Radny powiatu może być zatrudniony na stanowisku sekretarza gminy

Przy założeniu, że stanowisko sekretarza gminy zostało ujęte w regulaminie organizacyjnym gminy, zaś osoba sekretarza skutecznie powołana przez radę na stanowisko, powstaje pytanie o kompetencje sekretarza gminy oraz o ograniczenia, które obowiązujące przepisy nakładają na sekretarza gminy w związku z pełnioną funkcją.

Przepis art. 33 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że „wójt może powierzyć prowadzenie określonych spraw gminy w swoim imieniu (...) sekretarzowi gminy”. Oznacza to, że jedynie te sprawy gminy, które zostały ściśle określone przez wójta, np. w zakresie czynności sekretarza, mogą być przez niego nadzorowane.

Sekretarz gminy jest bez wątpienia pracownikiem samorządowym zatrudnionym w urzędzie gminy, wobec czego mają do niego zastosowanie ograniczenia wynikające z przepisów ustawy o samorządzie gminnym, dotyczące jego aktywności publicznej. Ograniczając się jedynie do kwestii związanych z zatrudnieniem sekretarza gminy w kontekście ewentualnego pełnienia przez niego mandatu radnego, należy przytoczyć przepis art. 24a ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że z radnym nie może być nawiązany stosunek pracy w urzędzie gminy, w której radny uzyskał mandat. Oznacza to, że niedopuszczalna jest sytuacja, w której osoba pełniąca funkcję radnego w gminie jest zatrudniana w urzędzie tej gminy jako np. sekretarz gminy. Złamanie powyższego zakazu, zgodnie z art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, powoduje wygaśnięcie mandatu. Złamanie zakazu nie wywołuje natomiast żadnych skutków w sferze stosunku pracy radnego. Analogiczne regulacje dotyczące zakazu zatrudniania radnych w starostwach powiatowych, w których radny uzyskał mandat, zawiera przepis art. 23 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, a dotyczące zakazu zatrudniania radnych w urzędzie marszałkowskim w tym województwie, w którym radny uzyskał mandat, zawiera art. 25 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa. Wyjątkiem w tym zakresie jest sytuacja, w której radny powiatu zostaje wybrany do zarządu powiatu, a stosunek pracy nawiązany jest na podstawie wyboru (art. 23 ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym) oraz sytuacja, w której radny województwa zostaje wybrany do zarządu województwa, a stosunek pracy nawiązany jest na podstawie wyboru (art. 25 ust. 1 zd. 2 ustawy o samorządzie województwa).

Przepis art. 24b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że osoba wybrana na radnego nie może wykonywać pracy w ramach stosunku pracy w urzędzie gminy, w której uzyskała mandat. Przed przystąpieniem do wykonywania mandatu osoba ta obowiązana jest złożyć wniosek o urlop bezpłatny w terminie 7 dni od dnia ogloszenia wyborów przez właściwy organ wyborczy. Niezłożenie przez radnego wniosku, o którym mowa w ust. 1, jest równoznaczne ze zrzeczeniem się mandatu. Powyższe regulacje stanowią uzupełnienie art. 24a ustawy o samorządzie gminnym i dotyczą sytuacji, w której pracownik przed wyborem na radnego gminy zatrudniony jest w urzędzie gminy. Analogiczne regulacje dotyczące obowiązku wystąpienia z wnioskiem o urlop bezpłatny przez pracownika starostwa powiatowego, który uzyskał mandat radnego powiatu, zawiera art. 24 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, a dotyczące obowiązku wystąpienia z wnioskiem o urlop bezpłatny przez pracownika urzędu marszałkowskiego, który uzyskał mandat radnego województwa, zawiera art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa.

Przytoczone przepisy ustaw kształtujących ustrój samorządu terytorialnego jednoznacznie wskazują, że zakazy dotyczące jednoczesnego zatrudnienia tych samych osób w urzędach gmin, starostwach powiatowych lub urzędach marszałkowskich i sprawowania mandatów radnych gmin, powiatów czy województw dotyczą jedynie tych urzędów gmin, starostw powiatowych czy urzędów marszałkowskich, w których radni uzyskali mandaty. Nie ma więc przeszkód prawnych, aby sekretarz gminy był jednocześnie radnym powiatu lub radnym województwa. Dopuszczalna jest również sytuacja, w której radny gminy jest zatrudniony jako sekretarz gminy, pod warunkiem że nie jest to gmina, w której sprawuje on swój mandat.