Czy sprzedawca poniesie negatywne konsekwencje zapłaty za fakturę przez kupującego z pominięciem MPP

PROBLEM

Polski kontrahent opłacił fakturę za usługę budowlaną z pominięciem MPP (całą kwotę brutto). Na wystawionej fakturze była jednak adnotacja „mechanizm podzielonej płatności”. Czy usługodawcy grożą jakieś sankcje? Czy dobrze byłoby jednak np. zwrócić usługobiorcy VAT, żeby zapłacił jeszcze raz, ale już z zastosowaniem MPP?

RADA

Nie, ewentualne konsekwencje zapłaty z pominięciem MPP poniesie tylko kupujący, skoro faktura była prawidłowo oznaczona. Przy czym jest możliwa powtórna zapłata z zastosowaniem MPP. Szczegóły w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Na wstępie warto przypomnieć pewne zasady ogólne stosowania mechanizmu podzielonej płatności (MPP). 

Obowiązki kupującego związane z zastosowaniem MPP

Podatnik może przy każdej płatności stosować mechanizm podzielonej płatności, ale w niektórych przypadkach jest to obowiązkowe (art. 108 ust. 1a ustawy o VAT). Podatnicy są obowiązani zastosować MPP, płacąc za fakturę:

• która dokumentuje nabycie towarów lub usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, 

• w której kwota należności ogółem przekracza kwotę 15 000 zł lub jej równowartość wyrażoną w walucie obcej.

Jeśli w takim przypadku podatnik dokona płatności bez zastosowania obowiązkowego MPP, naczelnik US lub naczelnik UCS ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty podatku przypadającej na nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, wykazane na fakturze, której dotyczy płatność. Nie ustala się dodatkowego zobowiązania podatkowego w stosunku do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe.

Dodatkowe zobowiązanie nie zostanie też ustalone, jeżeli dostawca lub usługodawca rozliczył całą kwotę podatku wynikającą z faktury, która została zapłacona z naruszeniem przepisów o obowiązkowym MPP.

Obowiązki sprzedawcy związane z zastosowaniem MPP

Gdy stosowanie MPP przez kupującego jest obowiązkowe, ustawodawca przewidział również obowiązki dla sprzedawcy. W takim przypadku wystawiona faktura powinna zawierać oznaczenie „mechanizm podzielonej płatności”. Ponadto sprzedawca jest obowiązany do przyjęcia płatności kwoty należności wynikającej z tej faktury z zastosowaniem MPP.

W razie gdy podatnik wystawi fakturę bez stosownej adnotacji o MPP, naczelnik US lub naczelnik UCS ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty podatku przypadającej na dostawę towarów lub świadczenie usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, wykazanej na tej fakturze. W stosunku do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe, dodatkowego zobowiązania podatkowego się nie ustala.

Dodatkowe zobowiązanie nie zostanie też ustalone, jeżeli zapłata kwoty odpowiadającej kwocie podatku przypadającej na dostawę towarów lub świadczenie usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy, wykazanej na fakturze, została dokonana z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.

Zatem negatywne konsekwencje za zapłatę z pominięciem MPP grożą podatnikom obowiązanym do dokonywania płatności. Sprzedający może zaś odpowiadać za nieoznaczenie wystawionej faktury wyrazami „mechanizm podzielonej płatności”.

Tak samo wygląda sytuacja w podatku dochodowym. Przepisy przewidują wyłączenie możliwości rozpoznania podatkowych kosztów uzyskania przychodów w razie ewentualnej zapłaty z pominięciem MPP. Analogicznie – sprzedający, który nie wystawił faktury ze stosownym oznaczeniem lub który nie otrzymał należności z zastosowaniem podzielonej płatności, nie ponosi negatywnych skutków w podatku dochodowym.

Ponowna zapłata z zastosowaniem MPP

Przy czym uznaje się, że jest możliwe „uzdrowienie sytuacji”, gdy przeoczono konieczność zapłaty z zastosowaniem MPP. W grę wchodzi dokonanie powtórnej płatności z zastosowaniem tego mechanizmu.

Potwierdza to przykładowo interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 7 grudnia 2020 r. (0111-KDIB1-3.4010.402.2020.1.BM), z której wynika, że: 

MF

(…) w przypadku gdy dostawca dokona przelewu zwrotnego w kwocie równej podatkowi VAT wykazanego na błędnie opłaconej fakturze a następnie Spółka dokona ponownego przelewu powyższej kwoty na rzecz kontrahenta a przelew ten tym razem w całości zrealizowany zostanie na rachunek VAT, Spółka będzie miała możliwość zaliczenia poniesionego wydatku do kosztów uzyskania przychodów tj. niestosowania sankcji przewidzianej w art. 15d ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT.

Jakkolwiek interpretacja ta odnosi się do sytuacji prawnej nabywcy oraz podatku dochodowego – potwierdza jednak w sposób ogólny możliwość uchronienia się przed różnego rodzaju sankcjami i negatywnymi konsekwencjami.

POWOŁANE INTERPRETACJE ORGANÓW PODATKOWYCH:

interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 7 grudnia 2020 r. (sygn. 0111-KDIB1-3.4010.402.2020.1.BM)

Łukasz Matusiakiewicz

radca prawny specjalizujący się w prawie podatkowym