60 dni na rozpatrzenie zgłoszenia wycinki drzew

Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o ochronie przyrody, który wprowadza szereg zmian istotnych dla samorządów. W szczególności ze zmianami powinny zapoznać się organy administracji gminnej odpowiedzialne za rozpatrywanie zgłoszeń dotyczących wycinki drzew. Projekt przewiduje m.in. wprowadzenie nieprzekraczalnego terminu 60 dni na przeprowadzenie oględzin, analizę zgłoszenia i ewentualne wniesienie sprzeciwu. Brak sprzeciwu po tym terminie oznaczać będzie tzw. milczącą zgodę na usunięcie drzewa.

Projekt dotyczy spraw prowadzonych przez gminy wobec właścicieli nieruchomości prywatnych, którzy zgłaszają zamiar usunięcia drzewa na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą. Obecnie termin na oględziny wynosi 21 dni, a na sprzeciw – 14 dni od dnia oględzin. Jeśli oględziny nie zostały przeprowadzone, termin na sprzeciw nie zaczyna biegu. Taka konstrukcja przepisów prowadzi do przewlekłości postępowań. Właściciele nieruchomości często czekają wiele miesięcy na oględziny i rozstrzygnięcie, czy drzewo można usunąć.

Zgodnie z nowelizacją wprowadzony zostaje jeden wspólny termin 60 dni liczony od doręczenia zgłoszenia, w którym organ (wójt, burmistrz, prezydent miasta lub wojewódzki konserwator zabytków) ma obowiązek:

• przeprowadzić oględziny,

• ewentualnie wezwać do uzupełnienia zgłoszenia, oraz

• wydać decyzję administracyjną o sprzeciwie.

Warto zauważyć, że początkowo Ministerstwo Klimatu i Środowiska proponowało wprowadzenie 35-dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu od zamiaru usunięcia drzewa przez organ, do którego wniesiono zgłoszenie o zamiarze usunięcia drzewa. Ostatecznie w przyjętym 1 lipca br. przez Radę Ministrów projekcie nowelizacji ustawy zaproponowano wprowadzenie 60-dniowego terminu na zgłoszenie sprzeciwu przez organ. Przy czym 60 dni to termin zarówno na oględziny i sprzeciw, jak również na inne czynności organu (np. powołanie biegłego czy dokonanie ekspertyzy).

Zakres zgłoszenia i nowe obowiązki wnioskodawców

Nowelizacja oznacza też dla samorządów konieczność egzekwowania pełniejszego zakresu informacji podawanych w zgłoszeniach o drzewach do wycinki. Nowe przepisy wprowadzają bowiem wymóg załączenia:

• danych osobowych i oświadczenia o własności,

• informacji o nieruchomości i lokalizacji drzewa (rysunek lub mapka),

• danych dotyczących gatunku i obwodu drzewa (mierzonego na wysokości 5 cm i 130 cm), jeśli drzewo posiada kilka pni  należy podać obwód każdego z nich,

• zgody współwłaścicieli (jeśli dotyczy),

• wskazania celu usunięcia drzewa (z zaznaczeniem, że nie jest to cel gospodarczy).

Milcząca zgoda – wyjątki i zatrzymanie biegu terminu

Z punktu widzenia organów administracyjnych istotne jest, że termin 60 dni może zostać przerwany jedynie w trzech przypadkach:

1) wydanie postanowienia o konieczności przeprowadzenia oględzin w nowym terminie (np. gdy właściciel utrudnia dostęp do nieruchomości),

2) wydanie postanowienia o konieczności uzupełnienia zgłoszenia,

3) wprowadzenie stanu nadzwyczajnego na danym obszarze.

W każdym z tych przypadków termin biegnie na nowo po ustaniu przeszkody. Organy samorządowe będą zatem zobowiązane do precyzyjnego dokumentowania przebiegu postępowania.

Sankcje administracyjne i przepisy przejściowe

Projekt przewiduje także zmiany w zakresie odpowiedzialności administracyjnej. Kara pieniężna będzie nakładana m.in. za:

• usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia,

• usunięcie drzewa przed upływem 60-dniowego terminu bez zaświadczenia o braku sprzeciwu.

Do spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy będą miały zastosowanie przepisy dotychczasowe.

Kompetencje organów samorządowych

W sprawach dotyczących wycinki drzew właściwe są następujące organy:

1) wójt – na terenie gmin wiejskich,

2) burmistrz – w gminach miejsko-wiejskich i małych miastach,

3) prezydent miasta – w miastach powyżej 100 000 mieszkańców,

4) wojewódzki konserwator zabytków – w przypadku nieruchomości objętych ochroną konserwatorską.

To właśnie te organy samorządu terytorialnego będą bezpośrednio odpowiedzialne za stosowanie nowych przepisów, organizację oględzin, wydawanie sprzeciwów i zarządzanie terminami w zgodzie z projektowaną ustawą.

Cel zmian – z punktu widzenia administracji

Dla samorządów nowelizacja oznacza konieczność lepszej organizacji procesów administracyjnych w celu zmieszczenia się w ustawowym limicie 60 dni. Zmiany mają ograniczyć przewlekłość postępowań, a jednocześnie pozostawić organom narzędzia do skutecznej kontroli nad wycinką drzew tam, gdzie jest to rzeczywiście konieczne.

Równocześnie, jak wskazują przedstawiciele gmin, skuteczna realizacja nowych przepisów będzie wymagać dodatkowych zasobów kadrowych i organizacyjnych. Samorządy podkreślają, że bez wsparcia administracyjnego wprowadzenie krótszych terminów może nie przynieść oczekiwanych efektów.

Projekt ustawy trafił obecnie do Sejmu. Planowane wejście w życie: 14 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Sławomir Biliński