Należności cywilnoprawne niebędące dochodem budżetowym, w tym pojęcie "zwrot wydatków"

Zasadniczo należności cywilnoprawne stanowią dochód budżetowy. Jednak zwrot "zasadniczo" nie oznacza "zawsze". W związku z tym w danej jednostce mogą wystąpić należności o charakterze cywilnoprawnym, z których nie powstanie dochód budżetowy w ogóle albo przejściowo:

● należności traktowane jako "zwroty wydatków",

● należności przypadające na rzecz dochodów własnych jednostki systemu oświaty,

● należności przypadające na rzecz funduszy.

Należności te aczkolwiek są należnościami o charakterze cywilnoprawnym, to jednak uzyskany wpływ w związku z ich realizacją nie będzie stanowić dochodu budżetowego.

W tym rozdziale analizowane są należności w kontekście należności, które w momencie kasowego wykonania traktowane są jako tzw. zwroty uprzednio wykonanych wydatków, będące absolutnie wierzytelnością przysługującą danej jednostce, niezależnie od sposobu ujęcia w księgach rachunkowych.

W praktyce księgowości często występują takie pojęcia, jak:

● zwrot wydatków,

● umniejszenia wykonanych wydatków,

● zwrot kosztów w sensie zwrotu wydatków budżetowych,

● należności cywilnoprawne niebędące dochodem budżetowym.

Taka liczba sformułowań może budzić wątpliwości, o co chodzi, gdy występuje zdarzenie, co do którego używa się jednego z ww. pojęć.

Tak zwany zwrot wydatków w praktyce odnosi się w sensie księgowym do stwierdzenia, że jeśli w danym roku kalendarzowym (roku budżetowym) poniesiony wydatek w jakimkolwiek paragrafie zostanie jednostce zwrócony (najpierw przypisany do zwrotu za pośrednictwem konta 240 "Pozostałe rozrachunki" i konta 201 "Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami"), to jednostka na nowo dysponuje środkami budżetowymi w ramach tego samego planu na realizację dalszych wydatków. Zwrot wydatków w takiej sytuacji rozumiany musi być zarówno w sensie memoriałowym, jak i w sensie kasowym. Jest to wynik powstania po stronie jednostki uprawnienia do żądania zwrotu uprzednio poniesionego wydatku, a następnie realizacji uprawnienia poprzez otrzymanie środków pieniężnych. Dla jednostki ważne jest, aby już w tym samym roku, w którym został poniesiony wydatek, powstało uprawnienie do żądania zwrotu. Wtedy także jednostka stwierdza, że ma już zwrot wydatków.