zmianowej w danym systemie) konieczne będzie planowanie indywidualnych rozkładów (harmonogramów, grafików).
Należy pamiętać, że poszczególne systemy czasu pracy nie różnią się w zakresie liczby godzin przypadających do przepracowania w danym okresie rozliczeniowym, a jedynie pozwalają inaczej je ułożyć.
Wprowadzenie systemu czasu pracy
Wprowadzenie w jednostce wybranych systemów czasu pracy zależy od tego, jakie regulacje wewnątrzzakładowe w niej obowiązują. Ustala się je co do zasady w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy. Należy jednak wskazać, że układ zbiorowy pracy może zostać zawarty tylko u pracodawcy, u którego funkcjonują organizacje związkowe, natomiast regulamin pracy ma obowiązek wprowadzić jedynie taki pracodawca, który zatrudnia co najmniej 20 osób. Pozostali pracodawcy wprowadzają systemy czasu pracy w drodze obwieszczenia (art. 150 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy; dalej: k.p.). W tym przypadku wchodzi ono w życie po upływie 2 tygodni od dnia podania go do wiadomości pracowników, w sposób przyjęty u danego pracodawcy.




