Komentarz do KPA 2022 - Art. 156

1

[Przesłanki stwierdzenia nieważności] Komentowany przepis określa organ właściwy do stwierdzenia nieważności, a także przesłanki pozytywne oraz negatywne stwierdzenia nieważności. Obarczenie decyzji wadami wskazanymi w art. 156 § 1 k.p.a. nie powoduje nieważności decyzji z mocy prawa, a konieczne jest stwierdzenie tej nieważności przez uprawniony do tego organ. Wystąpienie przesłanek wymienionych w § 1 komentowanego przepisu może skutkować wydaniem przez organ wyższego rzędu decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności takiej decyzji w przypadku, gdy nie wystąpi żadna z przesłanek negatywnych stwierdzenia nieważności albo decyzji stwierdzającej wydanie decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których organ nie stwierdził nieważności decyzji w przypadku, gdy wystąpi co najmniej jedna z przesłanek negatywnych stwierdzenia nieważności, tj.

1) decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne - przesłanka dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.;

2) upływ 10 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji - przesłanka dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. W tym zakresie przepis z dniem 16 września 2021 r. uległ zmianie poprzez wykreślenie odwołania jedynie do punktów 1, 3, 4 i 7 z § 1. W wyniku tej zmiany nie można stwierdzić nieważności decyzji w sytuacjach wskazanych w tym przepisie niezależnie od przyczyny nieważności. Ustawodawca jednocześnie dodał § 3 w art. 158, zgodnie z którym jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Przy wymienieniu przesłanek negatywnych zwrócić należy uwagę na wyrok TK z 12 maja 2015 r. (P 46/13):

TK

(...) art. 156 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - k.p.a. (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.