Komentarz do KPA 2020 - Art. 156
1
[Przesłanki stwierdzenia nieważności] Komentowany przepis określa organ właściwy do stwierdzenia nieważności, a także przesłanki pozytywne oraz negatywne stwierdzenia nieważności. Obarczenie decyzji wadami wskazanymi w art. 156 § 1 k.p.a. nie powoduje nieważności decyzji z mocy prawa, a konieczne jest stwierdzenie tej nieważności przez uprawniony do tego organ. Wystąpienie przesłanek wymienionych w § 1 komentowanego przepisu może skutkować wydaniem przez organ wyższego rzędu decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności takiej decyzji w przypadku, gdy nie wystąpi żadna z przesłanek negatywnych stwierdzenia nieważności albo decyzji stwierdzającej wydanie decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których organ nie stwierdził nieważności decyzji w przypadku, gdy wystąpi co najmniej jedna z przesłanek negatywnych stwierdzenia nieważności, tj.
1) decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne - przesłanka dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.;
2) upływ 10 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji - przesłanka dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji wyłącznie z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a., tzn.:
a) z powodu wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości;
b) gdy decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
c) gdy decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
d) gdy decyzja zawiera wadę powodującą nieważność z mocy prawa).
Przy wymienieniu przesłanek negatywnych zwrócić należy uwagę na wyrok TK z 12 maja 2015 r. (P 46/13):
TK
(...) art. 156 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - k.p.a. (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.
