Jak obliczyć wynagrodzenie za czas korzystania przez aplikantów z uprawnień związanych z egzaminem radcowskim

Obliczając wynagrodzenie za czas zwolnień od pracy i urlopów szkoleniowych przysługujących zatrudnionym u Państwa aplikantom, należy stosować zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop, z tym że składniki płacowe określone w wysokości przeciętnej należy obliczać z miesiąca, w którym przypadł okres wskazanych nieobecności. Szczegóły w uzasadnieniu.

Pracownikowi wpisanemu na listę aplikantów radcowskich, który uzyskał zgodę pracodawcy na odbywanie aplikacji radcowskiej, przysługuje zwolnienie od pracy w celu uczestniczenia w obowiązkowych zajęciach szkoleniowych z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Osoby te mają również prawo do urlopu płatnego w wysokości 80% wynagrodzenia, w wymiarze 30 dni kalendarzowych, na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego (art. 34 ust. 1 i ust. 3 ustawy o radcach prawnych).

Przepisy ustawy o radcach prawnych nie wskazują jednak sposobu obliczania wynagrodzenia za czas tych nieobecności. Dlatego w takim przypadku należy zastosować przepis ogólny, tj. § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy. Zgodnie z tym przepisem w przypadku ustalania wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy oraz niewykonywania pracy, gdy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, należy wykorzystać zasady obowiązujące przy wyliczaniu wynagrodzenia urlopowego, z tym że składniki pensji ustalane w przeciętnej wysokości oblicza się z miesiąca, w którym miała miejsce absencja w pracy.

Zatem ustalając wysokość wynagrodzenia należy:

Krok 1. Obliczyć stawkę godzinową ze stałych, miesięcznych elementów płacy przez ich podzielenie przez nominalny czas pracy z miesiąca, w którym pracownik korzystał z tzw. urlopu radcowskiego lub zwolnienia od pracy udzielonego na czas udziału w obowiązkowych szkoleniach.

Krok 2. Wyliczyć stawkę godzinową ze zmiennych, miesięcznych składników pensji (z pominięciem należności wymienionych w § 6 rozporządzenia urlopowego, tj. m.in. wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego, a także za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy czy wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną) - w tym celu zmienne składniki pensji, z miesiąca, w którym pracownik był nieobecny z ww. przyczyn, należy podzielić przez liczbę godzin faktycznie przepracowanych przez pracownika w tym miesiącu.

Krok 3. Pomnożyć liczbę godzin, jaką pracownik przepracowałby w czasie nieobecności w pracy w ramach zwykłego czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, przez:

● 100% uzyskanej sumy stawki godzinowej ze składników stałych i zmiennych - w przypadku zwolnienia od pracy udzielonego w celu uczestniczenia w obowiązkowych zajęciach szkoleniowych,

● 80% uzyskanej sumy stawki godzinowej ze składników stałych i zmiennych - w przypadku urlopu wykorzystywanego przez podwładnego na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego.

PRZYKŁAD

Pracownik będący aplikantem radcowskim jest zatrudniony na pełny etat w podstawowym systemie czasu pracy od poniedziałku do piątku. Otrzymuje miesięcznie stałą pensją zasadniczą w wysokości 3680 zł oraz miesięczną zmienną premię regulaminową, która za marzec wyniosła 340 zł. W tym miesiącu pracodawca udzielił pracownikowi 6 dni zwolnienia od pracy na udział w obligatoryjnych zajęciach szkoleniowych (była to jedyna nieobecność pracownika w marcu). Wyliczenie wynagrodzenia należnego za marzec powinno wyglądać następująco:

● wynagrodzenie za zwolnienie od pracy ze składników stałych:

3680 zł : 184 godz. (nominalny czas pracy w marcu 2017 r.) = 20 zł,

20 zł x 6 dni x 8 godz. zwolnienia od pracy = 960 zł;

● wynagrodzenie za zwolnienie od pracy ze zmiennych składników:

340 zł : [184 godz. - (6 dni nieobecności w pracy x 8 godz.)] = 2,50 zł,

2,50 zł x 48 godz. nieobecności w pracy = 120 zł;

● łączne wynagrodzenie za czas nieobecności w pracy z powodu udziału w zajęciach szkoleniowych:

960 zł + 120 zł = 1080 zł;

● wynagrodzenie za przepracowaną część marca:

3680 zł : 184 godz. = 20 zł,

20 zł x 136 godz. (czas faktycznie przepracowany) = 2720 zł,

2720 zł + 340 zł premii = 3060 zł;

● wynagrodzenie za pracę i za odpłatne zwolnienie na czas zajęć szkoleniowych: 1080 zł + 3060 zł = 4140 zł.

Jeśli w marcu 2017 r. pracownik zamiast z 6 dni zwolnienia na zajęcia szkoleniowe skorzystał z 6 dni urlopu radcowskiego na przygotowanie się do egzaminu, wówczas wynagrodzenie za ten urlop należy obliczyć następująco:

● 3680 zł : 184 godz. (nominalny czas pracy w marcu) = 20 zł,

● 20 zł x 80% = 16 zł (80% stawki godzinowej ze składników stałych),

● 16 zł x 48 godz. (6 dni urlopu x 8 godz.) = 768 zł (wynagrodzenie za urlop ze składników stałych),

● 340 zł : (184 godz. - 48 godz.) = 2,50 zł (stawka godzinowa ze składników zmiennych),

● 2,50 zł x 80% = 2 zł (80% stawki godzinowej ze składników zmiennych),

● 2 zł x 48 godz. = 96 zł (wynagrodzenie za urlop ze składników zmiennych),

● 768 zł + 96 zł = 864 zł (łączne wynagrodzenie za urlop).

Za marzec pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę i urlop w łącznej wysokości 3924 zł (864 zł + 3060 zł).

PODSTAWA PRAWNA:

● art. 34 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 233; ost.zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 2261

● § 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy - Dz.U. Nr 62, poz. 289; ost.zm. Dz.U. z 2015 r. poz. 2000

● § 6-9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego - Dz.U. Nr 2, poz. 14; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 174, poz. 1353

Mariusz Pigulski

ekspert ds. prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, autor licznych opracowań i publikacji z dziedziny kadrowo-płacowej