Część zakładów budżetowych zostanie zlikwidowana 1 stycznia 2010 r.
Od 1 stycznia 2010 r. zaczną obowiązywać nowe przepisy o finansach publicznych, które zmieniają m.in. zasady obliczania wskaźników zadłużenia samorządów oraz przewidują likwidację części zakładów budżetowych.
Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: nowa ustawa o finansach publicznych) wprowadza gruntowne zmiany w organizacji sektora samorządowego oraz zasadach jego funkcjonowania.
Jednostki organizacyjne
Przede wszystkim od 1 stycznia 2010 r. zostaną zlikwidowane wszystkie gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych. Natomiast funkcjonowanie zakładów budżetowych zostanie zarezerwowane wyłącznie do sfery związanej ściśle z wykonywaniem zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego (dalej: JST). Od nowego roku samorządowe zakłady budżetowe mogą prowadzić działalność ograniczającą się m.in. do spraw dotyczących:
1) gospodarki mieszkaniowej i gospodarowania lokalami użytkowymi,
2) dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego,
3) wodociągów i kanalizacji,
4) utrzymania czystości i porządku,
5) zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz,
6) lokalnego transportu publicznego,
7) targowisk,
8) zieleni,
9) kultury fizycznej i sportu,
10) ogrodów zoologicznych,
11) cmentarzy.
Zmiany w organizacji jednostek oznaczają dla samorządów konieczność rozstrzygnięcia problemu kontynuacji realizacji zadań publicznych, które do 31 grudnia 2009 r. realizują przewidziane do likwidacji gospodarstwa pomocnicze i zakłady budżetowe. Zadania te będą mogły przejmować jednostki budżetowe, samorząd będzie je mógł również powierzać istniejącym lub nowo tworzonym spółkom komunalnym.
Likwidacja jednostek wiązać się będzie najprawdopodobniej z koniecznością zwolnienia części dotychczasowych pracowników gospodarstw pomocniczych i zakładów budżetowych.
Być może likwidacja gospodarstw pomocniczych oraz ograniczenie obszarów działalności samorządowych zakładów budżetowych przyczyni się do przyspieszenia procesu prywatyzacji usług komunalnych oraz zainteresowania JST alternatywnymi, wobec zamówień publicznych, formami realizacji zadań publicznych przy współpracy z podmiotami prywatnymi (a więc koncesjami lub partnerstwem publiczno-prywatnym; dalej: PPP).


