2. Wartości niematerialne i prawne - ujęcie bilansowe i podatkowe

Dorota Adamek

2.1. Definicja wartości niematerialnych i prawnych w prawie bilansowym i podatkowym oraz ustalenie wartości początkowej

2.1.1. Definicja wartości niematerialnych i prawnych w myśl ustawy o rachunkowości

Wartości niematerialne i prawne obejmują nabyte przez jednostkę, zaliczane do jej aktywów trwałych, prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, przeznaczone do używania na potrzeby jednostki, a w szczególności:

a) autorskie prawa majątkowe, prawa pokrewne, licencje,

b) prawa do wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych oraz zdobniczych,

c) know-how,

d) koncesje,

e) dodatnią wartość firmy,

f) koszty zakończonych powodzeniem i przewidzianych do wdrożenia prac rozwojowych.

Również wartości niematerialne i prawne oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze zalicza się do aktywów trwałych jednej ze stron umowy, zgodnie z warunkami określonymi w art. 3 ust. 4 uor. Oznacza to, że wartości wytworzone we własnym zakresie, co do zasady, nie są zaliczane do wartości niematerialnych i prawnych i w związku z tym nie mogą być ujawniane w bilansie. Jedyny wyjątek od tej reguły stanowią zakończone prace rozwojowe. Koszty zakończonych prac rozwojowych prowadzonych przez jednostkę na własne potrzeby, poniesione przed podjęciem produkcji lub zastosowaniem technologii, zalicza się do wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli:

l produkt lub technologia wytwarzania są ściśle ustalone, a dotyczące ich koszty prac rozwojowych wiarygodnie określone,

l techniczna przydatność produktu lub technologii została stwierdzona i odpowiednio udokumentowana i na tej podstawie jednostka podjęła decyzję o wytwarzaniu tych produktów lub stosowaniu technologii,

koszty prac rozwojowych zostaną pokryte, według przewidywań, przychodami ze sprzedaży tych produktów lub zastosowania technologii.