NOWOŚCI PRAWNE - lipiec 2020

Co zawiera tarcza antykryzysowa 4.0

Najważniejsze dla samorządów rozwiązania zawarte w ustawie z 4 czerwca o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych na zapewnienie płynności finansowej przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19, to poluzowanie reguł fiskalnych i pomoc w utrzymaniu płynności finansowej.

W ramach tzw. tarczy antykryzysowej 4.0 opracowano też pakiet zmian nazwany „tarczą samorządową”. Elementem wsparcia dochodowego samorządów jest m.in zwiększenie udziału powiatów i miast na prawach powiatu w dochodach z gospodarki nieruchomościami Skarbu Państwa. Od 1 czerwca do końca 2020 r. powiaty (i miasta prezydenckie) będą otrzymywały 50% wpływów z tego tytułu. Bardziej elastyczne są zasady wydatkowania tzw. funduszu korkowego. W 2020 r. samorządy mogły wydatkować te środki na działania związane z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Poluzowanie reguł fiskalnych polega z kolei na poszerzeniu możliwości nierównowagi strony bieżącej budżetu JST dodatkowo o wartość faktycznego ubytku w dochodach podatkowych (z PIT, CIT, podatków i opłat lokalnych) będącego skutkiem wystąpienia COVID-19. Złagodzono też regułę fiskalną ograniczającą zadłużenie JST. Wyłączono bowiem z indywidualnego wskaźnika zadłużenia wszystkich tych zobowiązań, które jednostka zaciągnie w związku z ubytkiem w dochodach, wynikającym z wystąpienia epidemii COVID-19. Pozwolono jednostkom zaciągać zobowiązania na dochody, których nie uzyskają, czego do tej pory samorządy nie mogły robić. Takie zobowiązanie nie będzie brane pod uwagę przy wyliczaniu wskaźnika przez cały okres jego spłaty. Samorządy będą więc mogły się bardziej zadłużyć. Ponadto od 2021 r. przy wyliczeniach indywidualnego wskaźnika zadłużenia do wydatków bieżących nie będzie się zaliczać wydatków na obsługę zadłużenia. Pierwotnie rozwiązanie to miało być stosowane od 2026 roku. Zmieniono również zasady wpłat tzw. janosikowego, a także przewidziano urynkowienie stawki opłaty skarbowej za wydawanie decyzji o warunkach zabudowy. Tarcza samorządowa ma też pozwolić na wcześniejsze przekazanie gminom raty w części oświatowej, wyrównawczej, równoważącej i regionalnej subwencji ogólnej. Nowe przepisy wprowadzają wreszcie zmiany w Prawie zamówień publicznych. Według rządu mają one ułatwić prowadzenie przetargów w dobie pandemii jak i pomóc firmom realizującym inwestycje. Tarcza 4.0 przewiduje m.in. obowiązek zapłaty wynagrodzenia w częściach lub udzielania zaliczek w przypadku dłuższych umów (powyżej 12 miesięcy) o udzielenie zamówienia publicznego. Znalazły się w niej również takie rozwiązania jak: zniesienie obowiązku nakładania kar umownych, jeżeli dana firma nie może wykonać zlecenie w związku ze skutkami jakie wywołała pandemia, czy zniesienia obowiązku wpłacenia wadium. Ustawa ustala też wysokość zabezpieczenia należytego wykonania umowy w wysokości nieprzekraczającej 5 proc. wartości kontraktu. W pewnych jednak warunkach będzie mogło być ono wyższe, lecz nie przekraczać 10 proc. wartości umowy.